Grand Mosque, Abu Dabi

Metin: Yıldız Ağan

Dünyadaki en büyük camilerden biri olan detaylı bir şekilde işlenmiş görkemli bina, 40,000 kişiyi ağırlayacak şekilde tasarlanmış. Çok çeşitli organizasyonlara ve uygulamalı gösterilere kapısını açmak üzere planlanmış görkemli cami, Abu Dhabi’nin ikonu olarak kabul görüyor. Tarihi caminin aydınlatma konsepti iç ve dış cephelerinin etkili vurgusu ile şehrin girişini hissettirmek üzere kurgulanmış. Boş Alanların tasarımı, uygulamalı organizasyonlar, televizyon çekimleri ve ibadet zamanı için ihtiyaç duyulan aydınlama konseptine uygun projelendirilmiş. Mimari özelliklerin vurgulamak için farklı yoğunlukta cold cathode ışık etkileri belirlenmiş. Ancak tüm amaçlara hizmet vermek üzere seçilen aydınlatma armatürleri objesel olarak hissettirilmeden aydınlatmanın hikayesi ile sınırlarını belirlemiş.

22.000 m² üzerine kurulan Grand Mosque (Sheikh Zayed Bin Sultan Al Nahyan) Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de incelikli ve önemli mimarisi ile tanınmaktadır. Tarihi eser restorasyon yetkilileri ve aydınlatma tasarımcılarının ortak çalışmaları ile yenilenen caminin aydınlatma tasarımı 2008 senesinde IALD tarafından “onur” ödülüne layık görüldü.

Cold cathode aydınlatma kaynakları, girinti içlerine, niş içlerine ve oymalı ahşap işçiliği ile elde edilen kolon taçlarının arkalarına gizlenerek, yapının formu ile bütünleştirilmiş. Mekan içinde aydınlatma düzeylerin yeterliğinin yanında göz konforu düşünülmüş. Cold cathode mavi ışığın huzmeleri, ruhani renk olarak kabul edilip kubbeli alanlarda beyaz renk ile kombine edilerek kullanılmış. Kubbe içerisinde beyaz ile mavi cold cathode renginin kullanımı mevsime ve günün saatlerine göre her gün değişen camii dış cephesinin aydınlatma senaryosuna dahil edilmiş.

Cam mozaikler, mermer panellerin kaligrafi çalışmaları içerden aydınlama ile vurgulanmış. Her malzemeyi, en iyi şekilde tanımlayabilmek için dokumasına ve doğal damar ağına uygun aydınlatma tekniği belirlenmiş. Arkatlar arasında yer alan düzenli olarak aydınlatılan 34 kubbe, Kuran’dan ayrı kaligrafi yazıları içerirken, bütününde aydınlatma ile hissettirilmiş.

İbadet eden kimselere doğru yönlenen sanat eseri değerinde yapılandırılan kıble duvarı aydınlatma ile hayat bulmuş. Allah’ın 99 isminin arkasında yer alan altın perde fiber kanalları ile aydınlatılmış. Yapraklar ve yaprakların organik formlarını gösterebilmek için lineer ışık etkisinde ve açılandırmaya uygun yapısı ile fiber optik damarlar kullanılmış. Kendi içine aydınlatmalı simgesel panolar yaratılmış.

Düzenli testler ve çalışmalar, planın başarısını sağlamak için ciddi bir disiplin ile sağlanmış. Tüm çalışmalara ek olarak bu ölçekteki bir yapıya mock up yapılarak, her bir efektin çalışması belirlenmiş ve bütünlük ile sunumunu sağlanmış. Böylesine görkemli bir mimarinin detaylı çalışmaları sonucundaki hedef, caminin estetik ve esasında yer alan manevi kimliğini doğal aydınlatma akışkanlığı ile hissettirmek üzere planlanmış ve aldığı ödüller başarısını kanıtlıyor.

Proje künyesi

Mimari: Halcrow Grup İç mimari: Spatium Grup Aydınlatma tasarım ekibi: Jonathan Speirs, Keith Bradshaw, Carrie Donahue Bremner, Francis Milloy, Iain Ruxton, ACDC Grup Kullanılan ürünler:

ACDC cold cathode, Fiber Optik Türkiye distribütörü: Hi-tec Aydınlatma

PROJE Grand Masque, Abu Dabi 69

Dergide s. 68.