Club Moatjé, Stockholm

Metin: Jonas Lindahl, Karl Maria Reger

Fotoğraf: Luc Pages

Stockholm’ün merkezindeki kuzey bölgesine özgün Sea Hotel, sıra dışı özelliklere sahip: Otelin barında ‘dünyanın en pahalı pırlantalı’ içkisi satılıyor ve fuayenin bir kısmı Absolut Ice Bar’a ayrılmış. Düşünün, üzerinde yürünebilen bir buzdolabı ve “Vodka in the rocks”… Aynı blok üzerinde ancak birkaç kapı sonra Club Moatje’ye uğramaya ne dersiniz? Mekanın aydınlatma tasarımı görevi Ljusrum AB firmasından Jonas Lindahl tarafından yürütülmüş. Lindahl, heyecan dolu ve en ince ayrıntısına kadar düşünülmüş bir proje yaratmış.

Club Moatje’nin aydınlatması için üç mimar ekibinden tasarım çalışmaları yapmaları istenmişti ancak nihai karar Sven Ahlenius ve Joachim Staremo’dan yana çıktı. İki mimar, tasarım önerilerini vermeden önce, Lyusrum AB’ye aydınlatma tasarımını yapma önerisinde bulundular. Dolayısıyla, aydınlatma tasarımcıları daha başından beri planlamaya dahildiler. 350 metrekare büyüklüğündeki klüp, yaklaşık 2.80 metrelik duvar yüksekliğine sahipti. Sadece havalandırma kanallarının bulunduğu yerlerde yükseklik 2.50 metreye düşüyordu.

Stockholm’ün merkezinde bulunan Vasagatan 7 bölgesindeki konumu, ki Nordic Sea Hotel aynı bina içinde bulunuyor, ses yalıtımı ile ilgili ciddi önlemleri beraberinde getirmişti. Tüm uygulama ve kablolama çalışmaları bir akustik uzmanı ile birlikte gerçekleştirilmişti. Proje için zaman çok sınırlıydı. Yapı planlama bürosu, açılış için tüm birimlerin tamamlanmasını sağlamak amacıyla, aydınlatma planını çok kısa bir süre içinde istedi. Proje akışı içinde, tasarımcılar ve uzman planlamacılar, birbirlerinin işlerine büyük saygıyı gösterdiler; bu da sağlıklı bir tartışma platformu ve planlamada hızlı ilerleme anlamına geldi.

Joachim Staremo ve Sven Ahlenius’un projenin ihaleye çıkartılmadan önce verdikleri temel tasarım kuralları üzerinde, artık daha ayrıntılı olarak çalışılabilecekti. İnşaat aşamasının başında, müşteri ile bir toplantı yapıldı, her bölgenin kullanımı ve fonksiyonları tespit edildi.

‘Parti’ ve ‘eğlenmek’ gibi kilit terimler üzerinde fikir birliğine varıldı. Böylelikle kulübün konuklarına neşeli, pozitif bir hava yaratılacak ve güvende oldukları hissi verilecekti. Çekici, rahat ve dostça bir ortam içinde, insanların birbirleri ile ilişki kurabilmeleri sağlanacaktı. Temel fikirlerden biri, konukları doğal sirkülasyon akışı içinde klübün farklı bölgelerinde dolaşmalarını sağlamaktı. Geri dönmek istediklerinde aynı yolu kullanmaları gerekmeyecekti.

Her bir alan farklı tasarıma sahip olunca konuklar diğer odaları keşfetmek için heyecanlanacaklarmış. Aynı zamanda planlama ekibi, mekanların birbiri ile ilişkili ve uyumlu bir tasarıma kavuşmasını hedeflemiş. Her bölgenin belirgin elemanlarının önceden seçilmesi gerekmiş, çünkü yapı planlamasına göre lamba ve cihazların konumu bilinmeli ve buna göre kablolamanın yapılması gerekiyormuş. Kabloların görünmeyecek şekilde yerleştirilmesi istenmiş.

Gelin şimdi, mekanı gezmeye başlayalım: Giriş bölümü, konuğu -beklenti içinde- bir ön neşelenme moduna sokuyor. Aydınlatılmış mavi halının üzerinde yukarı doğru ilerledikçe, sahneye çıkıyor hissi veriliyor.

Özellikle insanların eğlenmek için gittikleri mekanlarda, kendini iyi hissetme olgusu önemli bir rol oynuyor. Eğer konuk kendisini iyi hissediyorsa, burada kalma kararı alıyor, hatta başka bir zaman tekrar gelmek istiyor.

Yukarıda, dans eden bir kadının animasyonu ince cam duvara yansıtılmış. Yarı şeffaf cam yüzey daha arkada kalan derin bir noktaya yerleştirilmiş rahat koltuğa doğru bakıyor. Gecenin heyecanı burada hissedilmeye başlıyor. Cam yüzey üzerindeki dans eden kadın ile ilgili enteresan olan, izleyicinin projeksiyon cihazının önde veya arkada olup olmadığını anlayamaması. Önce sanki modern bir LCD veya plazma ekranına bakıyormuş hissi uyanıyor. Aydınlatma tasarımcısı camın en ince kararma derecesini tespit etmiş ve projektörü mevcut ışık yoğunluğuna uygun hale getirmiş.

