Akshardham Tapınağı, Yeni Delhi - Hindistan

Metin: Amardeep M Dugar

Fotoğraf: BAPS Trust

Akshardham tapınak kompleksi, Hint mimarisi ve el sanatlarına bir teşekkür. Modern mimari dili her ne kadar gelişse de, bu tapınak gibi dini yapılar bize en eski gelenekleri ve değerleri hatırlatıyor.

Gerçeği arayış içindeki dinler, ruhu çoğu zaman mistik beyaz ışık olarak tarif ederler. Burada bahsedilen ışık, bilincin ve idrakôn temel ışığıdır. Aslônda bu ışığın mistik tayfının, görülen renk tayfındakinden çok daha parlak ve güçlü olduğu söylenir. Ancak bazı temel özelliklerinde aynılar. Beyaz rengi oluşturmak için ek bir renk karışımı gerekiyor. işte bu devasa tapınağın aydınlatma konseptinin ruhunu da açık, berrak ve beyaz ışığın farklı yoğunlukları oluşturuyor.

Geleneksel dinler sonsuz, yüce ve kusursuz olan, herhangi bir değişme ya da büyüme göstermeyen bilgeliğe inanıyorlar. Buna aykırı olarak evren giderek genişleyen bilinç içinde, çoğu zaman işkence veren ağrılar ile gelişmeye devam ediyor.

Matematiksel ve bilimsel anlayışımız bu bilgeliği, gelişmekte olan yaratıcılık süreci olarak anlamamızı ve bu sürecin sınırsız olarak sürebileceğini algılamamızı sağlıyor. Bu nedenle dini yapılarda farklı yapı stilleri gelişmiştir. Dini mimari düşünmek için mekan yaratır ve çoğu zaman insani inançların ifadesidir.

Aydınlatma, dini mimaride önemli bir yer alır, çünkü birçok dini bilgi ve bilgelik ışık, ile doğrudan ilişkilidir. Böyle bir bilgi çerçevesinde aydınlatma tasarımcılığı mesleğini etkin bir faktör olarak görmek enteresan, çünkü tasarımcının dini mimariye yeni bir boyut katması istenir. O takdirde, her dini inancın bilinç ve idrakı gördüğü gibi, ışık da ibadet mekanlarının saf bir görsel aracı olarak anlaşılabilir mi? Profesyonel aydınlatma tasarımcılarının dini yapılar ile tanrısal bağlantıyı öne çıkarmak için, ışığı nasıl kullanması gerekir?

Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’deki Swaminarayan Akshardam tapınağı, lotus şekilli Baha’i tapınağı ve de etkileyici cami ve kiliselerinin yanısıra, şehrin başka bir mimari simgesi.

Burası, Hinduizmi anlatan ve Hint kültürünü sergileyen devasa bir tapınak kompleksi. Turistleri çekmek üzere “Dünya barışı için Akshardham-Tapınağı” olarak tanıtılan yapı, ulusa, aynı zamanda Bochasanvasi Aksharpurushottam Swaminarayan Sanstha (BAPS) Tröstünün yöneticisi olan, Hindistan Cumhurbaşkanı Dr. APJ Abdul Kalam vom Pramukh Swami

Maharaj’ın huzurunda adanmış.

Pembe renkli kum taşı ve beyaz mermerlerden yapılan ve Doğu Delhi’nin Yamuna nehrinin kenarına inşa edilen Akshardham tapınak kompleksi, 24 no’lu ulusal karayolunda uzaktan görülüyor.

Tapınağın ana kubbesi heybetli bir şekilde kırmızı kum taşından yapılmış iki katlı ve 1160 sütunlu (Parikrama) girişin üzerinden yükseliyor. 38 hektar büyüklüğündeki alana kurulu tapınak kompleksinin inşası için 2 milyar INR (36,19 Milyon Euro) harcanmış ve bağış ve BAPS Tröstünün dünya çapındaki yaklaşık 10 milyon müridi tarafından finanse edilmiş.

