Sultanahmet Camii
Metin: Yeşim Betin
Fotoğraf: Demir Beyoğlu
Sultanahmet Camii, mimarisi yanında yarımadadaki konumu dolayısıyla, deniz tarafında Adalar’dan ve tüm İstanbul’dan bakışta, siluetin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle caminin aydınlatmasında, kent siluetine katkısı göz önünde bulundurularak mimari vurgularken, doku ile de uyumlu olmasına dikkat edilmiş ve en önemlisi anıtsal değerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir.
İstanbul’un tarihi merkezinin tam ortasında bulunan, altı minaresiyle ünlü Sultanahmet Camii kompleksi, yerli ve yabancı turistler tarafından en çok ziyaret edilen eserlerin başında geliyor. Sultan I.
Ahmet tarafından Mimar Sinan’ın öğrencisi Sedefkar Mehmet Ağa’ya yaptırılan caminin altı minaresinde bulunan toplam 16 şerefe Sultan Ahmet’in 16. padişah olduğunu belirtiyor.
Alabildiğine süslü pencerelerinden giren ışık nedeniyle içerisi oldukça aydınlık olan Sultanahmet Camii’nin iç duvarları çinici Hasan Usta tarafından İznik’te yapılmış. Mavi renkte çiçek desenlerin hakim olduğu çinilerle kaplı olduğundan dolayı cami, özellikle Avrupa’da “Mavi Cami” olarak da tanınıyor.
Sultanahmet Camii, mimarisi yanında yarımadadaki konumu dolayısıyla, deniz tarafında Adalar’dan ve tüm İstanbul’dan bakışta, siluetin önemli bir parçasıdır. Bu nedenle caminin aydınlatmasında, kent siluetine katkısı göz önünde bulundurularak mimari vurgularken, doku ile de uyumlu olmasına dikkat edilmiş ve en önemlisi anıtsal değerinin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir.
Caminin etrafında oluşturulan dış avluyu çevreleyen duvarlar beyaz ışık renginde 400 W metal halide lambalı asimetrik projektörler ile aydınlatılmıştır. Dört fil ayağı üzerindeki dört kemere oturtulmuş büyük kubbe, beyaza yakın sarı ışık renginde 400 W asimetrik projektörler ile aydınlatılırken, küçük kubbelerde 250 W gücünde aynı tip projektör kullanılmıştır. Kubbeler yükselirken cephelerde iki farklı ışık renginin kullanımından dolayı oluşan yumuşak dramatik etki, binanın uyumlu hareketliliğini ortaya çıkarmaktadır. Kareye yakın planlı yapının, ortasında şadırvan olan iç avlusunu çevreleyen revaklar asimetrik projektörler ile dolaylı olarak aydınlatılmış, böylece yapıyı yalayarak dışarı çıkan ışık ile derinlik hissi güçlendirilmiştir. İkisi iç avlunun dış köşelerinde, dördü de cami kütlesinin köşelerinde yer alan minareler, simetrik projektörler ile direk üzerinden aydınlatılırken, iç avlunun dış köşelerindeki minarelerin ikişer, diğerlerinin üçer adet olan şerefeleri ise sarı ışık renginde 70 W asimetrik projektörler ile çepeçevre aydınlatılarak sembolik anlamı nedeniyle özellikle vurgulanması istenmiştir.
Sultanahmet Camii gibi kültür değerlerinin aydınlatılması, anıtsal ve sembolik değerleri nedeniyle kent ölçeğinde önem kazanmaktadır. Aydınlatma kavramı bu bilinç ile çok keskin dramatik etkiye yer verilmeden siluet ile uyumlu ve aynı zamanda yapıyı ortaya çıkaracak şekilde oluşturulmuştur.
Proje katılımcıları
Aydınlatma tasarımı: Siteco Aydınlatma Kullanılan ürünler:
Avlu duvarları: Siteco, 400 W asimetrik projektör Kubbeler: Siteco, 400 W, 250 W asimetrik projektör Revaklar: Siteco, 150 W asimetrik projektör fierefeler: Siteco, 70 W asimetrik projektör
Dergide s. 50.