Yapışkan katmanından gelen opaklık kapasitesi önemli olan bir cam türü seçilmiş. Özel bir cam atölyesi bulunarak, cam yüzeyde istenilen karartmayı sağlamak üzerek farklı miktarlarda yapıştırıcıya pigmentler karıştırılmış. Pigment konsantrasyonu promil seviyesinde bulunduğundan, doz ayarının çok hassas yapılması gerekmiş.

Merdivenlerdeki mavi ışık, siyah lak boya ile parlayan duvarlara yansıyor. Dar koridor, bu sayede olduğundan üç kat daha geniş görünüyor. Sızan su gibi, akrilik camdan oluşan merdiven korkuluğu, endirekt ışığın mavi tonlarını alıyor.

En göz alıcı yer kulübün barı. Eğlence sonrası konukların burayı hatırlaması isteniyor. Barı, şeffaf akril cam çubuklarından oluşan bir taç ile örtmek, iç mimar Joachim Staremo’nun eseri. Bar tezgahının yuvarlak şekli, tavanda tekrarlanmış. Profilde çubukların şekli kare ve belli açılarda yüzeyleri parlıyor. Ayrıca kulübün görüntüsü sürekli renk geçişlerle değişiyor. Bu uygulama için ucundan ışık veren optik fiber iletkenleri kullanılmış. Her biri çubukların sonuna yerleştirilmiş. Işık geçişlerini üreten cihazın içine bir renk çarkı yerleştirilmiş. Akril çubukların optik merkezi, barın ortasında bulunan beyaz renkte parlayan sütun. Burada kendi kendine bir yaşam sürer gibi… Yandan ışık iletkenleri üzerinden yansıyan ışık ile çark, renk değişiminin çok yavaş yapılmasını sağlıyor. Pırıltı, kendisini sütunun kapanışını oluşturan ve şarap bardaklarının yerleştirildiği fırçalanmış çelikten oluşturulan dört boruda gösteriyor. Alt raflara diğer alkollü içecek şişeleri yerleştirilmiş. Bar tezgahı Corian malzemeden yapılmış. Tezgahın üzerine, düz cam silindirler yerleştirilmiş. Bunlar alttan mat ve yine fiber iletkenleri aydınlatıyor. Camlar, akril çubukların renginde senkron halinde değişiyor ve barın tüm bu ışık oyunu içinde uyumlu havasını yansıtıyor. İçecekler aydınlatılmış olan cam silindirlere konulduğunda, onlar da ışık oyununun bir parçası haline geliyor. Bar tezgahının ön yüzeyinde, Xenon-Sofitten ampülcükleri ile donatılmış gizli bir ışık armatüründen çizgisel ışık veriliyor.

Derin bir noktaya yerleştirilen koltuk köşesi, çölde berrak ve yıldızlı bir gece düşünülerek tasarlanmış. Tavana gerilmiş ince ve hafif ışık geçirgen kumaş, çadırı andırıyor. Kumaşın arkasına birçok ufak ışık noktaları yerleştirilmiş.

Tavandan aşağı doğru sarkan ışık iletken lifleri, farklı uzunluklarda kesilip uygulandığından, üç boyutlu bir gökyüzü etkisi yaratıyor. Duvar kaplamalarının kırmızısı, çizgisel ışığı öne çıkarıyor. Özel olarak üretilen küçük dekoratif avizeler, duvardaki kumaşlara yakın yerlere asılmış ve elegant siyah püsküllü pirinç zincirlerden sarkıyor. Parlayan ışıkları, duvar dokularına yansıyor ve yıldızlı tavan ile uyum içinde. Dans pisti tavandan uygulanan dört pozisyonlu ritmik projeksiyonlar ile hareketlendiriliyor. Hemen dans pistinin yakınında aydınlatılmış olan büyük duvar, pistin konumunu ve simetrisini belirginleştiriyor. Dans pistine iki kolon, bir merdiven ve iki organik şekilli ayaklı sehpa

TEMA Eğlence için Işık sınır yapıyor.

Bazıları, gastronomi ile uğraşan işletmelerin kalitesini tuvaletleri ile ölçer. Burada planlamacılar konuklara özel bir sürpriz sunmuşlar. Club Moatje’de özellikle lavabolara ilgi gösterilmiş. Duvara doğru eğilimli oturtulmuş çatlamış cam kullanılmış. Su gidere doğru akıyor. Hareket sensörü ile donatılmış musluklar, konuğun tuvalate girmesi ile akmaya başlıyor. Aynanın arkasına yerleştirilen bir ışıklık akan suya yansıyor ve tuvaletin tamanında ışığın çok güzel bir şekilde kırılmasını sağlıyor.

