The Wynn, Las Vegas

Metin: Alison Ritter

Fotoğraf: Kurt Vermeulen, Dragone

Kumarhaneler metropolü Las Vegas, senede yaklaşık 37 milyon ziyaretçi ağırlıyor. Konuklar ya oyun masalarından birinde şanslarını deniyorlar ya da pek çok gösterişli şovdan birini izleme fırsatını yakalıyorlar. Şu günlerde en görmeye değer şovlarından biri “Le Reve”. The Wynn adlı yeni sansasyonel otel binasının programında yer alan tamamlanmamış hayallerin küçük bir koleksiyonu. Le Reve, The Wynn Theatre, eğlence, hayalgücü, ışık... Haydi gelin!

Bellagio’da “Cirque de Soleil” in “O” adlı programını deneyimleme şansına sahip olanlara, ki görmek lafı çok dünyevi kalıyor, şovda kullanılan sahne veya tiyatro donanımı sürpriz olmuyor. Evet, yine su ile çalışılıyor. Burada da zarif figürler sahnedeki havuzdan çıkıyor, köpüren derinliklerden sürreal karakterler beliriyor. Tabii tüm bunların arkasında aynı yaratıcı var: Franco Dragone. Ancak The Wynn’de gösterilen şov çok farklı hileler ve ilüzyonlar ile yapılıyor. Aydınlatma tasarımcısı Koert Vermeulen’in rolü ve görevine daha dikkatli baktığında izleyici, projede mimar ve aydınlatma tasarımcısının yeteneklerini ve ortaya çıkardıkları çalışmaların nasıl da birbirine benzediğini görüyor. Eğer bir mimara, aydınlatma tasarımının bir uzmanlık işi olduğu gösterilmek istense, bunu aydınlatma tasarım süreci üzerinden yapmak doğru olacaktır. Aydınlatma tasarımı sadece hangi lambaların (hangi şekilli ...) ve ışık kaynaklarının (teknik durum, enerji tasarrufu vs...) kullanılacağı konusu değildir. Aydınlatma tasarımı mekan, algılama, mevcut teknolojiler, müşteri talepleri ve kullanıcıların ihtiyaçları için derin anlayış gösterebilmektir. Ortamın doğru algılanması, renk ve renk ısılarının, ışık ve gölgelerin doğru verilmesi gerekir. Bu süreç planlama ve yapı sahiplerinin, mimarların ve diğer tasarımcıların; hangi ışığın ve mekanın gerektirdiği ışık ile ilgili hangi aydınlatmaya kavuşturulması ve de istenilen atmosferin yaratılması konusunda ikna etme görüşmelerini gerektirir. Maalesef tüm dünyada bu alanda doğru eğitim almış olan ve gerektiği şekilde çalışmaları üstlenebilecek uzmanların sayısı sınırlı.

Le Reve’nin sergilendiği “The Wynn Theatre”, 2087 izleyiciyi alabiliyor. Sahnenin etrafı sıralar ile çevrelenmiş; izleyiciler otomatik olarak şovun bir parçası haline geliyor. Sahne seti 20 metre çaplı bir havuzun etrafına oluşturulmuş ve entegre edilen sahne asansörleri ile kumanda ediliyor. Tüm donanımın üzerinde kubbe şekilli bir taşıyıcı konstrüksiyon yer alıyor. Bu konstrüksiyona, çatı pencerelerine benzeyen projeksiyon şemsiyeleri monte edilmiş.

İzleyicilerin başlarının üzerinden salonun çevresinde beyaz figür grupları dans ediyor. Asıl konuya gelelim: Franco Dragone talepkar bir usta. Şovları olağanüstünden de öte. Bir dizi yaratıcı seansta tasarım ekibinin tüm sınırlarını zorluyor. İlk olarak, alınan 1000 örnek ile başlıyor ve daha sonra geliştirmek üzere içinden en iyi onunu seçiyor. Daha sonra bir dizi teknik prova gerçekleştiriliyor ve yaratıcı ekip, “yapımcının” isteklerini gerçekleştirmek için uğraşıyor. Bu size bir yerden tanıdık geliyor mu?

