Düsseldorf kentinde bulunan Sky Office gökdeleni
Metin: Andrea Louafi
Fotoğraf: ORCO, Almanya
89 m yüksekliğindeki Sky Office, artık Düsseldorf’taki Kennedy Allee’nin belirgin bir simgesi. Bina, çalışanlarına ve ziyaretçilerine aynı heybetli görüntüyü sunuyor. Cam cepheli ofis kulesi, Ingenhoven Architects mimarlık ofisinin marka çalışması olarak kabul ediliyor. Mimarların Sky Office için çalıştıkları tasarım büyük bir şeffaflığa ve de görülmeye değer çatı kapanışı olan heybetli bir bina biçimine sahip. Binanın tamamının şeffaf görünmesi 23 katın birden aynı görüntüye sahip şekilde ofis olarak kullanılması, özel alanlar için ayrılan çift katlı fuaye ve binanın girişindeki kesintisiz görüntü ile sağlanıyor. Mimariyi ilginç kılan asıl nokta, sadece kurumsal kimlik açısından ve ustaca çözümlerle genelde büyük tutulan giriş değil, ofislerin de açıklık ve şeffaflık sergilemesi. Planlama ekibinin ortak hedefi, ustaca çözümler ile verimlilik elde etmek. Bu bağlamda Kardorff Mühendisleri’nin aydınlatma tasarımı, geceleri asgari elektrik tüketimi, yüksek ergonomi ve kalıcı etki yaratan mimari konsepte tam uyuyor.
Aydınlatma tasarımcıları gündüz saatlerinde çoğunlukla gün ışığı ile aydınlatılan ofis mekânları içinde, doğrudan yansıma ile düşük enerji tüketme, bina cephesinin aydınlatması için kullanılan sadece sekiz Watt’lık bir ek lamba ile iskele kurulumunu gerektirmeyecek esnek montaj imkanı gibi
Tesadüfen Düsseldorf’daki ofislerin bulunduğu Sky Office kulesinde çalışıyorsanız ve hatta şirket sahibiyseniz, Düsseldorf’un gökyüzünü böylesine tamamlayan etkileyici bir yapının parçası olma duygusu, belki de kullandığınız ofisin, gayet keyifli iş yerlerini oluşturdukları o rahatlatıcı duygunun ötesine geçecektir. Bunun kesinlikle yapının gece veya gündüz görüntüsü ile alakası yoktur. Durum daha çok farklı ofis ortamlarındaki ışık kalitesi ile ilişkilidir. Buralardaki ofis ortamları gün ışığı ile elektrik ışığının başarılı bir kombinasyonundan beslenir.
Sky Office Gökdeleni, Düsseldorf / Almanya üç hususu bir araya getiren özel bir lamba geliştirdiler. Özellikle son konu bir yenilik. Lamba üç metre uzunluğundaki bir taşıyıcı kol üzerinden teknik cebe sabitleniyor ve buradan elektrikle besleniyor. Montaj işlemi, lambanın hemen önünden aşağı doğru inen bir çelik halatla yapılabiliyor. Böylece ayırıcı duvarların yapılandırılmasından sonra lambaların montajı yapılıyor ve lambalar rahatlıkla istenilen pozisyona getirilebiliyor. Diğer binaların tavan alanlarında bulunan soğutma için ayrılan kanallar içinde zaman ve işçilik gerektiren sıva içi çalışmaları için herhangi bir ön çalışma gerekmiyor. Tüm bu yenilikçi girişimlere rağmen lamba, yapı sahibinin çok düşük bir yatırım maliyeti ile üretilmesine olanak sağlanacak şekilde tasarlandı. Çözüm, bina için düşünülen kullanım konseptinin ana fikrini tamamiyle yakalıyor. Yapı sahibi, bina kullanımında mümkün olan tüm esnekliğe sahip.
Zemin katında ve çatı katındaki özel alanların tavanına lambalar yerleştirilmiş. Böylece kullanım alanlarının göze batmadan yoğun ve ergonomik bir ışık ile aydınlatılması sağlanıyor.
