Değerli okuyucular

Metin: Joachim Ritter – Professional Lighting Design

Bina cephesi aydınlatması, aydınlatma tasarımcıları için geçmişte sınırlı alternatifleri olan bir görev alanıdır. Zaten son 20 yıl içinde bina cephesi aydınlatması başlı başına bir konu haline geldi. Doksanlı yıllarda “City Beautification” olarak adlandırılan kenti güzelleştirme konsepti, bina cephelerini kentsel kültürün bir parçası haline getirdi. Bu anlamda iyi bir gelişme yaşandı. Bina cephesi aydınlatması, başlı başına değil ancak özellikle gece için hiç şüphesiz önemli bir unsur. Bugün, cephe aydınlatması alanında dört farklı grup veya yetkinlik sınıfı tanımlanıyor.

Bir tarafta aydınlatılmayan bina cepheleri var. Aslında, öyle olması çok yazık. Ancak, diğer taraftan, gayet kötü aydınlatılmalarından çok daha iyi.

Kötü aydınlatma kimi zaman zevksiz, zavallı bir uygulama olarak veya ışığın, karanlıktan daha iyi olduğu inancı ile önümüze çıkıyor. Biz buna yetkinsizlik diyoruz. Bu kapsamda mimari aydınlatmada; düz projeksiyonların “mimari aydınlatma” olduğu yönünde çılgınca bir inanış da olabilir. Bu tarz uygulamalar nadir de olsa karşımıza çıkıyor!

Bunun dışında üçüncü grupta halen görünürde aynı türde aydınlatılarak sıkıcı veya eski moda izlenimi veren birçok bina cephesi var. Renk seçeneklerinin uygulanması da durumu değiştirmiyor. Bu tarz aydınlatılan binalar çoğu zaman sütun ve destekleri ile öne çıkan tarihi binalar. Işıkla yapılar vurgulanıyor. St. Petersburg gibi birbirine benzer birçok binası olan kültürel bir şehrin konsept açısından tasarım şansını, bir déjà-vu duygusu veya sanki sürekli tekrarlanan bir TV yayını gibi yok ediyor. Tasarım her bir bina cephesinin başlı başına çalışılması ve ona, kendisine özgü bir nitelik katılması anlamına geliyor. İşte, yaratıcılık buna imkan tanıyor. Karşılaştırılabilir projeleri referans almak tasarım değil, hızlıca yapılmış bir iş. Aydınlatma tasarımı böylesine kolay olmamalı!

Sonunda geldiğimiz dördüncü grupta iyi tasarlanmış ve aydınlatılmış bina cepheleri var. Aydınlatma tasarımcıları artık geleneksel aydınlatma ve modern dijital aydınlatmanın olasılıklarından beslenerek yeterli alternatifler ve fikirler geliştiriyorlar. Bu kapsamda, medya cephesi olanakları da yer alıyor. Ancak, dikkat! Burada da bir bina cephesinden düz bir medya cephesine dönüşme tehlikesi ile karşı karşıya kalmak mümkün. Medya içeriği nerede bitiyor ve mimari aydınlatma nerede başlıyor? Bu alanda halen farklı tartışma fikirleri var veya yapılması gereken tartışmalar göz ardı ediliyor. Gerçek şu ki; bir medya çağında yaşıyoruz ve modern mimari bu unsurların dışında kalamıyor. Bunun için hemen endişe duymamız veya korkmamız gerekmiyor.

Toyo Ito’nun, aydınlatma tasarımı Kaoru Mende tarafından yapılan, meşhur “Tower of Winds” uygulaması başlı başına bir medya mimarisi. Bu çalışma 1986 yılında aydınlatma tasarımı olarak büyük beğeni toplamıştı. Dikkatinizi çekerim, öyle bir zamandan bahsediyoruz ki LED ışığının kabul görmesinden henüz 10 yıl önce. Yine de medya tasarımının anlamını kaybetmeden mimariye nasıl entegre edildiği sorusu öne çıkıyor. Konu ile ilgili olarak bu sayıda bazı örnekler sunuyoruz. Örneğin, New York kentindeki Carnegie Hall aydınlatması son derece zorlu bir çalışma. Bina cephesine dokunmadan modern ışık kullanılıyor. Sayısız ayrıntı ile bu projenin yüzde yüz garanti olduğu gösteriliyor. Paris şehrinde Dominique Perrault’un da ofis binası restore edildi. Modern mimariyi ve daha modern olan bir aydınlatma restorasyon projesini bölgenin umut ışığı haline getiriyor.

Sıklıkla hakkında yazılar çıkan ve de bizim dergimizde de olması gereken Basel Sanat Müzesi’ne yapılan ek binanın bina cephesi aydınlatması. Görünmeyen bir medya cephesi. Dahice uygulanmış bir proje! Bu uygulama kısmında vazgeçebileceğimiz LED’ler, renk ve bina cephe aydınlatması hakkında bilgi veriyoruz.

Okurken birçok bilgi edinmenizi diliyorum.

Dergide s. 6. Professional Lighting Design (VIA-Verlag) yazısından çevrilmiştir.