Louvre Müzesi, Abu Dabi/BAE

Metin: Joachim Ritter, Jean Nouvel

Işık estetisyenleri için bilinmesi gereken bir kubbe varsa, 43 metre yüksekliği ve 43 metre çapı ile antik çağın en büyük salonuna sahip olan Roma’daki Pantheon’dur. Zira binanın en belirgin ögesi, dokuz metre büyüklüğündeki kubbe merkezi. Kubbe, Arap mimarisinin en önemli sembollerinden biridir. Abu Dabi’deki, Jean Nouvel tarafından planlanan yeni Louvre projesi de bu sembolü başarıyla öne çıkartıyor. Ancak bunu sadece kubbenin ortasındaki bir açıklıkla değil; modern yorumu, büyüleyici, etkileyici ve cesur yaratıcılığı ile yapıyor.

İklimsel şartlar mimari mekanları etkiler. Algılarımızda ışık ilişkileri, ikliminin temel unsurlarıdır. Yapılandırılmış çevremizde ve bulunduğumuz ortamlarda, mimarideki şartları çoğu zaman dış koşullarla karşılaştırarak tanımlarız. Sıcak iklimde soğuk iç mekanları tercih eder, soğuk iklimlerde sıcak mekanları ararız. İnsan yoğun ısı değişikliklerine hassastır, sanat eserleri de öyledir. Abu Dabi’deki Louvre Müzesi bu tür gözlemlerin bir ifadesi. Yapının mimarisi; geniş tutulmuş bir mekan, kendi evrenini tanımlayan oyuncul ve şeffaf bir kubbe ile öne çıkıyor. Olağandışı ışık efektleri ve gölge oyunları ile mekan davetkar, büyüleyici ve sakinleştirici bir etki yaratıyor. Aslında tüm bunlar bizim için şaşırtıcı etkiler, çünkü zamanımıza renkli ışığın olanakları, renk değişimleri ve dinamizm hakim. Göze batan teknik ortamın kalitesini etkilemiyor. Projenin büyüleyici etkisi sadece günışığı ve mimari ile yaratılıyor.

Güneşin üzerinde parladığı denizden tanıdığımız sakinleştirici parıltılarla dolu geniş mekanlar yaratılmış. Tüm bu mekanlar çevreden kopuk değil, aksine doğal çevre koşullarına açık mekanlar. Binanın kaderi belirlenmiş: kültürün bir ögesi, tarihin ve mekanın ruhunun bir parçası olarak tanımlanacak. Tüm bunlar kendisini karanlık bir dünyada değil, aksine modern yapı biliminin donanımında gösteriyor.

Proje, Abu Dabi’deki Saadiyat adası üzerine inşaa ediliyor. Yapı maliyeti yaklaşık 83 milyon Euro artı Paris’teki Louvre için 1,3 milyar Euro. İnşaata 2009 yılında başlandı ve müzenin 2014 yılında tamamlanması bekleniyor.

Abu Dabi’deki Louvre Müzesi yaklaşık 24.200 m²’lik bir toplam kullanım alanına sahip ve şemsiye biçimli bir çatı ile örtülü. Projenin evrensel bir müze olarak hizmet etmesi, tüm çağ ve dünyanın her yerinden sanat eserleri sergilemesi bekleniyor.

Nouvel’in havalanmış kubbe tasarımı çok özel bir yapı mühendisliği çalışması olarak nitelendiriliyor. Kubbenin dokusu sayesinde güneş ışığı bina içine giriyor. Bu görüntü, vahada palmiye yapraklarının arasından giren güneş ışınlarını andırıyor.

Mimarinin bu kadar güçlü olduğu bir yerde, mekanın bu kadar büyüleyici olmasına bakarak uzmanlar, Louvre Abu Dabi’nin gerçekten adını hak edip etmediğini sorguluyorlar. Burada söz konusu olan tartışma, sanat eserlerinin mi yoksa mimari yapı ile aydınlatma tasarımının mı ziyaretçilerin ilgisini çekeceği. Bana göre tüm bu sorular, mükemmel mimarinin bir ifadesi. Müze öyle bir etkiye sahip ki, mekanları için dahi gezilmeye değer.

