Aare Mülimatt Köprüsü, Windisch/İsviçre

Metin: Sandra Lindner, Joachim Ritter

Fotoğraf: Inventron AG ve Rutronik Elektronische Bauelemente GmbH

Belediye imar müdürlükleri, polis ve kamusal tesislerin işletmecilerinin artık, aydınlatma altyapısından beklentileri çok yüksek. Beklentilerin ön planında enerji ve maliyet verimliliği, güvenlik, dağılan ışık kaybının azaltılması ve ışık kirliliği (Dark-Sky-kalitesi) ile haşereden koruma yer alıyor. Bunun dışında aydınlatma yaparken giderek daha fazla kentin görüntüsü veya anıt niteliği taşıyan yapıların görüntüsüne ağırlık veriliyor. Bir kültür aracı olarak ışık sadece iç alanda yaşam ve çalışma koşullarımızı değil, ayrıca çevrede olumsuz etki yaratmadan dış alanda güvenlik ve estetiği geliştirmeli. Tüm bu alanlar, LED teknolojisi ile kolayca işlenebiliyor.

Aargau kantonunun Mülimatt Bölgesi’nde yer alan Windisch Belediyesi, Aare Köprüsü’nün aydınlatmasında LED teknolojisinin kullanılmasına karar verdi. Yeni inşa edilen spor eğitim merkezine ulaşmak için Aare Nehri’nin üzerinden geçen bir köprüye ihtiyaç vardı. Köprü sayesinde yayalar ve bisikletliler en kısa yoldan park yerinden nehrin karşı tarafındaki spor salonlarına ulaşacaktı. Aynı köprü Aare Nehri’nin her iki yanındaki dinlenme alanlarını birbirine bağlayacak ve böylece çevredeki kanton sokaklarını bisiklet trafiği açısından rahatlatacaktı. Yeni spor merkezini tamamen kullanabilmek için açılışında baştan beri bu köprünün de tamamlanmış olması istendi. Belediye köprü inşaatı için yüksek kalitede mühendislik işi talep etti. Ayrıca köprünün çevreye görüntüsü ile uyumlu olması gerekiyordu. Aslında köprü mimari açıdan çok özel bir yapıya sahip değil. Görüntüsü sade ve mimarisinden beklenenleri sağlıyor: basit ve düşük maliyetli. Arka plandaki spor merkezi de aslında, ilişki kurulması zor olan Brachial mimariyi andırıyor. Köprü gece aydınlatması ile özel bir nitelik kazanıyor. Işık, sade bir yapıyı heyecan verici bir objeye dönüştürüyor.

Ekonomi, ekoloji, yüksek kullanım değeri ve İsviçre markalı bir saat kadar hassas ayar. Tüm bunlar İsviçre’nin Windisch Kasabası’ndaki Aare Mülimatt Köprüsü’nde birleŞiyor. Aydınlatma uygulamasında LED aydınlatmasının katkısı çok büyük. LED’lerle, eski haliyle o güne kadar mümkün olmayan, zekice ıŞık efektleri oluŞturulmu#. DüŞük enerji tüketimi ve ıŞık kirliliği de konseptin seçilmesi için etken olmu#, ki bu zaten yeni bir Şey değil…

Bir bilgisayar simülasyonu gibi hassas ayarlanmış. LED’li aydınlatma en ince ayrıntısına kadar planlama ve tasarım olanağı sunuyor. Gün içinde Aare üzerindeki köprü nötr ve belirsiz bir görüntüye sahip. 120 m’lik geçişi olan köprü üzerindeki ışık uygulaması yıl içinde sadece 1,5 kWh/m2 tüketiyor.

Windisch/İsviçre

Köprü korkuluğunun tek düze biçimi bir anda tasarım ve ışık akışının temelini oluşturuyor. Dışardan bakıldığında trabzan, kendinden ışıklı bir duvarı andırıyor. Bu efekt, parmaklıklar arasındaki serpme ışığın yansımalarıyla meydana geliyor.

Yaya yolunun yüzeyinin aydınlatması da çok hassasça ayarlanmış. Sınırları keskin bir biçimde ayarlanmış ışık hüzmeleri üst üste biniyor ve köprüye bir desen kazandırıyor. Görüntü, gerçek bir uygulamadan çok bilgisayarda oynanan bir satranç tahtasının konstrastlarını anımsatıyor. Görüntü, digital aydınlatmanın tipik bir işareti. Bazıları bu tür hassas ayarlara yabancı olabilir veya bunları çok teknolojik bulabilir. Görüntünün etkisi çevredeki mimarinin karanlık ve aydınlatılmadan bırakılması ile sağlanıyor. Konseptin tamamı yolun aydınlatması ile sınırlandırılmış. Işık oyunu ve ışık hüzmelerinin üst üste bindirilmesi tamamen görsele yönelik bir çalışma. Bu çalışma mimari yapının ve ögelerin öne çıkmasına hizmet etmiyor. Ancak yine de izleyende hayranlık uyandırıyor ve köprünün yapısı vurgulanıyor.

