Temel aydınlatma bilgisi: Master planın öğeleri

Kevin Lynch’a göre

Kent planlamacısı ve tasarımcı Kevin Lynch’in “The Image of the City” (Kentin görüntüsü) adlı kitabı, kent içinde insan algıları ve davranış biçimleri hakkında yeni bilgiler sağladı. Kent mimarisinin soyut fikirlerini insanın algılama gücü ile ilişkilendirmek için Lynch yenilikçi grafik çizimlerden yararlandı ve kent planlamacılarına sadece master plan üzerinde odaklanmamayı öğretti. Kitap, aydınlatma tasarımcıları için de bir ilham kaynağı oldu. Kentin yapısı hakkında teoriler, temel olarak aydınlatma tasarımına da aktarılabiliyor ve bu alanda da uygulanabiliyor.

Amerika’nın üç kentinde (Los Angeles, Boston ve Jersey; Floransa ve Venedik ile karşılaştırılabilen kentler), okuyabilme konsepti insanın tüm algılama kapasitesine (“Mental Map”) göre geliştirildi.

Okuyabilme deyiminden, insanların bir yerin yapısını nasıl kolay algılayabildikleri anlaşılıyor. Kapsamlı anketler ile Lynch bir metod tanımı yaptı. Buna göre, okuyabilme işlevi beş temel öğe ile analiz ediliyor: yollar, sınırlar, alanlar, bağlantı noktaları ve yön bulma noktaları.

Yollar: İnsanların kullandıkları yollar, kaldırımlar, yan yollar ve diğer patikalar

Sınırlar: Duvar, bina ve kıyı şeridi gibi sınırlar

Alanlar: Belli bir özelliğe ve niteliğe sahip kent alanları

Düğüm noktaları: Bakış noktaları, kavşaklar veya yerleşim şeritleri

İşaretler: Oryantasyona yardımcı olan kolay tanınabilen objeler

Bir kişinin genel algılama işlemi “Mental Map” (zihinsel harita) olarak tanımlanır. “Mental Map” her bireyin dünyayı kişisel olarak algılama şeklidir.

1918 yılında doğan Kevin Lynch yirminci yüzyılın ünlü bir kent planlamacısı ve tasarımcısıydı. Yale Üniversitesi, Rensselaer Polytechnic Institute ve Massachusetts Institute of Technology’de ders aldı. Massacusetts Teknoloji Enstitüsünden 1963 yılında Profesörlük ve ayrıca fahri profesörlük ünvanını aldı. Kevin Lynch’in en tanınmış eseri “The Image of the City” (1960) adlı kitabıdır. Lynch bu kitabında beş yıllık bir araştırma sonucunda, bir kentin mimarisinde, kentin genel olarak algılanabilmesi için hangi öğelerin önemli olduğunu anlatıyor.