Kent ortamında LED’li reklam alanları

Metin: ,

Araştırma

Bu yazıda

Vaka incelemesi “Walk”: Zürih’te (İsviçre) bir mağazanın bina cephesine entegre edilmiş video uygulaması. Teknolojinin gelişimi, LED’li ışık kaynaklarına kolay erişim ve bununla bağlantılı olarak enerji tasarrufu, uzun kullanım ömrü ve kontrol sistemi imkanları ile bu tür ışık uygulamaları; dış alanda reklam konusunda hareketli reklam alanları olarak giderek daha yaygın olarak kullanılıyor. Hızlı gelişim nedeniyle veya asıl bu sebepten dolayı profesyonel tasarımcılar için henüz yeterli değerlendirme kuralları yok. Bu nedenle konu ile ilgili olarak uluslararası boyutta araştırma yapılması, uzmanlardan oluşan gruplar ve topluluklarla genel geçerliliği olan kuralların oluşturulması ve uygulamaya alınması gerekiyor.

PKZ Women mağazasının Zürih’teki ışıklı cephesi. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.
PKZ Women mağazasının Zürih’teki ışıklı cephesi. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.

Yirminci yüzyılın başından beri kentlerin gece görüntüsünü ışıklı reklamlar belirliyor. Işık reklamları alanında görülen teknoloji değişiklikleri ve kısmen hareketli LED reklam alanlarının giderek daha fazla kent ortamında kullanılması ile gece ekonomik hayatın arttığı anlaşılıyor.

Digital dış alan reklamları konusunda sadece Almanya’nın Berlin kentinde 2007 ve 2011 yılları arasında yüzde 307 oranında bir artış kaydedildi. Bu fenomen dünya çapında yaşanıyor. Etkinlikler ve mağazaların etrafına uygulanan ışık tasarımları/ışık reklamları ile bir şehir ortamında dolaşma ve alış veriş yapma olanaklarının artırıldığı ve bu alanların ışık sayesinde daha uzun sürelerle, akşam saatlerine kadar cazip hale getirildiği kısa sürede anlaşıldı.

Uygulamalar kent sakinleri, mağaza sahipleri ve kenti gezmeye gelenler için çekici bir ortam yaratıyor ve işletmelere değer katıyor. Ancak, diğer taraftan yeni teknolojilerin gelişimi ile birlikte 21.yüz yılın şehri yepyeni bir gece deneyimine dönüşüyor.

Şehirlerin gece görüntüsü aydınlık, dönüştürülmüş, aşırı medya sunar bir yapıda, kısmen mimariden ve kent alanının işlevlerinden kopuk. Yeni medyanın yaygın kullanılmasına rağmen LED reklam alanlarının başarılı ve yaratıcı uygulanmasını sağlayacak geçerli şartları oluşturacak net düzenlemeler yok. Yerel idarelerin yeterli ön veri ve karar verme kriterleri eksik olduğu için bu tür yapıların inşaat izinlerinde çekimser kalıyor. Halen, içerik anlamında yetersiz kalan şartnameler, uygun olmayan ürün seçimi veya LED ekranlarının yanlış konumlandırılması büyük bir problem.

Çoğu zaman alanı ayarlamak için kumanda sistemlerinin entegrasyonu planlanmıyor. Yeni teknoloji çok hızla geliştirildiği için teknik olanaklar ve kent ortamındaki anlamlı bir uygulama arasında bir bağlantı kurmak üzere daha fazla araştırma ve inceleme çalışmaları yapılması gerekiyor.

Aslında dış alanda aydınlatma konusu ile ilgili olarak uluslararası ve ulusal meslek kuruluşları tavsiyeler ve kurallar hazırladı. Avrupa’da kamusal alanda reklam için çeşitli yasal şartlar oluşturuldu ancak bunlar henüz digital reklam alanlarına göre uyarlanmadı. Henüz, örneğin LED’li video uygulamaları ışık yoğunluğu tespiti için bir yöntem yok.

