Merck Serono, Cenevre, İsviçre

Metin: Prof. Susanne Brenninkmeijer

Fotoğraf: ag4

30 yıl önce okullarda, uygulamalarda yetenekli öğrenciler için biyoloji, kimya veya el işi dersleri verilirdi. Günümüzde ise konu geniş anlamda kombine edilebiliyor ve çok daha fazla katmana sahip. Bugün biyoteknoloji denildiğinde, biyoloji ve biyokimya alanındaki bilgilerin veya teknik olarak kullanılabilir elemanların uygulanması anlaşılıyor. Borsaya açık tüm sanayi kuruluşları bu kapsama giriyor ve uluslararası rekabet çok yüksek. İsviçre’deki Merck Serono şirketi bu alandaki uluslararası lider kuruluşlardan biri ve idari binasının büyütülmesi çerçevesinde, daha önce bahsedilen çok katmanlılığı kelimenin gerçek anlamında giriş alanındaki medya cephesine taşıyor...

Medya cephesi planı

100 yıldan beri uluslararası pazarda faaliyet gösteren biyoteknoloji firması Merck Serono, Cenevre’deki holding merkezini genişletme çalışmaları kapsamında, daha binaya girerken, şirket kimliğinin algılanmasını istedi. İlaç ve tedavi alanında araştırma ve geliştirme konusunda çalışan bir şirketin, kendisini tanıtma talebi doğal olarak gayet yüksek oldu. İşin sahibi her şeyi kapsayan bir çalışma istedi. Bu çalışma çerçevesinde sadece, yapılan faaliyetler ve araştırma işleri yansıtılmayacak, mekân aynı zamanda iletişimin kurulabildiği bir buluşma noktası olacak veya sadece keyif için yapılandırılacaktı. Doğal olarak bu inşaat kapsamında 50’li yıllardan kalma yapıları modern yapı parçaları ve tematik talepler ile kombine etmek çok zor. Söz konusu özellikler, holdingin kimliğinin canlı bir resmini sergileyen fuayedeki medya tektonik bir uygulama ile destekleniyor.

2007 yılının baharında yukarıdaki belirtilen anlamda, mevcut birçok tarihi veya opak renkte binaları entegre eden üç şeffaf yeni binadan oluşan bina kompleksi tamamlandı. Böylece Cenevre kentinde bir bina bloğu oluşturuldu. Ağ yapısı açık olan, üstü kapalı ve kapalı mekânlardan oluşan ve mekânları fuaye veya merkezi foruma açılan bir bina. Mimarlar; planlama ekibi, aydınlatma planlamacıları (L-Plan, Berlin), medya planlamacıları (ag4 media facade GmbH, Köln) ve bir sanatçı (Mic Enneper, Köln) ile birlikte kendisini uluslararası iş dünyasında kanıtlamış inovatif bir kuruluşun temsil binasını oluşturdular. Özellikle bağlantı oluşturan fuayesi ve burada yer alan medya duvarı, şirketin içe ve dış dünyaya yansıtmak istediği vizyonu için etkin bir iletişim aracı.

Tüm bloğun aydınlatma planlaması bir taraftan bu kompleks yapıyı diğer taraftan bina ve grubun uyumlu etkisini güçlendiriyor. Her binanın farklı cephesi dışardan bakıldığında gözle görülür bir kontrast oluşturuyor ancak aydınlatma planlaması sayesinde bir kompleks içinde birbirini tamamlıyor. Tarihi cephelerin yoğun ve belirgin bir biçimde dışa yansıyışı, görsel açıdan, içerden dışarı doğru parlayan modern cam cephelerle uyum içinde.

Mimari açıdan birbirine bağlantı sağlayan galeriler, köprüler ve kısmen merdiven çıkışları, aydınlatma planlaması sayesinde mimari önemi ve açıklığı açısından destekleniyor. Bu alanlara, peşpeşe ışık çizgileri şeklinde T5 ampulleri yerleştirilmiş. Bu sayede yolu takip etmek kolaylaşıyor ve hareket edilen bölgeler daha net görülüyor.

Gün ışığının zekice kullanımı ve kullanıcı tarafından kumanda edilebilen suni ışık sayesinde bina yüksek teknolojili ve enerji tasarruflu bir projeye dönüşüyor. Proje; aydınlatma planlaması aşamasında kontrat ile, enerji tasarrufu koşulları baştan belirlenerek daha da zorlaşmış. L-Plan şirketinin bina içi ve dışındaki tüm alanlarda kullanılacak ışığın maliyet hesaplarını sunması gerekmiş. Ayrıca akkor ampulün kullanılması halinde bunun nedenlerinin açıklanması istenmiş.