Kuzey Hindistan Rajasthani, Orrissan, Gujarati, Mughal ve Jain gibi, tamamen farklı ve birbirine aykırı birçok stilleri aynı yapıda barındıran ve bunları birbiri ile kombine eden kompleks, Hint tarihini, sanatını, kültürünü ve değerlerini temsil ediyor.

Ön projesini yapan Pramuk Swami Maharaj ve Virendra Trivendi’nin yönetiminde tasarımı hazırlayan Ahmedabad’daki Sompura Mimarları denetiminde, 7000’in üzerinde usta ve tüm dünyadan gelen binlerce gönüllü gece ve gündüz, sadece beş yıl içinde bu modern zamanın mucizesini tamamladılar. Sınıfının özeli için bir dünya rekoru!

50 metre yüksekliğindeki tapınak, Gujarat devletinin başkenti Gandhinagar’daki Akshardam kompleksine göre, çelik kullanılmadan yapılmış. Bina kompleksi içinde binanın ana gövdesinin yanısıra, sergiler, bir IMAX sineması, dış mekana açılan bir restoran, fıskiyeli bir havuz yer alıyor. Bitişiğinde ise, bahçe ile çevrili Swaminarayan tapınağı bulunuyor. Burası hac ziyareti yapılan bir mekandan çok daha fazlası. Ana binanın aydınlatması, diğer tüm binaların cephe aydınlatması,

IMAX-sineması ve tüm çevre alanlar Kapil Sinai Surlakar - Light@Work Design Consultants, Goa / Hindistan tarafından tasarlanmış. Mimarinin kompleks yapısından görüleceği gibi, aydınlatma tasarımcısı için proje gerçek bir meydan okuma olmuş.

Günışığında binanın ana gövdesi, kum taşının rengi ve taş oymalarının kusursuz çeşitliliği sayesinde monolitik bir strüktürü yansıtıyor. Farklı oyma detayları, strüktürün monolitik kalitesi nedeniyle önemini kaybetmiş. Dolayısıyla burada aydınlatma tasarımcısının ana görevi binanın monolitik yapısını ışık ile çözmek ve sayısız oyma işçiliğini gece de gösterebilmek olmuş.

Bunun yanısıra amaç, geçmişten beri süren kozmik güçler, ışık ve gölge ile saklambaç oyununu tekrar canlandırmakmış. Ana binayı ışık ile öne çıkartmak için, ışık yoğunluğu hiyerarşisi oluşturarak, en çok ana gövdenin aydınlatılması ve çevre bina aydınlatma seviyelerinin adım adım azaltılması kararlaştırılmış.

TEMA Dini Yapılar İçin Işık

Tapınak kompleksinde kullanılan malzemelerle yerinde yapılan birçok sunum ve deneylerden sonra, pembe renkli kum taşının gerçek özelliğinin en iyi, renk yansıtma endeksi 80 olan ve renk ısısı 3000 K ve 830’lu lambalar ile verilebildiği gözlemlenmiş. Rutin testler ve denemeler arasında ayrıca, farklı renk ısıları ile bir hiyerarşinin oluşturulabildiği tespit edilmiş.

Böylece oyma işçiliğinin görünmesi ve monolitik yapının sistematik çözülmesi, 3000 K’ya kadar sıcak renk ısılarına sahip yüksek basınçlı sodyum buharlı lambalar ile sağlanmış ve görsel bir hiyerarşi elde edilmiş.

En önemli taş oymaları, ziyaretçilerin en yoğun olarak uğradıkları unsurlar ve alanlar 3000 K lambalar ile aydınlatılmış. Diğer oymalar, alanlar ve kenarlara, önem derecelerine göre daha sıcak renk tonları uygulanmış. Çok önemli alanlar ise beyaz renk karışımı ile aydınlatılmış, böylece renklerin daha öne çıkması sağlanmış.