Bu nedenle kurallara temel oluşturma gerekliliği doğuyor. Ancak, tavsiyeler ve kurallar tanımlanmadan önce dış alanda LED’li reklam alanları için genel geçerliliği olan terimlerin belirlenmesi gerekiyor.

Bu alandaki yazarların önerisi şöyle: Bir digital reklam alanı kamusal veya özel alanda her tür reklamı konumlandırmak için bir yardımcı araçtır. Aynı zamanda ticari pazarlama amaçları için de kullanılabilir (Sanat uygulamaları çözünürlük, renk, yoğunluk ve kumanda etme açısınan farklı özelliklere sahip ışık diyotlarından (LED’lerden) oluşur). Kalıcı veya geçici türde olabilir. İçerik statik veya dinamik olabilir, düşük veya yüksek çözünürlükte olabilir ve metin, resim veya video şeklinde aktarım yapabilir.

LED’lerin aydınlığı alanında yapılan geliştirme çalışmalarındaki teknolojik ilerleme sayesinde LED’ler gün içinde de açık alanda kullanılabilir. Türüne göre tabela, logo, yazı, vitrin, ekran veya medya cephesinden bahsedilir.

Probleme genel bakış

Mimari ortamlara entegre edilecek digital LED reklam alanlarının tasarımları ve boyutları aşağıdaki kriterler ile birlikte değerlendirilmelidir:

  • Aşırı dikkat gerektiren trafik alanlarında etkileri (örneğin yayaların, bisiklet sürücülerinin, araç ve yol üzerinde tramvay sürücülerinin yoğun olduğu bölgeler)
  • İnsan bedeni (beden ve ruh) ve insanların sağlığı (özellikle konut bölgelerinde ve hastane ve sanatoryum yakınlarında) üzerinde etkisi
  • Doğal çevreye (ışık kirliliği, gece gökyüzü görüntüsünü etkilemesi, yer ve zaman içinde oryantasyonun kaybolması ile bitki örtüsü ve hayvanların etkilenmesi) etkisi.

Trafik durumuna etkisi

Reklam alanları için LED teknolojileri henüz çok yeni. Ayrıca, ışık aydınlığı, çözünürlük, hareket, renk vs. gibi temel performans özellikleri konusunda hızlı gelişim içindeler. Trafik üzerindeki etkileri ve etki faktörleri bugüne kadar yeterli derecede incelenmedi.

Bu konuda son on yılda trafik kazalarının tekrarlanması ve elektronik sinyal etiğinin varlığı ile caddelerde reklam alanları üzerine yapılan araştırmalara daha bilinçli olarak bakılmalı. Bunun ötesinde trafik güvenliğini garanti etmek için sürücünün merkezsel ve çevresel bakış alanının kısıtlanmaması artık biliniyor.

En yeni LED teknolojisi tam hareketli gerçek zamanlı videolara, grafiklere ve hatta sesin duyulmasına imkân tanıdığı için kendisine yaklaşan araçlar, tramvay, bisiklet sürücüleri ve yayalarla etkileşimde olmaya olanak sağlıyor. Mevcut tüm teknik olanaklar ile trafikteki güvenliğin etkilenmemesi gerekiyor. Digital LED medya alanının yol aydınlatması veya güvenlik sinyalleri ile rekabet içinde olmaması veya bunların etkisini ve algılanmasını zayıflatmaması gerekiyor.

Aşırı aydınlığın ve görsel değişikliklerin, özellikle gece ortamında izleyicinin dikkatini çektiği bilinir. Aslında bu reklamın da niyetidir. Gözler her zaman bir görüş alanının içindeki en aydınlık noktaya odaklanır (foto aksis). Bu şekilde dikkati farklı bir yöne çekilen veya dikkatsiz bir sürücü/bisiklet sürücüsü ciddi bir durumda geç veya yetersiz bir tepki gösterecektir. Böylece, trafikteki diğerleri ile kaza yapabilir ve çarpışabilir.