Sky Office kulesinin mekânları doğal ışığı büyük ölçüde yüksek ışık geçirgen cephesinden alıyor. Bu anlamda gün ışığının suni ışık ile oyununun planlaması büyük önem taşıdı. Kardorff mühendisleri doğru seçimi yapabilmek için gerçek ölçekli mekân türlerine göre yaklaşık, 20 farklı hesaplama yaptılar. Önceden seçtikleri panjurların, güneşten koruma sistemlerinin ve de örneklerinin nasıl çalıştığını görmek istediler. Hesaplamalarla özellikle gün ışığı miktarının en uygun seviyede olmasına, ışık nedeniyle kamaşmanın önlenmesine ve bina cephesindeki kritik alanlardan güneş ışığının girme ihtimalinin incelenmesine dikkat ettiler. İncelenen panjur temelde kapalı kaldığında tüm cephelerden gelecek güneş ışınlarından koruyordu. Ancak sistem gün ışığını kullanma konusunda herhangi bir özelliğe (delme, yönlendirme vs.) sahip değildi. Başlangıçta otomatik kumanda sistemi için açma kapama konumu (70 derece) öngörüldü. Ancak bu işlemle genelde çok az gün ışığı mekâna alındığı için Kardorff Mühendisleri, mekânda manuel bir kumandanın uygulanmasını önerdi. Manuel kumanda, kullanıcı için daha rahat olacaktı. Özellikle panjur kanatlarının açısı daha rahat belirlenecekti. Sistem çok daha fazla kullanım kolaylığı sunacaktı. Güneşten koruma sisteminin gereksiz yere aşağı inmesini engellemek için bina cephesindeki alanlar gruplandırıldı ve her birinin tek tek kumanda edilebilir olması sağlandı.
Güneşten koruma sistemi, difüz bir gökyüzü veya doğrudan güneş ışığı olmayan durumlarda çalıştırmak üzere sunuluyor. İncelenen üç koruma ürünü de bu uygulamada kabul edilebilir gün ışığı emisyon değerleri (yüzde on bir ile on dört arası), yapı ve renklerde (gri tonları) kullanılabiliyordu. Açık renkli pencere şekillerinin örneğin bir ekran üzerinde yansımasını ve yüksek kontrastları engellemek ve rahat görebilmek için açık renk tonları seçilmedi. Bunun yanı sıra, panjur kullanımı ile gün ışığı miktarını çok daha fazla düşürmemek için ışık transmisyonu oranı da daha az seçilmemeliydi.
Güneşten koruma sistemi kullanıcı tarafından kumanda ediliyor. Özel durumlarda (örneğin medya uygulamalarında) hem panjur hem de güneşten koruma sistemi aynı anda devreye alınarak gün ışığı daha azaltılabiliyor.
Binanın içinde çok yüksek ışık verim gücü olan flüoresanlar ve metal buharlı ampuller kullanılıyor. Ofis aydınlatması için 12 Watt/m2 altına düşülmüyor.
Gece aydınlatması çok önemli olarak kabul edildiği için ofis aydınlatmasının kullanımı ile gökdelenin gece etkisini öne çıkarmak için enerji tüketimi açısından düşük tüketimli bir çözüm geliştirildi. Bir zamanlayıcı ile üst kenarda bulunan sekiz Watt’lık flüoresan devreye alınıyor. Flüoresanın ışığı halen kullanılmakta olan ofisin genel aydınlatmasında çok algılanmıyor. Ancak çalışanlar ofis mekânlarını terk ederken sadece bu ışık geri kalıyor. Bina ışıkla dolarak, geceleri içerisi gözüken bir yapıya dönüşüyor. Binanın çatısının kenarında bulunan kontör ışığı, çatının kelebek kanadı biçimli özelliğini çizen LED’lerle oluşturulmuş bir beyaz ışık hattı. Yapının çatı ile bitiş noktasını gece ortamında en uygun şekilde göstermek için üç boyutlu modeller ve durumu tüm bakış açılarından incelemek için film animasyonları kullanıldı.
Strateji, organizasyon, teknoloji ve operasyon işleri konularında lider danışmanlık kuruluşu olan McKinsey Consultants veya Lovells Avukatlık bürosu veya Hollanda Konsolosluğu gibi kiracılar için bu binanın ofislerine hakim olmak çok önemli. Bunun içinde şeffaflık gerekiyor.
Projeye katılanlar
Yapı sahibi: Genel Merkezi Düsseldorf’ta olan ORCO erste Projektentwicklungsgesellschaft mbH Mimar: Ingenhoven Architects, Düsseldorf / Almanya Proje yönetimi: Drees & Sommer, Köln / Almanya Işık planlaması: Kardorff Ingenieure Lichtplanung, Berlin / Almanya Görsel uygulamalar: Kardorff Ingenieure Lichtplanung, Berlin / Almanya Bina cephe konstrüksiyonu: Rupert App GmbH & Co, Leutkirch / Almanya Çatı kenarında LED ışık hattı: Insta Elektro GmbH
Dergide s. 54.