Efekti sağlamak için, tavanın tam ortasına özel olarak üretilen bir parça yerleştirilmiş. Dikdörtgen şekilli lambanın içine kırılmış cam parçaları doldurulmuş, mekan daha derin ve heyecan verici görünüyor. Renk dişlisi ile lavabolara analog olarak yavaş bir renk geçişi sağlanıyor. Aydınlatma planlamacıları burada da klüp mekanlarını birbirinden farklılaştıracak ancak tutarlılık sağlayacak tasarımsal elemanlar yaratmak istemiş.

Ortadaki barın, özellikle silindrik şekli ve akril cam çubuklarından oluşan dairesel tacı ile kendine özgü bir yapısı var. Silindrik yapı neredeyse heryerde görülüyor. Barın yanındaki köşede yine özel olarak üretilen, lamine ahşap yüzeyli boru şekilli lambalar yer alıyor. Laminasyon işlemi ile ahşap kaplama küçük bir çap ile bükülebiliyor, böylece akrilden oluşan cam borulara yerleştirilebiliyor.

Ağacın dalgalı lekeleri, barın dikey yüzeylerine uyacak şekilde yerleştirilmiş. Boru şekilli lambarın içinde dim edilen ampuller, yumuşak ve rahat bir atmosfer ve camları kırmızı renkteki masaların direkt aydınlatılmasını edilen aydınlık seviyeleri, doğru bölgelendirme ve ışık objeleri ile entegre aydınlatıcıların karşımı, Ljusrum AB’nin işini bildiğini gösteriyor. Klişe yaratmadan, dekoratif çalışılmış. Çağdaş Lounge şıklığının şatafatı kontrollü ve kendisini büyük desenli kumaşlarda gösteriyor ve ışık objelerine ve projektörlere taşınıyor. Etkinlik ve ambiyans ışığı, bara entegre fiber optik Gimmicks’lerin tüm mekanın nabzını aldığı noktada ve hareket eden kafa yansıtmalarının, köşelere yerleştirilen koltukların üzerinden geçiş yaptığı noktalarda dahi, birbiri ile uyumlu.

Club Moatje’nin ışık yönetimi, iki farklı sistemden oluşuyor. Lutron sistemi, DJ masasının üzerinde bulunanlar hariç tüm elektrikli cihazların yönetilmesine olanak sağlıyor. Diğer sistem ise, dans pisti ve efekt aydınlatmasını yönetiyor. Hareketli lambalar ve renk değiştiricileri çalıştırıyor ve DMX sinyalini baz alarak işlem yapıyor. Yine video projeksiyon cihazları, TV ekranları ve kameralar da DJ masasından kumanda ediliyor. Aydınlatma tasarımcıları muhtemelen kulübün tasarımında da söz sahibi olmuşlar ve bu sayede samimi bir ortam yaratabiliyorlar. Hassas hesaplanarak tespit sağlamış. Koltuklu köşede, yüzeyi ahşap olmayan lambalar bulunuyor. Işık kaynağının etrafına uygulanan kırmızı cam filtre ile cezbedici bir ambiyans yaratılmış. Merdivenin bir tarafına, yine boru şekilli lambalar ile aydınlatılan iki dar masa konmuş; ancak masaların üzeri deve tüyü ile kaplı.

Stockholm’ün en pahalı bölgelerinden birinde de bu mekandan farklı birşey beklenemezdi. Tasarım, her ne kadar oturma odası tarzı eğlenceye girmeden önce, kapıda sanal bir high-tech model ile karşılaşılsa da, güvenin rahatlığını veriyor ve beklenmeyen sürprizlerden koruyor.

TEMA Eğlence için Işık

Proje katılımcıları

Yapı sahibi: Tre remmare, Anders Nilsson, Christer Sallstedt İç mimari: Sven Ahlénius, Sven Ahlénius Arkitekt Joachim Staremo, Staremo Arkitektur Anna-Lena Larsson ve Helena Granting, grantinglarsson arkitekter ab Sorumlu mimar: Hans Berndtsson Arkitektkontor Aydınlatma tasarımı: Jonas Lindahl, Lotta Löfgren, Ljusrum AB, Nacka/İsveç Kullanıan ürünler:

Dans pisti aydınlatması: LED-ışık duvarı, temel aydınlatma için tavan lambaları, merdiven basamaklarında efekt ışıklıkları, ton tekniği, Stockholm Lighting Company, SLC.

Işık iletken lifleri, tavan armatürleri: Flux Masalar: Sarkıtlar, Annell Ljus + Form Dans pisti: Zemine gömülü armatürler, Louis Poulsen Lighting AS Tuvaletler: Duvara görmülü lambalar, Zumtobel Staff Acil durum aydınlatma: Kamic Işık yönetimi: Lutron DMX-Kumanda dans pisti ve efekt ışığı: Stockholm Lighting Company, SLC.

Dergide s. 42.