Fotoğraf 1. LED video uygulamasının tramvay hattı, yaya geçidi ve meydanla ilişkisi. Kaynak: Google Earth.
Fotoğraf 1. LED video uygulamasının tramvay hattı, yaya geçidi ve meydanla ilişkisi. Kaynak: Google Earth.
Fotoğraf 2. Cephedeki LED gösterge zemin ve birinci katı kaplıyor. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.
Fotoğraf 2. Cephedeki LED gösterge zemin ve birinci katı kaplıyor. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.

Özellikle, bu durum kavşaklara yakın noktalarda ve trafik düğüm noktalarında görülür. Bu nedenle LED reklam alanlarının kavşaklara veya trafik düğüm noktalarına konumlandırılması genel olarak yasaklanmalıdır.

Yayaların karşıdan karşıya geçerken dikkatini dağıtmamak için LED’li reklam alanlarının yaya geçitlerinin yakınına da konumlandırılmaması gerekir. Trafikte aydınlık farklılıkları sadece araç ve bisiklet sürücülerini etkilememektedir. Işıkla kamaşma nedeniyle objelere ve cisimlere olan mesafeleri yanlış değerlendiren, yaşlılar başta olmak üzere yayalar fizyolojik bir kamaşmaya maruz kalmaktadır.

Her zaman aydınlık, LED’li digital reklam alanının aydınlığını açısından doğrudan kendi çevresinde algılanır. Bu nedenle değerlendirme temelini oluşturmak için standart bir ışık yoğunluğu tespit edilemez veya verilemez.

Bu nedenle binaları ve çevrelerini dört farklı çevre bölgesine (bkz. Tablo, Poz. 3.3.) bölmek önerilmektedir. Burada izin verilen ışık yoğunluğu, serpme ışık ve dış alan aydınlatma alanları kısıtlamaları için hazırlanan CIE/ILP kurallarına göre tanımlanmaktadır.

Sağlık üzerinde etkisi

Tıp ve nöroloji bilim alanında yapılan araştırma sonuçları insan sağlığının doğrudan renkli ışık tayfı ve bunun yoğunluğu ile ilişkili olduğunu gösteriyor. Tıbbi çevrelerin dışında kamu, bugüne kadar ışığın görünmeyen etkisi konusunda çok az bilgiye sahip oldu. 2000 yılında göz içinde yeni bir foto reseptör türü, kısaca ipRGC (ışığa duyarlı, retinal ganglial hücreler) keşfedildi.

Artık, yeni keşfedilen bu hücre grubunun insanlarda yirmidört saatlik biyolojik ritmin düzenlenmesinde ışık bilgilerini toplamaya yönelik işlev gördüklerini biliyoruz. Bu hücreler ışığın tayfsal mavi alanında 460 ile 500nm hassasiyette. Gece suni ışık (özellikle tayfın mavi alanı) çok derin uyarıcı etki yaratabilir.

Dış alanda uygulanan reklam alanları melatonin salgılanmasını baskılayabilir. Bu da insanın bağışıklık sistemini olumsuz etkileyecek ve biyolojik kimyasal süreçleri başlatacaktır Melatonin üretimi önemli ölçüde antikanserojen (NK) ve anti-üreme hücrelerini (B-Hücreleri) etkiler.

Canlıların gece bedenlerinde hücre yenileme işlemi gerçekleştirilebilmesi için dengeli bir melatonin seviyesine sahip iyi işleyen bir sirkadiyen ritmine ihtiyacı vardır. Gece, yanlış bir tayfsal bileşimli suni bir aydınlatmaya kısa süre ile maruz kalmak bir kişinin bedeninde melatonin salgılama işleminin etkilenmesine neden olmaktadır.