Le Reve’nin tasarım süreci iki buçuk yıl önce başladı, ancak bunun için Paris’te çok daha küçük bir havuz kullanıldı. Koert Vermeulen o tarihlerde “suyu tekrar hayata geçirmek” için uğraşıyordu. Su, şovun gösterideki oyuncuları kadar önemli bir yer almalıydı. Işık ve suyun kombinasyonunda çok fazla problem olmayacağını düşünen aydınlatma tasarımcıları, bu durumda yaratıcılık anlayışları ile yarı yolda kalabilirdi. Buradaki fikir, suyu farklı seviyelerde aydınlatmaktı. Su damlacıkları yukarıdan aydınlatılacak ancak aşağıda bulunan suyun renginden farklı bir renkte olacaktı.

Diğer bir zorluk, yüzeyi mat olarak çalışılmış, merkezi şov platformu “Mondo” idi. Aslında oyuncular için güvenilir ve pratikti ancak farklı aydınlatma yöntemleri için uygun değildi. Şablon tekniği ile uygulanan fugasız katman ile, Mondo bir senaryo içinde, ya sürekli tekrarlanıyor ya da gösterinin duygusal kalitesini artırıyordu.

Kubbeden aşağı doğru altı projeksiyon perdesi sarkıtılmış, görüntü çatı pencerelerini andırıyor. İzleyici bu pencerelerin arkasındaki dünyayı hayal edebiliyor.

Franco Dragone’nin elde etmek istediği duyguları verebilmek için bu projede Koert Vermeulen ve Dirk Cecloedt birlikte çalıştılar. Dirk Decloedt, büyük formatlı projesiyon alanları için animasyonları geliştirmiş, Koert ise, mekanın tüm diğer kısımlarının aydınlatmasını tasarlamış. Birlikte çalıştıkları süre zarfında her iki tasarımcı, kişisel tercihlerinden ortak amaç doğrultusunda feragat etmek zorunda kalmışlar.

Bu ölçüde bir gösterinin programlanması başlı başına bir bilim. Koert Vermeulen ve yazılımcıları 1500 (senaryolar/Cues) yaratmak için 2500 kanala ihtiyaç duymuşlar. Ayrıca yazılımı dayanıklı hale getirmek için ekibe başka bir uzman daha alınmış. Çünkü kullanılmayan dizinler, palet, efektler ve (senaryolar/Cues) hafıza kapasitesini zorlamış ve yönetim konsolunün çalışması bir hayli yavaşlamış. Çözüm tabii ki üretilmiş ve gösteri planlandığı gibi Mayıs 2005 tarihinde mükemmel bir akış içinde sunulmuş.

Gösterinin “Ohh” etkisi garanti. Ekip içindeki herkesin başarıda payı var. Müşterinin tüm taleplerini yerine getirmek için ekip içinde herkes canla başla çalışmış ve haklı olarak başarının gururunu yaşıyorlar.

Hotel’in diğer kısımlarının neye benzediğini kimse merak etmiyor mu? The Wynn Hotel, Las Vegas’ın beş yıldızlı kumarhane - otel kategorisinde sunduğu hemen hemen herşeyi veriyor. Muhteşem bir oyun salonu, bir High Roller Lounge (daha yüksek meblağlarla oynanan oyun makinaları), bir Fransız restoranı, bir gece klübü (kırmızı ışığı anımsatıyor, belki sadece klüp veya gece klübü), birçok halka açık alan ve tabii ki otel odaları… Kumarhanelere özgü bir tarzda yapılmış plana göre diğer dekorasyon da göze çarpıyor. Kristal avizeler, dekoratif ayaklı avizeler, oyun masalarının üzerinden sarkan lambalar, yumuşak çevre ışığı saçan korniş aydınlatmaları, hepsi belli bir kombinasyon içinde kumarhanelerde görülen lüks ve çağdaş atmosferi yaratıyor.

Konsept, suyu farklı seviyelerde aydınlatmak. Su damlacıkları yukarıdan aydınlatılacak ancak aşağıda bulunan suyun renginden farklı bir renkte olacaktı. Gösterinin programı için toplam 2500 kanala ihtiyaç duyulmuş ve 1500 senaryo/Cues yaratılmış.

The Wynn’in aydınlatmasının, Le Reve ve The Lake of Dreams hariç, çok gösterişli olmamasının sebebi, bir film müziğinin filme uygun olması gibi tam oturmasından kaynaklanıyor. Wynn Design and Development’ten Brad Bouch ve Tom Kowaczuk her bir bölüme zarafet ve neşe eklemişler. Bunun için son derece ayrıntılı bir planlama yapılmış ve konukların konfor ve eğlenme ihtiyaçları dikkate alınmış. Bu bağlamda, tesisin aydınlatması kesinlikle ‘fonksiyonel’ olarak tanımlanabilir. Aşırı şekilde çekingen. Fonksiyonlarını göze çarpmadan yerine getiriyor ve gösteri amaçlı uygulanan ışık komponentlerini çok daha öne çıkartıyor.