Mimari, mistik ışığın özellikleri ve görülebilen tayflı ışık ile daha da büyüyor. Anıtın sistematik ve objektif “çözülmesi” ve oyma işçiliğini sergilerken yaratılan hiyerarşi, 2400 K ile 3000 K arasındaki renk ısıları ile elde edilmiş. Gau Mukh fıskiyelerinin bulunduğu bronz rölyef, Gajendra Pith, anıtın sütunları ve bağlantı sütunları, Mandapam’lar ve kubbeler, farklı renk ısılarına sahip beyaz ışık ile aydınlatılıyor.

En sol: Tasarımcının asıl aydınlatma konseptini gösteren ilk tasarım. Maket çalışmalarında, bazı lambaların gereksiz olduğu anlaşılmış.

Sol: Gün içinde oymalar ile süslü anıt, monolitik bir yapı etkisi yaratıyor. Dökme bronz kalıplarla üretilen Gau Mukh (inek başları) anıtın kaidesinde su püskürten fıskiye görevini yapıyor.

Karanlık ile birlikte suni ışık, anıtın strüktürünü güzelleştiriyor. Ana binaya doğru giden 13,4 metre genişliğindeki yaya yolu, sadece bu proje için özel olarak, yine pembe renkli kum taşından üretilen Poller lambaları (CDM-T 70 Watt) ile aydınlatılmış. Girişteki her iki sütun grubu farklı ışık yoğunluklarına sahip zemine monte edilebilen lambalar ile bir hiyerarşi oluşturuyor.

Sağ: Rölyefler ışık lensleri (T5 80 Watt, 830) ve Mandapam’ların zemini (Super-SON 150 Watt, 2700 K) lambaları ile aydınlatılmış. Oymalı yollar ve Kalash, dar yansımalı projektörler ile (CDM-TE 70 Watt, 830) öne çıkıyor.

En sağ: Premvati restoranının dış alanında yer alan endirekt direk ışıkları tapınak kompleksinin mimari aydınlatması ile zıtlık yaratmayacak yumuşak bir genel aydınlatma sağlıyor.

Görünen lambaların, binada veya çevrede kullanılan malzemenin renginde olmasına özellikle dikkat edilmiş. Güvenlik açısından tüm tapınak kompleksi altı metre yüksekliğinde bir duvar ile çevrelenmiş. Tüm güvenlik duvarı boyunca en az iki Lux’lük aydınlatma gücüne sahip CCTV-kameraları yerleştirilmiş.

Tapınağın üst düzey yetkilileri hiçbir şeyi tesadüfe bırakmak istememişler, özellikle de Gandhinagar’daki Akshardam tapınağına yapılan terör saldırılarından sonra. Parikrama’nın alt katı çan şekilli abajurlar ile aydınlatılmış. Abajurlar Swamijis (keşiş) tarafından tasarlanmış ve 830/18 Watt’lık kompakt flüoresanlar ile donatılmış.

Üst kat endirekt monte edilebilen lambalar ile aydınlatılmış. Bu lambalara 60 Watt’lık ampuller uygulanmış. Abajurlar, Parikrama’nın kırmızı kum taşına benzer şekle sahipmiş. Sütunlu yolun aydınlatması ile bu alanda bulunanlara genel yumuşak bir ışığın verilmesi hedeflenmiş.

Kubbelere dar yansımalı, 70 Watt (830)’lık CDM-T ampullü projektörler uygulanmış, böylece taş oymalarının daha belirgin hale getirilmesi istenmiş. Yapının temelini su çevreliyor. Ayrıca su püskürtme fonksiyonu olan bronz kalıptan dökümlü Gau Mukh (inek başları) süslüyor. Her bir su püskürten figür 50 Watt’lık MR 16 - sualtı lambaları ile aydınlatılmış, bu şekilde inek başları daha iyi görülüyor ve bronz temel üzerinde suyun ışıltısı görülüyor. Kullanılan ışık tekniği sayesinde havada asılı duran bir yapı hissi uyanıyor.

