Elie Tahari Moda Evi, New York

Metin: Martin Prösler, Petra Steiner

Geçmiştekinin aksine artık ürünün kalitesi, satışını sağlamakta tek etken değil. Rekabet koşulları içinde öne çıkmak ya da alıcının beğenisi kazanmakta kilit noktaları pazarlama ve sunum teknikleri oluşturuyor. Hal böyleyken, New York’lu moda evi Elie Tahari’nin yeni showroom’unda kullanılan tasarım kriterlerine, gün ışığının yerine tercih edilen ‘suni’ -ve hatta yalnızca beyaz- ışığa bakıldığında çarpıcı bir örnek olmadığı düşünülebilir. Dahası, zekice bir pazarlama stratejisine sahip olmadığı iddia edilebilir. Ancak, durun! Gerçek, sanılandan çok farklı.

“Sıradan” bir mekân nasıl “özel” bir mekâna çevrilir? Çok basit, beyaz kumaşı alın ve bununla mekânın sınırlarını yeniden tanımlayın ve son olarak da gerdiğiniz kumaşın arkasını beyaz ışık ile aydınlatın. Periler dünyasına hoşgeldiniz.

Sıradan bir mekan ‘özel’e nasıl dönüştürülür? Çok kolay! Beyaz kumaşları sıra sıra kullanır, böylelikle mekânın sınırlarını yeniden tanımlarsınız. Sonra da gerili beyaz kumaşları arkalarından beyaz ışık ile aydınlatırsınız: David Apfel ve Gisela Stromeyer kumaşları kolo-na sarıp arkalarından aydınlatarak işe başladılar ve kumaş sarıldıkça ışığın yoğunluğunu kademeli olarak düşürdüler. İşte, periler dünyasına hoşgeldiniz!

Lüks bir moda evi olan Elie Tahari’nin merkezi, Midtown Manhattan’daki Grace binasının 48’inci katında. Tamamen camla kaplı bina cephesinden tüm New York ve hatta Özgürlük Anıtı görülüyor. Fakat bu kadarla kalmıyor. Moda evinin ziyaretçilerini binanın merkezinde bir başka muhteşem görüntü daha bekliyor: Gisela Stromeyer’ın minimalist bir yaklaşımla, hafiflik kavramını öne çıkararak tasarladığı Tahari showroom’u. Beyaz ve transparan kumaşların duvar ve tavanlara gerildiği ve yeni mekanın sınırlarını tanımladığı penceresız ve çadır benzeri alan, zarif aydınlatması sayesinde yukarı doğru açıldığı hissini uyandırıyor.

Elie Tahari müşterileri geleneksel bir tutumla tasarlanmış büroların arasından geçip, showroom’a ayak bastıkları anda kendilerini bir başka dünyada buluyor, moda evinin en son kreasyonları ile karşılaşıyorlar. Dikey gerilen sekiz yelken, sunum mekanını dört satış alanına bölüyor. Akan kumaşlar, zarafet ve şıklık duygusu yaratıyor. Duvarlardaki dolaplara erişim, kumaşa açılan büyük, yarım oval aralıklarla sağlanıyor. Satış alanlarında kullanılan, aydınlatma tasarımcısı David Apfel’in geleneksel düşük voltajlı halojen projektörleri, farklı ışıklandırmasıyla müşteriler ve elbette satıcılar için de keyifli, özel bir atmosfer yaratıyor.

Gisela Stromeyer ve David Apfel’in, minimum miktarda kullanmaya özen gösterdikleri beyaz kumaşa eşlik etmesi için renkli ışık yerine beyaz ışığı seçmeleri ise büyüleyici ambiyansı vurgulamakta bir o kadar etkili oluyor.

Uzunlamasına gerilen beyaz kumaş, ışığı farklı çekilde geçiriyor ve bu ‘oyun’, kendisini en belirgin şekilde mekânın ortasında gösteriyor. Neredeyse kare olarak algılanan showroom’un (11,6 m x 12,2 m) taşıyıcı kolonu, saydam iki farklı kumaş türü ile sarılmış. Işığın kaynağı gizlenmiş; ışık bu noktadan çıkarak çardak biçimli tavana doğru yayılır hale gelmiş. Moda ürünlerinin tamamıyla duvarlarda sergilenmesi sebebiyle ışığın yoğunluğu kenarlarda artırılmış ve bu sayede gözlerin koleksiyona yönlenmesi sağlanmış. Aynı etki kumaş ile kaplı tavana uygulanan birçok aydınlık aralık ile de güçlendirilmiş; arkadan aydınlatılan kumaşlar birbirine dikili değil, görülmeyen birçok kanca ile iliştirilmiş.

