Sevgili okuyucular

Metin: Joachim Ritter – Professional Lighting Design

Işık kalitesinin tanımı konusunda yapılan tartışmalarda şu sıralar ana fikri biraz kaybetmiş gibiyiz. Işık kalitesi “Human Centric Lighting (HCL - İnsan Odaklı Aydınlatma) gibi tek bir terim içinde ifade edilmekle, aydınlatma tasarımı konusu çok hafife alınıyor gibi.

Aydınlatma tasarımının temel prensiplerini ve Richard Kelly’nin, ışık kalitesini nasıl tanımladığını tekrar düşünecek olursak, bu tanımda İnsan Odaklı Aydınlatma’nın yer almadığını görüyoruz. Kabul ediyorum, o tarihlerde henüz bu terim çok fazla bilinmiyordu. Ancak, Kelly bugün yaşasa, HCL’nin ışık kalitesini tanımlamadığını söyleyebilirdi. Bir aydınlatma tasarımcısının çalışmalarının zaten insan ihtiyacına göre şekillenmesi gerekmiyor mu? Bunun yanı sıra bir çiftlikte hayvanların, tarımda ise bitkilerin ihtiyaçlarına, doğanın veya tamamen mimarinin gerekliliklerine göre olması gerekmiyor mu? Her mimari, zaten amacına yönelik hizmet etmeyecek mi? Diğer taraftan piyasada çok büyük bir yanlış anlama, giderek daha fazla zemin buluyor. Etkinlik ışığı ile mimari ışığın aynı olduğu yönde yanlış bir hüküm var. Açıkça ifade edeyim ki, ışık festivallerine ve hatta insanların ışık enstalasyonları ve projeksiyonlarından keyif almalarına karşı herhangi bir görüşüm yok.

Ancak, eğer mimari sadece bir projeksiyon alanı sağlayıcısı olacak ise, bu da kendi mimari kültürümüze karşı bir saygısızlık anlamına gelir. Burada geçici enstalasyonlardan bahsetmiyorum. Aynı zamanda Londra’nın içinden geçen Thames nehri çevresi için açılan ihale kapsamında getirilen tasarım fikirleri ve hatta bunların aralarından sıralarda yer alan çalışmalardan bahsediyorum.

Özellikle bu ihaleye mimar ve aydınlatma sanatçıları davet edildi. Katılımcılar sundukları çalışmalar ile bu tür bir göreve uygun hedef grubu olmadıklarını kanıtladılar. İhaleyi düzenleyen kurumu da hayli eleştirmek gerekiyor. Kurum ve bir araya getirdikleri jüri de örnek teşkil edecek nitelikte değiller. Jüride yetkin bir aydınlatma tasarımcısının danışmanlığı birçok sıkıntıyı baştan elemiş olacaktı. Bu hali ile ihale, toplumda aydınlatma tasarımının anlaşılması noktasında geriye doğru bir adım oldu.

Bu sayıda sonuçlarının ve ihaleyi kazanan çalışmaların nasıl yetersiz kaldığını okuyabilirsiniz.

Ayrıca, otel dünyası konularımızda ışığın ne kadar farklı olabileceğini ve ruhunun tasarıma nasıl etki ettiğine odaklanacağız. Yunanistan, Meksika, İspanya ve Hong Kong’a küçük bir gezi yapacağız. İskandinav tarzı tasarım fikirleri olan bir otelin, Asya felsefesine karşı İsveç sisinin monotonluğu ile nasıl dikkat çekerek başarılı olduğunu göreceğiz.

Görüldüğü gibi aydınlatma tasarımı basit bir formül ile veya İnsan Odaklı Aydınlatma niteliği eklenen ürünler ile tanımlanamıyor.

Dergide s. 6. Professional Lighting Design (VIA-Verlag) yazısından çevrilmiştir.