Bina 148 dev filin omuzlarında, Gajendra Pith (Fil ayakları) üzerinde duruyor. Görmeye değer kaideye itina ile fillerin hayatı ve onların insanlar üzerindeki etkisi ile ilgili moral hikayeleri kazınmış. Oymalar, 28 Watt’lık T5 lambaları ile donatılmış çizgisel uplight’lar ile aydınlatılıyor. Kaidede duran ziyaretçilerin gözlerini kamaştırmaması için güneşlik kullanılmış. Kaidenin aydınlatmasının görünmeyecek şekilde yapılması istenmiş. Bu amaçla lambalar özel olarak hazırlanan bir ray içine yerleştirilmiş. Çok eski Hint “Vaastu Shastra” (Yapı sanatı) ve taş oyma sanatı için görülmesi gereken bir örnek olan ana bina, 50 metre yüksekliğinde, 96 metre genişlikte ve 113 metre uzunlukta, pembe renkli kum taşı ve beyaz mermerden oluşan bir çalışma.

iki muhteşem kapı, Bhakti Dwar (Bağlılık kapısı) ve Mayur War (Tavus kuşu kapısı) ile desteklenen yapı, 234 işlenmiş sütun ve 22 metre yüksekliğinde kubbe (Mandapams), 20 dikdörtgen Shikhars, 20.000’den fazla Hindu tanrılarını tasvir eden heykeller ve dekoratif kemerlerden oluşuyor ve etrafı yoğun yeşillikler ile sarılı. Tapınağın temeline oyulmuş olan bronz renkli friz, özel olarak tasarlanan 30 cm uzunluğundaki 150 Watt’lık LED lambalar ile amber renginde aydınlatılmış. Bronz frizi olmayan temel ise 150 Watt’lık sıcak Super SON lambaları ile ışıklandırılmış. Binanın girişinde bulunan dış sütunlar üzerindeki oyma işleri, zemine yerleştirilen 150 Watt’lık HIT lambaları 830 ile canlandırılmış.

Portal’daki içi sütun sırasının yine zeminine 70’Watt’lık HIT lambaları 830 yerleştirilmiş. Bu şekilde farklı ışık yoğunlukları ile görsel bir hiyerarşi elde ediliyor. Ana binanın köşe sutünları, kaidenin dibinde özel olarak hazırlanan çukurların içine yerleştirilen ve odaklanan 150 Watt’lık sıcak Super-SON ışıklıkları ile aydınlatılıyor.

Mandapam’ın alt seviyeleri de diğer sütunlar ile görsel bir bağlantı sağlamak için 150 Watt’lık Super- Son ışıklıkları ile aydınlatılmış. Mandapam’ın oyma frizleri için 28 Watt’lık T5 - 830 lambalarından oluşturulan ışık rayları hazırlanmış, yine hiyerarşiyi vurgulamak için. CDM-TE projektörleri 70 Watt’lık gücü ile, Mandapam kubbelerinin oyma yollarını öne çıkartıyor.

Pembe ve kum taşı rengindeki projektörler, kubbenin yolları dışında, her kubbenin Kalash (taç) ‘ını aydınlatacak şekilde yönlendirilmiş. Yapının içinde, 18.inci yüzyılda yaşamış Hintli sosyal devrimci, Lord Swaminarayan’ın 3.4 metre yüksekliğindeki heykeli yer alıyor. Swaminarayan tarikatını oluşturan Lord Swaminarayan’ın öğrencileri tüm dünyada yaklaşık 100.000 mürit olduğu tahmin ediliyor. Hint geleneğine göre, Panch Dahtu’dan (beş metal) üretilen heykel, ilk beş müridinin heykeli ile çevrili. Heykeller monte edilebilir 150 Watt’lık PAR-38 ampulleri ile donatılmış Downlight’lar ve 150 Watt’lık HIT-830 projektörleri ile aydınlatılıyor ve mümkün olan maksimum renkleri yansıtıyor.

