Sayın Okuyucular,
Her kadının hayalidir “beyaz” lar içinde evlilik sözünü vermek. Beyaz bekâre-ti, saflığı, şansı ve özelliğin duygusunu temsil eder. Düğününü başka bir renk gelinlik içinde yapmak herhalde çok az gelinin aklına gelir, hele rengarenk düşünülemez bile. Her ne kadar eğlenceli de olsa, bununla bağlantılı olarak aklımıza süslü bir yılbaşı ağacı gelir. Büyük bir olasılıkla, ne gelin ne de damat böyle bir özdeşleştirmeye maruz kalmak istemeyeceklerdir.
İtiraf ediyorum, bir gelinin taşıdığı renkler ile suni ışığın aydınlatma mimarisindeki renkli uygulamasını görselleştirmek için kullandığım bu benzetme gayet başarısız ve yersiz. Mimaride kalitenin tanımı yapılacak ise, bu benzetme pek de yardımcı olmuyor. Çünkü önemli olan, bunun ön plana çıkması değil, yapı sanatı ve mimarinin nasıl daha düz, teknik, çağdaş, renklilik ve dinamik ile gölgelendirildiğidir. Mutlaka çok başarılı olmayan ve gösterilemeyecek yapılar vardır ve bunları ancak renklere büründürmek zorunda kalırız.
Kesin olan, aydınlatma tasarımcısının, çirkin veya ifadesiz binaları yeniden değerlendiren (recycler) veya bunalımlı mimarinin renk psikoloğu olmaktan öte bir konumda olmak istemesidir.
Işık ile ilgili asıl görevin ön koşulu, birlikte öne çıkartılması gereken mimari elemanlar ve yapılardır. Bunların üzerleri örtülmemeli, aksine vurgulanmalıdır. Eğer düşüncelerimiz ile biraz daha ilerlemiş isek, herkesin öncelikle bunun ışık ve gölge arasındaki bir değişim oyunu olduğunu, her aydınlatmanın önemli bir unsuru ve temeli olan kontrastların değişimi olduğunu görmüş olması gerekir.
Bu noktada renkleri yok etmiyor, faydalarını ve olanaklarını saklamak istemiyoruz. Ancak doygun renklerin, anlamı, aşırı dinamiği ve insan üzerinde etkileri konusunda gerçekten emin miyiz? Henüz halka açık alanlarda gece ortamında renk dinamiğinin anlamını ispatlayan herhangi bir kitap veya araştırma bilmiyorum. Bu arada, renkliliğin konsept olarak Las Vegas’ta gayet başarılı bir şekilde çalıştığını ve bu şekilde kabul gördüğünü unutmuyorum. Ancak, Las Vegas’ta bu konseptin yapaylığı tamamiyle kabul görmüş ve uygulaması bir istisna olarak değerlendiriliyor. Aşırı doz şeklinde uygulandığında, Las Vegas da bağımlılığa sebep olabilir.
İlginçtir ki, uyuşturucu tüketimi ile ilgili deneyimler de bir renk ve dinamizm hayal dünyasına dayanıyor. Sağlıklı bir uyku ile dinlenme süreci ise, siyah ve beyaz içinde geçiyor. Demek ki, renkli aktif gece hayatı, insanın doğasındaki asıl gece sürecinde deneyimlediğinin tam aksi: gün içinde yapılanları işlemek ve sakinleşmek ve de bunları siyah beyaz içinde yapmak.
Suni ışığın şekillendirilmesinde renk ve renk dinamiği, şimdiki zamanın bir şekillendirme kuramı. Sıkıntıyı giderecek, tek düze mimariyi yıkacak ve yapı günahlarını örtecek. Bunun dışında renk ve dinamizm, hareket ve yaşam sevincini temsil ediyor. Ancak mimari, suni aydınlatma yok ise, gün içinde ne yapıyor? İyi yetişmemiş, sıkıcı, tekdüze ve çirkin olduğunu kabul etmeli mi?
Renklerin kullanımı yasaklanmamalı ancak asıl mimariden uzaklaştırmayacak ve kısmen yapay görünmeyecek şekilde bilinçli olarak kullanılmalı. Karamsar olmak istemiyorum, ancak 70’li yıllarda, 80’li yıllarda uygulanan kötü suni ve eksik gün ışığının bugünün kitlesel depresyonlarına sebep olacağını kim düşünürdü?
Bu arada, damatlar düğünlerde siyah giyer, gece karanlığı siyahı, gayet doğal ve Dark Syk Association gibi durumu kurtarmak için. İşte yine kötü bir benzetme daha...
Joachim Ritter
Professional Lighting Design Editörü
Dergide s. 8.