Esma Sultan Yalısı

Metin: Ruhan Gökhan

Fotoğraf: Mecit Gülaydın, Karos

18. yüzyılda 1. Abdülhamit’in, kızı Esma Sultan için yaptırttığı Esma Sultan Yalısı, yıllar sonra The Marmara tarafından yeniden restore edilerek İstanbul’a kazandırıldı. Ortaköy ve Boğaz’ın incisi Esma Sultan Yalısı’nın mimari projesi Gökhan Avcıoğlu Mimarlık tarafından yürütüldü. Esma Sultan Yalısı’nda, binanın kimliğini bozmadan yapılan aydınlatma ile iç mekanda tarihi dokunun geçmişteki izleri yansıtılmaya çalışılırken, dış mekanda ise o yılların görkemini hissettirecek nitelikte bir aydınlatma konsepti oluşturuldu.

Farklı amaçlara hizmet edecek iki mekandan oluşan Esma Sultan Yalısı’nın üst katında hem toplantı, hem de balo gibi organizasyonlara ev sahipliği yapacak yüksek tavanlı salon bulunduğundan, burada her iki konsepte de cevap verebilecek bir aydınlatma sistemi oluşturuldu. Ansorg ve Edison Price marka ürünlerin kullanıldığı katta, otomasyon kontrol sistemi ile bu armatürlerin kontrol edilerek, konsepte göre istenen ışık efektinin ayarlanabilmesi sağlandı. Esma Sultan Yalısı’nın bar olarak kullanılan diğer katında ise yine Delta Light’dan seçilen ürünlerle daha sade, ancak mekanın derinliğini vurgulayan bir ortam yaratıldı. Tamamen camla kaplı iç kısımda, özellikle camda yansımayı engellemek amacıyla darklight halojen armatürler kullanıldı. Ayrıca, yeni binayla tarihi doku arasında, lensli yere gömme armatürler kullanılarak, içerden de projeyi üç boyutlu olarak ortaya çıkartmak amaçlandı.

Gerek boğazdaki konumu, gerekse yaz döneminde bahçesindeki kullanımlar dikkate alınarak dış cephede, tarihi dokunun renk değişimi yapılarak ortaya çıkması ve bina yüzeyinde gerekli zamanlarda ışık gösterilerinin yapılabilmesi, dramatik faktörler dikkate alınarak tasarlandı. Space Cannon ürünlerinin kullanıldığı dış cephede, binanın her renk geçişinde adeta yeni bir kimliğe bürünmesi sağlandı. Binanın çevresinde, her bir taşıyıcı kolonda bir armatür olmak üzere, toplam 45 adet Space Cannon Cat 150 armatür kullanıldı. Özel mercekli ve renk değişimli bu armatürlerle, özel merceği sayesinde, aralarda nişler olmasına rağmen, ışık kesintisiz olarak son noktaya kadar ulaştırıldı.

Bahçe kısmında, peyzajın ortaya çıkması amaçlanarak, yürüyüş yollarında Delta Light’ın Genie Mirror armatürleri kullanıldı. Özel bir aynadan oluşan kapak kısmından yansıyarak aydınlatma sağlayan bu armatürler, ışığı kesinti olmaksızın uzağa taşıyabildikleri için burada özellikle tercih edildi. Bahçe aydınlatması yapılırken, bina aydınlatmasının ön planda olmasına dikkat edildi.

Proje katılımcıları

Proje sahibi: The Marmara Esma Sultan Mimari proje ve uygulama: Gökhan Avcıoğlu Mimarlık Aydınlatma tasarımı ve uygulama: Lumina Aydınlatma

Kullanılan ürünler

Birinci kat: Delta Light halojen spotlar İkinci kat: Ansorg Pizza armatürler, Edison Price wall washer armatürler Cephe: Space Cannon Cat 150 projektörler Bahçe: Delta Light Genie Mirror gömme armatürler

Dergide s. 48.