Orta kubbenin iç alanı 150 Watt’lık HIT-830 projektörleri ile aydınlatılmış. En kutsal alanda dahi önemli Hint tanrıları resimleri bulunuyor. iç mermer sütunlar üzerindeki oymalar, 35 Watt’lık ve yere monte edilebilen CDM-T lambaları ile aydınlatılmış. Her bir sütunun kaidesine oval yansımalı bir reflektör yerleştirilmiş. Reflektörler tüm sütun sırasınca oymaların eşit oranda aydınlatılmasını sağlıyor.

Ana tapınağa hemen komşu olan Yagnapurush Kund göleti, 2870 basamağı ile dini törenler için ayrılmış bir mekan. Basamaklar kum taşına

TEMA Dini Yapılar İçin Işık yerleştirilen LED’ler (1 LED = 1 Watt) aydınlatılmış ve ışığı daha iyi verebilmeleri için ışık demetleri şeklinde yansıtıyorlar. Ayrıca gölün tam ortasında her gece iki kere çalıştırılan bir fıskiye bulunuyor. Yine bu alana bitişik olan Narayan Sarovar suyunu, söylentilere göre, Lord Swaminarayan tarafından yerleri keşfedilen 151 kutsal nehirden alıyor.

Dış alanı da bulunan Premvati restoranı ziyaretçisi yoğun olan bir alan ve bu nedenle yumuşak ışıklandırma gerektiriyor.

Sütunlardaki oymalar burada 70 Watt’lık HIE-830 lambaları ile donatılmış. Chatris (kubbeler)’in alt kenarlarına 20 Watt’lık CDM-TM 830 lambaları yerleştirilmiş. Restoranda direklere monte edilen 150 Watt’lık HIT 830 lambaları ile donatılmış endirekt ışıklar, tapınak kompleksinin mimari aydınlatması ile çelişki yaratmayan yumuşak ve genel bir aydınlatma sağlıyor.

Tematik olarak şekillendirilen 24,3 hektarlık bahçe, Bharat Upvan, geniş çimliklere, bahçelere ve buralarda bulunan tarihte lambaları ile aydınlatılmış, orta kubbenin iç alanı ise, HIT- Projektörleri (150 Watt, 830) ile ışıklandırılıyor.

Anıtın iç alanlarında, bol oymalı italyan mermeri bulunuyor.

Mermer sütunlar, yere monte edilen (CDM-T 35 Watt)

Oyma işleri, bronz frizler ve fil kaidelerinin aydınlatmasının tam ve de çok belirgin olmaması hedeflenmiş. ilk tasarımlar ile yapı sahiplerine gizli ışıklandırmanın önemi anlatılmaya çalışılmış.

Tapınağın iç ve dış kutsal kulelerinde farklı renk ısı oyunları görülüyor. Ana tanrı resminin aydınlatması ise, maksimum renk veren Downlight’lar (PAR 38, 150 Watt) ve HIT projektörleri (150 Watt, 830) ile sağlanmış. Diğer iç alan, 830 lambaları ile aydınlatılarak, her bir bölgenin önem derecesi öne çıkartılmış.

yaşamış kişilerin bronz heykellerine sahip. Heykeller ve palmiyeler, toprak üzerinde kazıklara monte edilen, dar yansımalı, 35 Watt’lık CDM-T 830 ampullü projektörler ile aydınlatılıyor. Bahçelere yerleştirilen projektörler özel “Verdi-yeşili”ne boyanarak, peyzaja uydurulmuş. Yaya yolları, özel boyutlu 70 Watt’lık CDM-T ampulleri ile aydınlatılmış. IMAX sinemasında 45 dakikalık “Mistik Hindistan” adlı bir film gösteriliyor. Lord Swaminarayan’ın çocukluk günlerinden itibaren ülkeye yaptığı haç seferleri anlatılıyor. Sadece bu proje için sahte kaymak taşından dekoratif duvar lambaları hazırlatılmış. 60 Watt’lık ampuller ile aydınlatıldığında, sinema rahat ve yumuşak bir ışıkla sarmalanıyor. Bina kompleksi içinde ayrıca sosyal uyum ve dini değerler konusunda çalışmalar yapan bir araştırma merkezi bulunuyor. Bunun dışında, tapınak kompleksinde animasyon ve arka planda sesler çıkaran tablolar ile Hint kültür tarihi sergileniyor. Sergi alanlarındaki aydınlatma, tavana içten ve dıştan monte edilen downlight’lar ile gayet sade bırakılmış. Sergilenen ürünler vurgulayıcı ışık ile öne çıkıyor. Genel aydınlatma için kompakt flüoresanlar veya vurgulamak üzere uygulanan aydınlatma için halojen-metal buharlı lambalar kullanılmış.

