Sevgili okuyucular

Metin: Joachim Ritter – Professional Lighting Design

HCL (Human Centric Lighting) veya İnsan Merkezli Aydınlatma etrafında dönen tartışmalar tek taraflı, bugüne kadar bir hayli kullanılmış ve çevreyle ilgili nedenlerden dolayı biraz çarpıtılmış olabilir. Ancak, bunlar bize şunu gösterdi: Işık ve sağlığın birbiri ile yakından ilişkisi var. 20 yıl önce ışık ve sağlık metafizik alanına doğru itiliyordu. Bugün aralarındaki ilişki artık bilimsel olarak açıklanıyor. Sanki yeni bilgiler ışığında dünyanın düz değil yuvarlak olduğunun anlaşılması gibi. Tabii ki dünyanın yuvarlak olduğunu bilmek bir anda yaşamı hemen iyileştirmiyor. Işık ve sağlık arasındaki bağlantıyı da bilmekle her şey hemen düzelmeyecek. Aslında henüz 1881 yılında İngiliz yazar Samual Rowbotham “Zetetic Astronomy: Earth Not a Globe” adlı 430 sayfalık kitabını yayınlamış, içerik olarak dünyanın düz olduğunu ısrarla anlatmaya çalışmıştı. Yaklaşık 130 yıl sonra, bir kürenin üzerinde bulunduğumuzu bize sürekli olarak kanıtlayan bu aptal bilime rağmen hâlâ bu teze inanan küçük bir insan grubu var. Bu demektir ki birileri hâlâ dünyanın düz bir şekli olduğu hayalini kuruyor. Örneğin, “Flat Earth Society” bu fikri baz alan modern bir topluluk ve benim gibi şüphecileri ikna etmeye çalışıyor.

www.theflatearthsociety.org Demek ki her zaman ikna edilemeyen birileri oluyor. Işık ile ilgili olarak da olacak. Ancak, bunun dışında kalan herkes ışığın sağlık üzerindeki etkileri hakkındaki bilgileri artırmak ve buradan, mimari tasarım için doğru sonuçları çıkarmak için gayret göstermesi gerekiyor. Tabii ki bu kolay değil. Çünkü çevre ile ilgili olarak olumlu sonuçları olmayan hiçbir şey yapılmıyor. Işık, rüzgâr ve su gibi elle tutulamayan, görünmeyen enerji kaynakları arasında sayılıyor. Vurgulama ışığı mekân içindeki önemli noktaları öne çıkartıyor. Alanlar ışıkla ortaya çıkıyor ve insanların kendilerini rahat hissedebilmeleri için ışık günün akışına göre ayarlanabilir olmalı. Işık biyolojiktir, hemen göze çarpmaz, özellikle kalite ve tayf çok önemlidir. Güvenlik ve oryantasyon sağlar, rahatlamayı teşvik eder. Olumlu unsurları ve kişisel vizyonları öne çıkartır. Tümleşik aydınlatma tasarımıı ve bilgisi ışığın doğru kullanımı ile duygular yaratır, mekânların tüm özellikleri ile ortaya çıkmasını sağlar. Işığın bilinçli kullanımı yaşam kalitesini önemli ölçüde artırır, enerji tasarrufu sağlar ve çevreyi korur.

Tüm bunlar kulağa çok normal geliyor. Metinler ve açıklamalar, mimari alanları bilinçli bir aydınlatma planlaması ile tasarlayan bir Feng-Shui öğretmenine ait. Ancak, sanayimiz henüz bu tür bir yolu izlemek istemiyor. Feng Shui’nin mantığını ve ışık ile arasındaki bağlantıyı açıklamak için henüz yeterli miktarda bilimsel kanıt yok. Kim bilir, belki bir gün kendi cildimizde bir Feng-Shui reseptörünün bulunduğunu öğrenir, ışık ile görüşlerimizi tamamen değiştirebilir ve hatta dünyayı tekrar düz gibi görebiliriz…

Tüm tartışmalara ve bazı üreticilerin HCL konusundaki kısmen tuhaf yorumlarına rağmen, konular tek tek incelenmeden sektörün tamamının, sağlıklı ışık tartışmaları için henüz hazır olmadığını söyleyebiliriz. Bunun için aydınlatma tasarımcıları, araştırma kuruluşları ve yüksekokulların bilgi kanalları henüz yeterli bilgi sağlamıyor. Tabii bu bambaşka bir konu, tamamen toplumda mesleğin yer bulması ile ilgili.

Bu sayımızda ışık, mimarinin bir parçası olarak ele alınıyor. Makaleler, ışığı sembolik bir öge olduğu kadar derinlemesine insan odaklı bir aydınlatma aracı olarak işliyor.

Dergide s. 6. Professional Lighting Design (VIA-Verlag) yazısından çevrilmiştir.