Jahn tarafından tasarlanan ve “Mainstreet” olarak adlandırılan fuaye binası üç tarafındaki cam duvarları ile şeffaflığı ifade ediyor. Büyük cam cephe sayesinde binaya gelenler binanın içini görebiliyor. 60 metre genişliğindeki cam çatı sayesinde gökyüzü özgürce görülebiliyor. Bu uygulama ziyaretçiyi hem mimari hem de teknik açıdan çok etkiliyor. “Mainstreet” adlı yapının uzun kenarında, aslında projenin başında bir su duvarı olarak tasarlanması hedeflenen ayrıca bir duvar yer alıyor. Genelde bu tür görevlerde aydınlatma tasarımcısı Yan Kersale ile çalışan Büro Jahn, bu projede Köln’lü ag4 media facade GmbH firması ile çalışma kararı alıyor. Ag4’ün önerisi üzerine mimar ve iş sahibi daha sonra, suyun kullanıldığı bir medya duvarı konseptine ikna ediliyor.

İzleyenin ilgisi, binaya girerken hemen bu çok katmanda görüntüler sergileyen duvara çekilmiyor. Buradaki karmaşıklık, birçok bilim ve disiplinlerden biraraya gelen biyo teknoloji ve bilimin karmaşıklığını yansıtıyor. Gün içinde ışık sayesinde yansıtılan bilgi daha çok dinamik bir ışık etkisi olarak algılanıyor. Geceleri ise uygulama, tamamında mimariye entegre bir sanat eseri olma özelliğini kaybetmeden birbirinden farklı üst üste oynayan bilgilerin projeksiyonu.

Şirketin medya konusu bu binada birçok çeşit ve katmanlara dağıtılarak yapılmış. Neredeyse beş seviyeye uzanan 400 metre kare büyüklüğündeki duvar, sanatsal özelliğine rağmen, mimarinin ve şirketin vermek istediği mesajın medya tarzı sahnelenmesinde dışarıya yüksek iletişim değeri olan entegre bir parçası.

Işık geçirgen dört cam galeri duvarı yatay olarak ayırıyor. Bunların önünde dikey yerleşimde her biri 250 x 50 x 30 cm olan büyük sarı renkte ve peteği andıran 138 panel bulunuyor. Bu paneller dışarıdan bakan için ilk katmanı oluşturuyor. Doğal olan, organik ve elde biçimlendirilen bu malzeme, etrafında kullanılan cam yüzeylere dokunulduğunda sıcaklık hissi vererek bir ilişki kuruyor.

Işık geçirgen dört cam galeri duvarı yatay biçimde ayırıyor. Duvarın önüne dikey konumda, izleyici için ilk seviyeyi teşkil eden ve her biri 250 x 50 x 30 cm büyüklüğünde sarı renkte arı peteklerinden oluşan toplam 138 panel yerleştirilmiş. Doğal, organik ve manuel olarak şekillendirilen malzeme, dokunulduğunda hissedilen sıcaklığı etrafındaki cam yüzeylerle çekici bir görüntü oluşturuyor. Opak, difüz ışık geçirgenliği, camın tamamen şeffaflığına sanki kontrast oluşturuyor. Mat, dokunulduğunda sıcak hissi veren yüzeyi ise, camın soğuk yüzeyine etkili bir kontrast oluşturuyor. Petek görüntüsünü andıran bloklar, gen kod düzeni taklit edilerek üretilmiş. Köln’lü sanatçı Mic Enneper bu elemanların üretimi için 1,4 ton balmumu kullanmış ve bunları spatula ve sıcak hava kullanarak çalışmış. Balmumundan oluşturulan bu modüllerin 50’sinin her birinde bakımı kolay 2x10 LED kartı bulunuyor. Kartların büyüklüğü 24 x 24 cm ve RGB tekniğinde piksel mesafesi 20 x 20 cm. Bunların projeksiyonu ile uygulamanın ikinci katmanı oluşturuluyor. Hareketli görüntülere olanak sağlayan bu LED’ler ile resimler, görüntüler ve kısa metinler balmumundan yapılmış bloklara projekte ediliyor. Şirketin insan, ürün ve bilim ile ilgili konuları sanatsal bir biçimde, birbiri üzerine yapılandırılmış katmanlarda statik ve dinamik olarak gösteriliyor. Küçük bir çocuğun resmi projekte edilmeden önce, ekranda büyük boyutta kan hücreleri görülüyor. Bu hücreler bir animasyon çerçevesinde, insan bedeni içinde üç boyutlu seyahatine başlıyor ve bu arada farklı dillerde kısa metinlerle bu görüntü ile ilgili bilgiler yansıtılıyor. Aynı tasarım kalitesinde, sürekli ve değişken sahnelerle bilgi aktaran ve eğlendiren etkileyici bir uygulama.