Tasarımın tümü, Lightolier’in tavan rayları ile gerçekleştirilmiş. Tavan raylarına önceden ayarlanabilen çok fonksiyonlu dimmer üzerinden yönetilebilen, 50 Watt’lık MR 16 düşük voltajlı lambalar uygulanmış. Raylar dikey olarak orta kolonun dört kenarına, gerili kumaşın arkasına yerleştirilmiş. Işık bu noktadan tavana ve duvarlara doğru radyal bir biçimde yayılıyor gibi görünmüş. Kolon etrafında ve duvarda kullanılan malzeme, farklı yansıma genişliklerinde ve artırılmış lensler ile arkadan aydınlatılmış.

Tavanda, duvara paralel yerleştirilen rayda da MR 16’lar bulunuyor. Böylece belirginleştirici ışık, zarın arasından sızıyor ve dar yansıyan 50 Watt’lık ampuller ile yapıyı duvarlarda aydınlatıyor. Her iki eleman, ince zar ve raylara monte edilen belirginleştirici ışık, çok esnek ve kullanım alanları çok çeşitli. Tüm kumaşlar çok basit kancalar ile duvarlara ve tavana asılmış veya kaydırılabilir ağırlıklar ile zemine sabitlenmiş. Bu şekilde moda evi mekanı farklı etkinlikler için istendiği şekilde kullanılabiliyor ve halojen projektörlere de her zaman kolaylıkla erişilebiliyor.

Elastik malzeme mayo üretiminde de kullanılan Spandex kumaşlara ihtiyaç duyulmadığında, katlanıp daha küçük bir odada depolanabiliyor. Söz konusu malzemenin bakımı son derece kolay ve özel dokusu nedeniyle ateşe dayanıklı. Ayrıca, projeksiyonlar için de çok uygun. Alman kökenli olan ancak New York’ta yaşamayı tercih eden Gisela Stromeyer çocukluğundan beri germe kumaşlarla çalışmaya alışık. Kumaşlarla yapılan uygulamalar Gisela Stromeyer’i Amerika ve Avrupa’da çok etkilemiş ve Stromeyer, bu çalışmaların gelişmesine katkıda bulunmuş. Tasarımlarındaki çeşitlilik ve mekânlarını şiirsel ancak aynı anda ışık ile birlikte pratik bir tarzda şekillendirmesi, eserlerini gerçek bir deneyime dönüştürmüş.

Teknolojik açıdan bakıldığında aydınlatmada renklerin kullanımı başlayalı çok olmadı. Ancak görünen o ki, trendler renk yönünde değil, ‘asıl olan’ın vurgulanması maksadııyla sadeliğe doğru kayıyor. Elie Tahari Moda Evi’nin showroom’u bu trendin en güzel örneği. Mekânın etkilemesi bekleniyor; hem içinde sakladığı ürünler hem de kendi estetiğiyle. Renkler çok çabuk izleyicinin dikkatini çekebilir ve doğru kullanıldıkları takdirde dikkati etkiye dönüştürebilir. Fakat sadece beyaz ışık kullanımı nasıl böyle bir etki yaratır?

Kıssadan hisse, bu tür planlamaların temel olarak çok daha zekice yapılması gerekiyor, çünkü benzer bir etki daha az efekt veya çekici unsur ile elde edilmeye çalışılıyor.

Elie Tahari Moda Evi’nin showroom’unda da en önemli ve şaşırtıcı husus, az malzeme ile “basit” bir mekânın büyüleyici bir ortama dönüştürülmesi ve burada hiç renkli ışığa ihtiyaç duyulmaması. New York sokaklarının hareketli ve renkli koşuşturmasından sonra insana bu mekân neredeyse bir vaha gibi geliyor.

Proje katılımcıları

İşveren: Elie Tahari, New York Showroom tasarımı: Stromeyer, New York Işık tasarımı: David Apfel, New York Uygulanan ürünler:

Kumaş: Spandex (Lycra)

Ampuller: Düşük volt halojen projektörler, Lightolier Mekân ve ışığın zarif, rahatsız etmeyen beyazı, önceliği sunulan ürüne veriyor ancak aynı anda senaryo için en mükemmel çerçeveyi oluşturuyor.

Dergide s. 42.