Chanel, Ginza, Japonya

Margaret Maile’nin; Chanel Ginza’nın animasyonlu medya cephesinin aydınlatma danışmanı Matthew Tanteri ile röportajı Modern özellikler taşıyan medya cephelerinden bahsedersek, şüphesiz Japonya’nın Ginza kentindeki Chanel projesi medya cephesinin iyi tasarımı ve teknik knowhow’ı açısından bir mihenk taşı olarak gösterilebilir. Geliştirilmesinden üç yıl sonra, medya uygulamalarının giderek daha arttığı bir dönemde, yeni yapılan her medya cephesi kalitesinin, bu proje ile ölçülmesi gerektiği anlaşılıyor.

Çok kısa bir süre önce “Blade Runner” gibi vizyon oluşturan bilim kurgu filmleri, animasyonlu medya cephelerine sahip, reklam ve kinetik medya yazılarının hakim olduğu büyük şehirlerin var olacağını bildiriyordu. Filmde gösterilenler gerçek olmasa da, ışıldayan medya cephelerinin hızlı gelişimini gözden kaçırmamalıyız. Çünkü bunların hem kentin görüntüsü üzerinde hem de kentte yaşayanlar üzerinde etkisi var. Şu ya da bu soruya bir cevap almak için Margaret Maile, New York’lu Tanteri + Associates firmasından Matthew Tanteri ile bir röportaj yaptı ve Chanel Ginza’nın tasarım süreci ve medya cephelerinin geleceği hakkında konuştu.

Margaret Maile: Chanel Ginza binasının tamamlanmasının üzerinden üç yıldan fazla bir süre geçti, ancak bina hala daha büyük ilgi çekiyor ve medya cepheleri alanında, filmler için ölçüt olarak kabul ediliyor. Sizce bunun sebebi nedir?

Matthew Tanteri: Zannedersem, bu hakkında en çok yayın çıkan projemiz oldu, çünkü satış ve aydınlatma, cephe konsepti, LED’ler, moda ve lüks ürünler gibi bir çok unsuru kapsıyordu. Bu nedenle bu konuda halen birçok telefon alıyoruz.

Margaret Maile: Başlangıçta bu projeye nasıl yaklaştınız?

Matthew Tanteri: Projeye başlarken önce malzeme araştırması yaptım. 100’den fazla belki 200 farklı malzemeyi inceledim ve bunları farklı tür ve biçimde kombine ederek farklı ışık efektleri elde etmeye çalıştım. Ciddi bir araştırma aşamasıydı. Bir binanın cephesine yerleştirebileceğimiz, camı içine çerçeveleyebileceğimiz ve buradan birçok farklı efekt elde edebileceğimiz bir malzeme aradık. Ayrıca bu malzemenin içi görülebilecekti, malzeme ışığı yansıtacak ve içerden de dışarısı görülebilecekti. Bunun yanı sıra piksellere dönüştürülebilir olacak ve büyük bina cephesinin bir kısmını teşkil edecek ve başka birçok işleve hizmet edecekti. Tüm bu taleplerimizi belli bir ürün kombinasyonuna düşürdük. Sonra, bu tür ürünlerin uzun bir süredir, en azından bir asırdır mevcut olduğunu gördük. Örneğin sıvı kristal cam Privalite. Bu malzeme uzun bir süredir piyasada bulunmasına rağmen, teknik açıdan bu denli yoğun bir biçimde kullanılmamıştı. Chanel Ginza’da Privalite’ı biraz daha fazla inceledik ve medya amaçlı kullanmaya ve uygulamaya çalıştık. Bir tür anlık piksel yapısı oluşturmak istedik.

Margaret Maile: Dolayısıyla sizin kullandığınız biçimde daha önce hiç kullanılmamıştı, doğru mu?

Matthew Tanteri: En azından ben kullanıldığını görmedim. Proje planlaması aşamasında, kendime yön verebileceğim elimin altında hiçbir başka malzeme yoktu. Privalite video veya projeksiyon alanı olarak kullanıldı. Hatta üreticiye de bu ürünü geliştirmede yardımcı olduk. Sadece LED’ler ve zeki bir teknik ile kombine edilmesi, farklı bakış açısı ve görsel kalitesi açısından üzerinde çok iyi düşünülmesi gerekiyordu. İlerleyen süreç içinde ortaya bir hibrit ürün çıktı.

