Selimiye Camii - Edirne

Metin: Engin Cebeci

Fotoğraf: Kaan Verdioğlu

İslamiyetin ibadet yeri olan camilerin görkemli mimarilerini, gündüz olduğu gibi gece de insanların beğenisine sunulmasında aydınlatmanın önemi büyük. Yapılan aydınlatmalar temelde camilerin ilahi yapılarını ortaya çıkaracak nitelikte olmalı.

Cami aydınlatması yapılırken önemli mimari detaylarının camilerin ilahi özellikleri ile bağlantılı olarak ortaya çıkarılması önemli. Bu nedenle Selimiye Camii’nin en önemli mimari özelliği olan ihtişamlı kubbenin ve buna bağlı olarak gövde aydınlatmasının beyaz ışıkla yapılması tasarlandı. Böylece ibadet yeri olan camilerimizin masumiyeti ve temizliği aydınlatma ile de vurgulandı. Cami yüzeyinin kubbeye doğru basamaklar halinde yükselen yapısı yaratılan aydınlık karanlık bölgelerle ortaya çıkarılmaya çalışıldı. Ayrıca kubbeye doğru azalan aydınlık düzeyi sayesinde caminin ihtişamlı gövdesinin yüksekliği vurgulandı. Böylece ilahi olarak göğe erişen bir yapı izlenimi verildi.

Bir diğer önemli mimari yapı olan minareler ise gövde yapısından ayrı olarak vurgulanabilmek için sarı ışık kaynağı ile aydınlatıldı. Minarelerin daireselliğini ortaya çıkarabilmek için bakış doğrultularına bağlı olarak iki yönden aydınlatılmaları tasarlandı. Minare şerefelerinin yarattığı gölgelenmeyi önlemek içinde şerefe içlerine beyaz ışık kaynakları konuldu. Böylece camilerin içinde yaratılan ilahi hava şerefelerde de ortaya çıkarılmaya çalışıldı.

Caminin önemli bir bölümü olan giriş avlusu yine cami gövdesinden bu bölümü ayırmak için sarı ışık kaynakları ile aydınlatıldı.

Cami içinde ise ilahi yapının masumiyetini ortaya koyabilmek için beyaz ışık kaynakları kullanıldı. Cami kubbesinin içinde yer alan işlemeleri ve bunların renklerini doğru algılayabilmek için renk geriverimi yüksek lambalar seçildi.

Temel hedef Selimiye Camii’nin muhteşem mimarisini ortaya çıkarırken bunu eserin ilahi yapısına uygun olarak gerçekleştirmekti. 1980 yılında yapılan tasarım genel olarak korunurken o zaman kullanılan armatürler ve lambalar daha verimlileri ile değiştirilerek belli bir enerji tasarrufu sağlandı. Bu yeni ışık kaynakları ile Selimiye Camii daha uzun yıllar gündüz olduğu gibi gece de Edirne’nin yaşamında yerini almaya devam edecek.

TEMA Dini Yapılar İçin Işık

Dergide s. 56.