Tapınağın yetkililerine göre, kompleksin sadece bir hac mekanı değil, aynı zamanda eğitim, deneyim ve aydınlanma yeri olması istenmiş. Burada ziyaretçinin büyük Hint kültürünü anlaması ve değerini takdir etmesi istenmiş.

Dini yapılar çoğu zaman tarihi önemleri veya mimari veya sanat eserleri için takdir edilirler. Bu durumda, hem tapınak yetkilileri hem de ziyaretçiler aynı görüşü paylaşıyor: Tapınak, aydınlatması ile geceleri çok özel bir etki bırakıyor. Aydınlatma tasarımı mesleği açısından bu son derece iyi bir geri beslenim ve Hindistan’da aydınlatma tasarımcılarına yeni enteresan olanaklar sunabilir. Artık aydınlatma tasarımcıları kendilerine dini mimaride de bir yer bulduklarına göre, bir sonraki mantıklı adımın, tarihi ulusal anıtlar olması gerekiyor. Uluslar kendilerini gururlu bir şekilde sunabilirler - üstelik geceleri de!

TEMA Dini Yapılar İçin Işık

Proje katı lımcıları

Konsept: Pramukh Swami Maharaj, BAPS Trust Mimarlar: Virendra Trivedi, Sompura Architects, Ahmedabad, Hindistan Aydınlatma tasarımı: Kapil Sinai Surlakar, Light@Work Design Consultants Pvt. Ltd., Goa, Hindistan Teknik destek ve lamba üretimi: Lightcraft, Singapur Yerinde koordinasyon ve montaj: Shimera Project Lighting, Goa, Hindistan Kullanılan ürünler:

Sokak aydınlatması: Direk lambaları, direkt, HST 70 Watt, Ligman Büyük bahçe: Direk lambaları, endirekt, HIT 150 Watt, Ligman Yaya yolları ve bahçe alanları: Poller, CDM-TS 70 Watt veya TC-D 26 Watt, Lightcraft Bekleme alanları: Monte edilebilir Downlight’lar, TC-D 26 Watt, Unilamp Bina cephesi aydınlatması: Çizgisel ışıklıklar, T5 14 bzw. 28 Watt, Light Craft Kubbeler: Projektörler, CDM-T 70 veya 35 Watt, Ligman Heykeller, ağaçlar: Toprağın üzerinde kazıklara monte edilen projektörler, CDM-T 35 Watt, Ligman Bahçeler ve lotüslü gölet: Mantar şekilli, CDM-T 150 veya 35 Watt, Ligman Bina ve merdivenler: Basamaklara yerleştirilebilen -LED’ler 1 Watt, Unilamp + Lightcraft Gaumukh: Sualtı projektörleri, QR-CB51 50 Watt, Unilamp Binanın kenarları ve sütunları: Fluter, SON 150 Watt (Super), SBP Tapınak ve sütunları: Zemine monte edilebilen lambalar, CDM-T 150 bzw. 70 Watt, Ligman Sütunlar: Zemine monte edilebilen lambalar, CDM-T 35 Watt, Light Craft Parikrama: Monte edilebilen lambalar, endirekt, TC-D 18 Watt, Unilamp Ana binanın etrafındaki göletlerde birçok lotüs adacıkları oluşturulmuş, bunlar mantar şekilli Poller (CDM-T, 35 Watt) ile aydınlatılıyor.

Dergide s. 46.