Margaret Maile: Bu Privalite ile ilgili özel bir üretim mi yapıldı?

Matthew Tanteri: Hayır, ürün üzerinde herhangi bir

Chanel’in en önemli mağazası, Japonya’nın metropolü Tokyo’nun görmeye değer bir yeniliğini teşkil ediyor. On katlı binanın cephesi cam “sandöviçi” andırıyor, aralarında ise parlatılmış çelikten bir ızgara konstrüksiyonu yer alıyor. Yapının tamamı efsanevi Chanel kostümünün Tweed desenini andırıyor.

Tasarım ve animasyon çalışmaları değişiklik yapmadılar. Ancak bunu bir bina cephesine uygulamak için belli şartların sağlanması gerekiyordu. Örneğin bu yapı kapsamında güneş ışığından koruması gerekiyordu, katmanlardan oluşan bir birimin bir parçası olmalıydı, cam ile kaplı çelik kafes yapısına uyabilmeliydi, çünkü bu ışık efektinin bir parçasıydı ve sonuç olarak bir resmin görünebilmesi için LED’ler kumanda edilebilir olmalıydı. Ayrıca piksel olabilmeliydi ve canlı video görüntüsü veren çok kanallı bir kumanda ortamının bir parçası olmalıydı. Daha önce de ürün olarak satılıyordu ancak, piksellerle çalışan ve her bir cam elemanının LED’lerle kumanda edildiği bir sistemin parçası olmamıştı. Privalite devreye alındığında Chanel Ginza’da dışardan bir resim görülüyor, kapatıldığında ise içerden dışarısı görülüyor. Ayrıca yine binanın cephesinden kumanda edilebilen bir güneşten koruma ve panjur sistemine sahip ve bina içinden dışarı bakılmasına olanak sağlıyor.

Margaret Maile: Dolayısıyla büyük bir sisteme uygulanan ve böylece olağan dışı bir türde performans sergileyen standart bir üründen bahsediyorsunuz. Matthew Tanteri: Doğru, bir hibrit ürün. Ben bunun bugün kullandığımız birçok malzeme için iyi bir örnek olduğuna inanıyorum. LED veye OLED’ler gibi yeni ışık kaynakları piyasaya girdiğinde başka türde uygulanmaya müsait potansiyeli olan birçok malzemeyi araştırdık. Zannedersem, zaten pazarda olan mevcut ürünlerin başka kombinasyonlarını da inceleyeceğiz, çünkü bu tür ürünler artık yeni işlevler görmeye hazır olarak bekliyorlar. İşte bu da Chanel Ginza’da takip edeceğimiz konulardan biri.

Margaret Maile: Chanel Ginza’nın medya cephesi konsepti hakkında neler söyleyebilirsiniz?

Matthew Tanteri: Projeden önce bazı medya cepheleri olan binaları inceledim, örneğin Times Meydanı’ndaki Nasdaq binası. Ancak bu binadan gerçekten herhangi bir şey görülebiyordu. Nasdaq cephesi resimlerin birbirine çok yakın olduğu ekranlardan oluşan bir cephe. Bunlar video veya hareket etmeyen resimlerden oluşuyor. Binaya bakıldığında sadece küçük pencereleri olan bir ekran görülüyor. Ekranı hemen kapatıp bir an için dışarı bakamıyorsunuz. Bu Chanel Ginza için büyük bir başarı. Birkaç yıl sonra Chanel Ginza’ya tekrar baktığımızda bu çalışma belki çok kaba kalacak ancak tek bir piksel oluşturmak ve bunun arkasına bakmak için bir başlangıç. Bizim fikrimize göre bir pencere de bir piksel olabilir.

Margaret Maile: Bu fikir nasıl oluştu?