Sansasyonel gösteri Le Reve’nin (daha başka türlü tanımlamaz) aydınlatma konseptini tasarlayan Belçika uyruklu Koert Vermeulen, daha önce de başka projelerde Franco Dragone ile çalışmış.

Koerts’in kariyeri tiyatro ve etkinlik aydınlatması ile başlamış ve artık mimari ışığı da kapsıyor. Bir dizi başka aydınlatma tasarımcıları da çalışmalarında benzer bir yol almışlar. Sahne ve etkinlik aydınlatması heyecan verici ve yaratıcı faaliyet alanları olsa da, birçok aydınlatma tasarımcısı daha uzun vadeli bir şeyler yaratma ihtiyacı duyuyor.

İlginç olan, mimari ışık tasarımcılarının sınırsız yeni olanakları denemelerine, Vari- Lites’in teknik aydınlatma serisi “Irideon AR5” ve “AR500” ile yeni tekniklerle pazara çıkması ile başlamaları. Buradan çıkan sinerjiler şaşırtıcı boyutta.Bir dönem mimarisi renkleniyor, dinamik ışık iç ve dış mekanların şeklini değiştiriyor ve bununla birlikte insanlarda algılama olgusunu zorluyor. Böylece ilginin yeni bir dalgası tetiklenmiş oluyor ve ışık ve sağlık arasındaki ilişkinin araştırılmasına yöneliniyor.

Yeni bir ara alan ortaya çıkana kadar, farklı eğitimlere sahip aydınlatma tasarımcıları, kendilerini birbirinden farklı her iki dünyada da iyi hissettiler. Mimari ışık tasarımcılarının, tiyatro aydınlatması ve tersi, sahne ışığı tasarımcılarının mimari aydınlatmasına olan ilgi artışı, bir aydınlatma tasarımcısının kalite tanımını yapmayı kolaylaştırmıyor.

21. yüzyılın aydınlatma tasarımcısının mimari ve sahne ışığı tasarımının tekniklerini bilmesi gerekiyor.

Aynı zamanda bir sahne ışığı tasarımcısının gün ışığı ile ilgili ödevlerini hazırlaması gerekiyor. Işık yönetimi, renkli ışık, dinamik ışık tüm bu teknikler artık mimari ışıkta da kullanılıyor.

İtiraf etmemiz gerekir ki, bazılarımız dinamik ışığın ve özellikle renkli ışığın şehir alanında kullanılmasından yoruldu ve artık oyuncakların toplanması gerektiğine ve tekrar Rock’n Roll sahnelerine gönderilmesi gereğine inanıyor. Aslında renkli ışığın ve rengin geniş etkilerini anlamaya yeni başladık. Ve birçok projenin renkli ışık değil, hiç renkli kullanılmamasının daha iyi olacağını anlayacak kadar büyüdük.

Aydınlatma tasarımcılarının her iki ‘türü’ de çalışmaları ile bir müşteriye hizmet veriyor, her ikisi de, alanda özel bir atmosfer yaratmak için bir tasarım süreci içinde ışığı tasarlıyor. Her ikisi de üç boyutlu mekanları anlıyor ve ışığın duyularımıza hitap ettiğini biliyor, her ikiside algılamanın kurallarını tanıyor, her ikisi de yüksek teknoloji ve bilimi, estetik ve tasarım

TEMA Eğlence için Işık ile kombine edebiliyor, her ikisi de ekip çalışmasının gerçek önemini biliyor ve her ikisi de ışığı yaşıyor ve nefes alıyor.

Dünyanın her köşesinden birçok aydınlatma tasarımcısını biraraya getirin. Bakın; birbirlerini sıkıştırarak, şu ya da bu çözümün nasıl yapıldığını öğrenmek için gayret edeceklerdir. Le Reve açısından bakıldığında, bunu neredeyse kimse bilmek istemiyor. Yeni Las Vegas gösterisi herkesi ana rolde sergileyebilir ve herkesi etkileyebilir ancak bu gösteri her aydınlatma tasarımcısının hayal ettiği bir rüya gibi. Çoğu zaman yorgun olan beynimizi ele geçiren bir dizi mucizeler zinciri... Nefessiz bir şekilde izliyoruz. Gerçekten Koert’ün ışıklı mucizevi eseri önünde eğiliyoruz!

Dergide s. 48.