Aydınlatma konsepti Miloni Mimarlık Ofisi tarafından tasarlandı. Inventron AG ise köprüye özel LED konseptini, elektronik kumanda ve tüm ışık kutularını uyguladı. Miloni, görevi mimari yapı üzerinde ışık dağıtımı yapacak, kamaşmayacak bir aydınlatma konsepti oluşturma şeklinde tanımladı. Bir sonraki talep ise, yüksek bir Dark-Sky kalitesi sağlamaktı. Buna göre lambaların mümkün olduğu ölçüde Dark-Sky Switzerland (DSS)’in tavsiyelerine uyması gerekiyordu. Aare köprüsü aydınlatmasının gereksiz yere ışık saçmasını önlemek için, ışığın mümkün olduğu kadar köprünün tabanına yönlendirilmesi gerekiyordu. Böylece ışığın yukarı kaçışı engellenecekti. Bu nedenle LED’ler köprü korkuluğunun tabanına yerleştirildi. Bu konumda yerleştirilen LED’lerin serpme tuza dayanıklı olması ve IP 67 koruma türüne sahip olması gerekiyordu.

Üretici Mülimatt köprüsü için tuza dayanıklı eloksal kaplamalı alüminyumdan yapılmış bir lamba kutusu geliştirdi. Kutu teknik açıdan köprü korkuluğuna uyacak şekilde yerleştirildi. Konstrüksiyonun neme veya elektronik kriterlere de uygun olması ve LED’lerin uzun kullanım ömrü veya düşük enerji tüketimi gibi özelliklerinin sağlanması gerekiyordu.

LED’lerin serpme ışık oluşturması için hassas bir ışıma açısı olması gerekiyordu. Aynı zamanda tasarıma yönelik görüntüyü sağlamalıydılar.

Seçilen LED’in içinde entegre, şeffaf bir silikon lens bulunuyor. Oval ışık görüntüsü, dikeyde 70 derecelik yansıma açısı ve yatayda 120 derecelik yansıma açısı ile zeminde istenilen yeri aydınlatıyor ve pratik olarak yukarı doğru ışık vermiyor. Köprünün tamamında aşırı eşitlikte bir ışık sağlamak için LED’lerin birbirine bitişik olarak konumlandırılması gerekti. Aare Köprüsü için 4500 Kelvin’lik bir ışık rengi seçildi. Bu aydınlatmada, iyi renk verim özelliği ile obje ve kişiler %4o daha aydınlık ve net göründüğü için, yaya alanı veya zorlu bölgeler için sadece 0,5 Lux’luk yarı silindrik aydınlatma gücü yeterli oldu.

Artık 182 m’lik Aare Köprüsü üzerinde her biri iki Watt olan 176 LED ışıldıyor. Yıllık elektrik tüketimi 1,5kWh/ m2. LED’ler korkuluk tabanına yerleştirilen bir ray üzerinde yer alıyor. Kablolar, alüminyum yuvası içindeki lambalar (IP 67 korumalı), korkuluk ve köprü, her şey bir uyum içinde. Köprü, gerdirilmiş bir konstrüksiyon olarak, dar, düz bir çizgide zarifçe, bir ayağından diğer ayağına Aare üzerinde yer alıyor. Etkileyici ışık dağılımı, yapının hafif, organik görüntüsünü destekliyor. Köprü göz alıcı ve her zaman kullanıcılarının gözünde hayranlık uyandırıyor.

Proje ilginç bir ışık tasarımı çözümü ve köprüye gece görüntüsünde değer katıyor. Gün içindeki görüntü sade ve teknik. Işık kutuları da aynı etkiyi uyandırıyor. Tabiki tekniğin bir yerlere yerleştirilmesi gerekiyordu. Korkuluğun içine entegre edilmesi veya köprünün altına gizlenmesi maliyeti artıracaktı. En kolay şekliyle korkuluklar arasına yerleştirilmiş oldu.

Projeye katılanlar

Yapı sahibi: Einwohnergemeinde Brugg/İsviçre Mimarlar:

Mühendislik ofisi: Conzett, Bronzini, Gartmann AG, Chur/İsviçre Işık planlaması: Miloni & Partner; www.miloni.ch Uygulama: Inventron AG, Alpnach Dorf/İsviçre; www.inventron.ch Kullanılan ürünler:

LED’ler: Osram Optoelectronic Elektronik: Rutronik Elektronische Bauelemente GmbH, Ispringen/Almanya; www.rutronik.com

Bakış açısına göre köprü üzerindeki ışık alanları dar veya uzun görünüyor. Aydınlatmanın görüntüsü çok etkileyici, neredeyse gerçek dışı. Işıktan gölgelere geçişler sert ve suni ışık dünyasına yepyeni bir deneyim kazandırıyor. Köprü üzerindeki soğuk beyaz ışık renginden diğer yol aydınlatmasına geçiş ise çok ilginç.

Windisch/İsviçre

Dergide s. 43.