Matthew Tanteri: Daha önce Chanel Osaka projesini çalışmıştım. Işık geçirgen camları piksel biçimi olarak kullanmıştık, ancak bu camların içine bakılamıyordu. O tarihte mevcut olan en iyi teknoloji ile en küçük pikseli geliştirdik. Ancak bu çalışmanın üzerinden on iki yıl geçti. Osaka’dan sonra Chanel Ginza projesi geldi ve piksel boyutunu daha küçültmeyi başardık, böylece ekran üzerinde çok daha iyi bir çözünürlük elde ettik. Şimdi Ginza’ya baktığımızda yansıyan resim çok daha net, çünkü gerçekten çok daha az bir çözünürlükle çalışılıyor. Bugün “High Definition” büyük önem taşıyor. İşte büyüleyici taraf da bu: LED’ler ile çözünürlük bir kafes çizgisini andırıyor. Blade Runner’i ve havada süzülen reklam duvarındaki resimleri düşünürsek, bu tür kafes çizgileri bir teknoloji serüveninin bir parçası. Herhangi bir teknolojiyi arkada bırakmadan önce her zaman bir tür duygusallık gelir. Artık giderek daha fazla “High Definition” teknolojisine yaklaştıkça, belli bir noktada diğer teknolojileri arkada bırakmamız gerekecektir.

Margaret Maile: Bir gün Chanel Ginza’ya baktığımızda geçmişi özlemle anacağımızı düşünüyor musunuz? Matthew Tanteri: Evet, bir gün bu teknolojinin eskiyeceğini düşünüyorum. Çözünülürlüğe bakılırsa, piksel boyutu ortada ve resim ve teknolojiye ifade gücü veriyor. Bence eğer medya cephelerinin teknolojileri gelişmeye devam eder, LED maliyetleri düşer ve kumanda olanakları daha geliştirilirse, bu teknolojileri zaten arkamızda bırakmış olacağız.

Margaret Maile: Chanel tarafından Ginza’nın medya cephesinin programlarını geliştirmek üzere görevlendirilen sanatçılar bina hakkındaki düşünceleriniz ve genel olarak medya cepheleri hakkında nasıl bilgilendirildiler?

Matthew Tanteri: Chanel, cepheyi yaratıcı bir biçimde geliştirmek üzere zaman bazlı çalışanlar görevlendirdi. Bu yaratıcılık ile ilgili olarak medya konusunda daha önce bu alanda çalışmış olan sanatçılar olduğu görüldü. Örneğin medya cephesinin açılış gününde, bulutların geçtiği bir gökyüzü görüntüsü verildi. Aslında, gerçek gökyüzüne benzemeyen elemanlar da vardı. Gerçeğin bu şekilde çarpıtılması da medya cephelerinin potansiyelini gösterdi. Gerçekler gösterilebiliyordu ancak buradaki elemanların her biri farklı yansıtılabiliyordu. Teknoloji görülebilir olduğundan, gerçek bir yansıma olmadığı açık ancak teknoloji geliştikçe bir binanın “gerçekliğini” daha iyileştirebilir, binanın bulunduğu nokta ile ilgili başka bir etki bırakabilir veya bina ile ilgili doğrudan başka bir duygu yaratabiliriz. Başka bir sanatçı ise farklı bir konsept yarattı. Bu konsepte göre, binanın sanki bazı panjurları çekilmiş bazıları ise aşağı doğru indirilmişti. Sanki binanın pencerelerinden burada oturanlar dışarı bakıyordu. Ama bu tür binalarda insanların olup olmadığına emin olamazsınız. Binada insanların olduğu ve dışarı baktıkları sanıldı. Bir düşünün:Işıkların açılıp kapanması insanların binada olabileceği mesajını verdiği gibi aynı duyguyu resimlerle de yaratabiliyorsunuz. Bu sadece iki örnek. Ancak bunlarla bir başladığınızda ve cephelere resimler projekte ettiğinizde, gidebileceğiniz birçok istikamet var.

Margaret Maile: Sizce aktif, animasyon uygulamalı bir bina cephesi mimari biçimin geleceğine katkıda bulunacak mı?

Matthew Tanteri: Bence bu “sanal bir biçim” olabilir.

Bana göre medya cepheleri şu dönemde mimari biçimleri kopyalasa da ancak bina içindeki biçimlere bir bağlantı kurabilirler. Örneğin Chanel Ginza, Segram binasındaki uygulamaya benzer bir yapıda. Sade, büyük ve dikdörtgen biçimli bir bina. Ginza binasını öne çıkartan, cephesi.

