Yük mü yoksa başarıya götüren anahtar mı?
Günümüzde aydınlatma yönetiminin, profesyonel aydınlatma tasarımcıları için önemi nedir ve tasarımcılar aydınlatma yönetimi yetkinliğine sahipler mi?
asarımcılar bir aydınlatma kontrol sistemi kullandıklarında çeşitli problemlerle karşılaşıyor: Aydınlatma kontrollü ışık tasarımlarında kullanılan (ışık vericiler, lambalar ve kumanda sistemleri) ürünlerin standartları bulunmuyor. Bu şekilde, özellikle LED’leri dim etmeye çalıştığımızda, kontrol sisteminin kullanımı kabusa dönüşüyor.
Tasarımcılar LED’lerin dim ve kumanda edilme işleminin, halojen veya flüoresanlara göre çok daha karmaşık olduğunu tespit ettiler. Üstelik üreticiler kumanda sistemlerini farklı olarak adlandırıyor ki bu da kafa karışıklığına neden oluyor. Aydınlatma tasarımcıları kolay ve kullanım rahatlığı sunan ürünleri tercih ediyor.
Çoğu aydınlatma kumanda sistemi, artık müşteri isteklerine göre geliştirilebiliyor. Bu sistemler, yalnızca üreticinin anlayacağı, birçok sensör ve işlevi barındırıyor. Dört ile altı kanallı basit dim sistemlerine ihtiyaç duyuluyor. Bunlarla kullanıcılar ve tasarımcılar farklı sahneleri problemsiz bir şekilde rahatça tasarlayabilirdi. Asıl soru şu: Bize uyan en yetenekli aydınlatma kontrol üreticisini nasıl bulacağız? İlk olarak tasarımcıların konuştukları kişinin teknik alandan geldiğini ve satıcı olmadığını anlamaları lazım. Çoğu zaman, aynı firmalarda çalışsalar dahi, teknisyenler ve satış personeli birbirinden çok
farklı çözümler sunabiliyor.
Kontrol sistemi üreticileri, ürünlerini çeşitli dijital kontrol protokolleri (DMX, Dali, C-Bus) ile sunuyor. Bu ürünler farklı ışık kaynaklarını kontrol edebiliyor. Bu şekilde ürünleri öyle karmaşık hale geliyor ki bazen kendi teknisyenleri dahi şaşırabiliyor!
Üreticinin teknik personelinin deneyimleri çok önemli. Farklı teknisyenler farklı çözümler sunuyor. Aslında en iyi çözümü tanımlamada yardımcı olmaları gerekirdi. Bu durumda “Görmek inanmaktır” demek mümkün. Işığı hangi şekilde kontrol etmek istediğinize dair bir kontrol listesi hazırlayın ve üreticiden bir maket isteyin. Kontrol sisteminin nasıl çalıştığını göstermesini talep edin. Sistem %10’luk dim kademesinde iken ışığın ışıldayıp ışıldamadığına veya projede kullanmak istediğiniz efektin maket üzerinde sağlanıp sağlanmadığına bakın. Kontrol sisteminin bir sihirli değnek olmadığını unutmayın. Şantiyede olan her şeyi “çok güzel” göstermeyecektir. Ürünü kendinizde uygulamadan ve nasıl çalıştığına bakmadan kullanmanız büyük bir hayal kırıklığı ile sonuçlanabilir. Bunun dışında, aydınlatma tasarımcısının dilinden anlayan bir elektronik mühendisi ile birlikte çalışmanızı da tavsiye ederim. Kendisinden kontrol sistemi üreticisinin belgelerini gözden geçirmesini isteyin. Zorunlu olmasa da anahtarlama, gerilim ve elektrik güvenliği açısından bize yardımcı olabilecek birine sahip olmak anlamlıdır. Bu tür bir çevirmenin desteği ile aydınlatma tasarımcıları en zorlu kontrol sistemlerine dahi hakim olabilir.


Dergide s. 77.