Görüntülerin teknik açıdan duvara yansıtılması ag4 tarafından medya elemanlarının gösterimi için özel olarak geliştirilen bir yazılım aracı ile sağlanıyor. “Interactive Media Pool Platform (IMPP) olarak adlandırılan bu yazılım aracı karmaşık bir prensip içinde daha önce girilmiş olan bilgilerin farklı katmanlarda oynatılması için kombinasyonlar oluşturuyor. Metin blokları ile kombine edilen statik ve dinamik resimler yan yana üst üste oynuyor. Başlangıç için yapılan programlama sonrasında medya gösterimi sürekli yeniden başlıyor.

İçeriğin artırılması ve yeniden ayarlanması kullanıcı tarafından her an yapılabiliyor. Bu konuda ag4’de hazırladığı bir el kitabı ile özellikle belli aralıklarda düzenlediği seminerler ile uygulamanın bulunduğu yerdeki çalışanları destekliyor. Tüm planlamacılara tanıdık olan, kullanıcıları projenin her aşamasına dahil etme isteği ancak kullanıcıların çoğu zaman teknikten korkmaları nedeniyle bu aşamalarda sürekli olamamaları durumu burada hiç görülmemiş. Bazı değişiklikler büyük bir şevk ile bizzat kullanıcı tarafından yapılmış.

Tanımlanan yazılım, suni yağmur görüntülü duvarın kumanda edilmesinde de uygulanmış. Bu duvar doğrudan balmumundan oluşturulan duvarın arkasında başka bir katmanda yer alıyor. Suyun ince bir yapıda püskürtme işlemi kumanda ediliyor, isteğe göre hafif veya daha yoğun bir yağmur yağışı simule ediliyor.

Bu tasarımın en etkileyici kısmı, doğal malzemenin, balmumu ile en son teknoloji kullanılan elemanlarla kolayca şekillendirilebilmesi. İzleyenlerde bilinçaltında bir anlayış ve merak yaratıyor ve izleyeni büyülüyor.

Su duvarının arkasında, dördüncü ve en son kademede aynalı bir duvar bulunuyor. Balmumundan yapılan ve arkaları ayna ile kaplı duvarlar ile izleyicide sonsuz bir mekân görüntüsü hissi uyandırıyor.

Her bir katmanın aydınlatması, yine tüm çalışmayı bir yerde bütünleştiren tüm zıt etkileri destekliyor. Yağmur duvarı, tavan alanındaki balmumunundan oluşturulan duvarın arkasından 100 adet doğal beyaz renkte halojen metal buharlı lambalar ile aydınlatılıyor. Balmumundan yapılan modüllere yerleştirilen LED’ler, sanki mum ışığını andıran yumuşak bir ışık rengi veriyor. Bu renk farklılığı duvarın etrafındaki mimariyi sarmalıyor, aslında çok az renk kullanılan ortama güçlü özel bir karakter katıyor.

Çok gelişmiş bir biyo teknoloji, holdingin dışa doğru yansıtmayı düşündüğü resmi, mimari biçimi, aydınlatma planlaması ve özellikle burada medya cephesi ile etkileyici bir biçimde uygulandı. Teknik, açık biçim dili ile şirketin söylemek istediğini tam karşılayan mimarın seçimi, binayı aynı dil ile destekleyen ve kullanıcı ve ziyaretçilere iyi bir oryantasyon sağlayan aydınlatma planlamacısı ve inovatif fikirler ve teknik uygulamaları ile öne çıkan iyi tasarımları yapan medya planlamacısının seçimi burada çok doğru olmuş. Binanın en uç noktasına kadar geliştirilmiş tekniği, Merck Serono’nun ruhunu yansıtıyor.

Binalar hem kullanıcılar hem de ziyaretçiler tarafından olumlu eşit beğeni kazanıyor. Mimarinin sertliği, görsellerdeki aktörlerin lehine geri planda kalıyor. Bina insanlar için bir sahneye dönüşüyor, hem senaryoyu oluşturuyor hem de sahne olarak hizmet veriyor. Binanın ilginç geometrisinde, büyük ölçekli etkileyici mekân geometrisine rağmen insani ölçüler hiç kaybolmuyor. Mekân, kullanıcıya hizmet eden işlevinde kalıyor ve bu biçimi de tüm bina kompleksi içinde deneyimleniyor.

Medya amaçlı yapılan uygulamanın toplam etkisi tüm karmaşıklığı içinde ilginç ve çok yüklü değil. Üst üste binen etkiler aşırı olarak algılanmadan büyülüyor. Eskiden kullanılan malzeme ve yüksek teknoloji izleyicide olumlu bir gerilim bırakıyor. Tüm bu duyguların yanında medya duvarına ilk bakıldığında, son derece yüksek bir estetik algılanıyor.

Projeye katılanlar

Mimar: Helmut Jahn, Chicago /ABD Medya cephesi: ag4 Media Facade GmbH, Köln / Almanya Sanatçı: Mic Enneper, Köln / Almanya Aydınlatma planlaması: L-Plan, Berlin / Almanya

Dergide s. 30.