Margaret Maile: İçi görülebilen, cam duvarlara olan eğilimler ile medya cepheleri için hangi olanaklar ortaya çıkıyor? Şu sıralar New York kentinde Bryant parkında örneğin, baskılı bir cam kaplama kullanarak içi görülebilir, az demir içeren cam ile güneş ışınlarıyla ısınması azaltılıyor. Sizce Chanel Ginza’da olduğu gibi bir tür pikselli cephe ile belli bir güneşten korunma potansiyeli elde edilebilir mi?

Matthew Tanteri: Tabii ki. Bence bu sonuca varılacak. Medya cepheleri genellikle geceleri kullanılıyor. Gün içinde de kullanılıyor olabilirler. Sadece bugüne kadar yapılmadı. Işık ve gölgeler gün içinde de resimler yaratabilir. Bugüne kadar bu görülmedi, ancak neden? Geleceğe ışık tutmak isteniyorsa, malzeme ve bunların özelliklerini birlikte görmek gerekir. Örneğin doğaya bir baktığımızda bazı ilginç çözümler bulabiliriz. Doğada, bunun nasıl yapıldığını gösterecek bazı görüntü ve faydalı teknolojiler var. Işıma gücünü, dahili bir ışık kaynağı ile kumanda etmek yerine, belki bir yüzeyin yansıma kapasitesi cephe üzerinden kumanda edilebilir. Chanel Ginza’da bu cephe sadece 61 cm kalınlıkta! Cephe daha ince olabilir, bir mikro yapı olabilir. Zamanla mikro yapılar daha fazla kapasite kazanacak. Belki bina cephesi tamamen bu mikro yapılar ile kaplanacak veya ince katmanlı baskılı elektrik devrelere sahip olacak, içlerinde LED’ler ve kaplama içinde anahtarlama veya çok küçük hücreler olacak. Bina cepheleri ve medya teknolojilerinin uyumu bir şekilde olacak.

Margarat Maile: Son olarak Chanel Ginza hakkında herhangi birşey söylemek ister misiniz?

Matthew Tanteri: Burada gerçekten işbirliği söz konusuydu. Bina bir ekip çalışmasının ürünüdür. Planlamacılar daha önce birçok başka projede beraber çalıştılar. İlk proje Chanel Osaka’ydı ve ikinci proje Chanel Ginza oldu. Her iki projede perdeleme türü cephe ile ilgili danışmanlık hizmeti veren R.A. Heintges & Associates, tüm cam yapıdan sorumlu olan Eckelt Glass, cam duvarı oluşturan Gartner GmbH ve Peter Marino ile birlikte çalıştılar. Biz de aynı LED’leri kullandık ve LED Effect ve SGF Associates adlı üreticiler ile birlikte çalıştık. Daha önceki deneyimlerden faydalandık ve bunları daha da geliştirdik. Chanel Ginza gibi projeler bütün bu farklı alanlardan bir araya gelen farklı uzmanlarla ve daha fazla birlikte çalışmak suretiyle yapılabiliyor. Tek bir kişi böyle özel ve karmaşık bir sistemi kendi kendine ayağa kaldıramaz. Bu tarz çalışmalar işbirlikleri için iyi bir temel oluşturuyor.

Margaret Maile: Chanel Osaka ve Ginza projelerinde konseptin geliştirilme çalışmalarına başından beri mi katıldınız?

Matthew Tanteri: Evet ve bu süreç içinde de tamamiyle kaldım. Her şey yolunda gitmeye başladığında, projeden çıktım. Benim katkım, malzemeleri anlamak ve işleyen bir sistemi devreye koymaktı. Konsept aşamasında geliştirmenin ilk adımını çok seviyorum. Gerçekten bu aşama en ilginç kısmı.

Margaret Maile: Bu görüşme için çok teşekkür ederim.

Projeye katılanlar

Mimar: Peter Marino, Peter Marino Architect, PLLC Aydınlatma tasarımı (Medya cephesi): Matthew Tanteri, Tanteri + Associates Perdeleme türü cephe danışmanı: R.A. Heintges & Associates Cephe üreticisi: Gartner GmbH Cam kaplama uzmanı: Eckelt Glass LED lambaları ve kumanda sistemi tedarikçisi: SGF Associates/ LED Efektleri

Dergide s. 36.