Abu Dabi’deki Louvre projesi birçok açıdan olağan dışı. Çünkü bu yapı bir müzeden çok daha fazlası. Bir ada üzerinde bulunduğu için ya yaya olarak ya da tekne ile ulaşılabiliyor. Sanat eserlerini görmek veya içindeki kitapçıda kitapları incelemek için harcanan çabanın karşılığı, dev bir güneş şemsiyesi şeklindeki “entree extraordinaire” ile veriliyor. Bu şemsiyenin içinden geçen binlerce ışık damlası iç alanlara giriyor. Yapılması planlanan restoran ve cafe’ler mimarinin güzelliğinden kopamayanlar tarafından muhtemelen sıklıkla ziyaret edilecek. 180 m çaplı perfore kubbe iki doku katmanından oluşuyor ve gün içinde bir anda ortaya çıkan güneş ışınları ile kaplı bir gökyüzü etkisi yaratıyor. Geceleri, yıldızlarla kaplı aynı kubbe sanat eserlerini koruyor.

Sanat müzesi olarak Louvre Abu Dabi dünyanın birkaç en değerli eserini barındıracak. Aynı zamanda, tanınmış mimarlar tarafından yapılmış diğer müze ve galerilerin yanında yeni geliştirilen kültür merkezinin bir parçası olacak.

Jean Nouvel’in Açıklamaları Mimari kapının önünde bitmez. Mimari hem entelektüel hem de hassastır. Mimari ve iç mimari arasındaki ayırım suni bir ayırım. Her ayrıntı, mekansal uyumu kırma ve anlamını bozma potansiyeline sahip. Louvre Abu Dabi’nin ruhu, Her hacme ve her bileşene özgü ölçüleri ile zarafet yaratma hedefi, beyaz ışığın hakim olduğu mekanlarda vücut buluyor. Sadeliğini, aslını, heyecanını, sakinliğini yansıtıyor. Bu alanın ruhu her türlü basitliği ve kalitesizliği, resimsel olarak taklit edileni, tarihi konuları ve modası geçmiş uluslararası biçimleri... yani, aslında eksik hayal gücü, sıkı çalışma ve disiplini örten ‘sözde’ profesyonel çözümleri reddediyor.

Karşılaşılan ilk ögeler güvenlik kontrolleri. Teknik ve lojistik tesisatları gizlemek için siyah renk kullanılıyor, böylece asıl işaretler ve ritimler görünür kılınıyor. Bunlar ise zarif, beyaz malzemeler ile (Corian veya Ductal, duruma göre değişebiliyor) öne çıkartılıyor. Benzer uygulamalar ön salonlarda ve beyaz bilgi kontuarlarının arkasında da yapılmış. Müze hosteslerinin bulunduğu alanlar, depo alanları, yüzeyler ve donanımlar, parlayan, saten renkte görüntüler veren ve mat siyah tonların yer aldığı bir senfoniye dönüşüyor.

Dış alanda, yağmur sularını tahliye etmek için bir aralığı olan düz borulardan yapılmış ergonomik biçimli oturma grupları yer alıyor. Park bankları da bazı yerlerde üçgen bir şekilde yerleştirilmiş ve kubbenin desenini hatırlatıyor.

Genelde işlenilen paradigma: günümüz “modernizm” anlayışını sergileyen ve Louvres Abu Dabi’nin iç mimarisinde belirgin olan sadelik-karmaşıklık.

Projeye katılanlar

Mimarlar: Ateliers Jean Nouvel, Paris/Fransa, Hala Wardé ortaklığında Yapı sahibi: TDIC (Tourism Development & Investment Company) AFM Agence France-Muséums Yapı mühendisleri:

Konsept tasarımı: ARUP Uygulama aşaması: Buro Happold, Transsolar Danışman Mühendisler:

Maliyet yönetimi MDA Işık

AIK – Yann Kersalé Kulisler:

Ducks – Michel Cova Peyzaj planlaması: Michel Desvigne, Jean-Claude Hardy Uygulama Mimarları:

Planlama aşamasında:Youssef Tohmé, Raphael Renard, Qiang Zou, Reda Slaoui Uygulama aşamasında:Stefan Zopp, Jean-François Bourdet, Kris Geldof, Frederic Imbert, Sébastien Yéou, Roula Akiki, Reda Slaoui.

Model yapı: Jean-Louis Courtois Görselleştirme :Artefactory (Eric Anton), Clément Oudin, Raphael Renard (AJN)

Dergide s. 34.