Yıllardır yapılan araştırmalar suni ışığın, geceleri flüoresanlar/LED’ler altında vardiyalı çalışan kadınlarda göğüs kanseri ve erkeklerde kilo artışı ve uyku bozukluklarının yanı sıra prostat kanserine neden olabileceği gösteriliyor. Kısaltılmış hali ile ALAN(Artificial Light At Night”), gece suni ışık kullanımı giderek artıyor ve görüldüğü kadarıyla dünya çapında etkiye sahip.

Doğal gece gündüz ritmimizin yerini alan suni ışıktaki her değişiklik kendisini modern toplumun sağlık problemleriyle gösteriyor. Bu nedenle, özellikle şehirlerdeki serpme ışığın azaltılması ve hatta tamamen uygulanmaması gerekiyor.

Doğal çevreye etkileri

Işık kirliliği gerekli olan, yanlış yönlendirilen veya aşırı öne çıkan bir suni ışık değil, modern toplumun bir yan etkisi. Özellikle büyük şehirlerde var ve NASA’nın en son görüntüleri yol aydınlatmasında kullanılan LED’lerle birlikte problemin artığını gösteriyor. Araştırma dünya atmosferine ışık salma fenomeninin üç ana öğesini tanımladı. Bunlar “ışık kirliliği” olarak biliniyor: “Gökyüzünün aydınlanması (İng: Sky glow), “binalarda istenmeden oluşan ışık emisyonu” / “Mekân aydınlanması” (İng.: Light trespass) ve “Fizyoloik kamaşma” (İng. Discomfort glare.

Kentsel alanlarda gece atmosferdeki maddeler nedeniyle (gaz molekülleri, aerosoller ve parçacıklar) ışığın doğrudan veya dolaylı yansımasıdır. Binalarda istenmeden oluşan ışık saçımı kentlerde yaygın bir fenomendir ve aydınlatmanın pencerelerden binaların içine girişini tarif eder.

Fizyolojik kamaşma görme ile ilgili bir duygudur. Rahatsızlık duygusudur, objeleri görmeyi azaltır ve gözlerin kaşınmasına neden olur. Yeterli derecede düşünülmeden dış alanda uygulanan LED’li reklam alanları yayalarda fizyolojik kamaşma, serpme ışık ve gece gökyüzünün aydınlatmasına neden oluyor.

Canlı çeşitliliği (biyolojik çeşitlilik) alanında yapılan araştırmalar suni aydınlatmanın doğal çevre üzerinde olumsuz etki yarattığını açıkça ortaya koyuyor. Kontrol edilmeyen aydınlatma, geceleri belli hayvan türlerinin, örneğin kuşların, balıkların, kaplumbağların, yarasaların ve böceklerin yaşamlarını olumsuz etkiliyor. Aslında tüm bu canlılar yapıları itibariyle geceleri karanlıkta yaşabilme kapasitesine sahipler. Gözlemler ise aşırı suni ışığın, özellikle renkli ışığın geceleri harekette olan türler üzerinde büyük etkisi olduğunu gösteriyor.

Fotoğraf 3. Cephedeki uygulama devredeyken karşı meydan. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.
Fotoğraf 3. Cephedeki uygulama devredeyken karşı meydan. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.
Fotoğraf 4. Cephedeki uygulama kapalıyken karşı meydan. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.
Fotoğraf 4. Cephedeki uygulama kapalıyken karşı meydan. Fotoğraf: J. Hartmann, Temmuz 2015.

Bunun sonucu ise zirkadyan ritminin yanlış çalışması. Bunun yanı sıra, ortam ışığı miktarında değişiklik akşamın ilerleyen saatlerinde ve geceleri hayvanların üremesinde problemlere yol açtığı gibi, bulundukları kendilerine uygun yaşam alanlarından çıkartılmalarına, mevsimsel göç rotalarında değişikliklere ve böylece belli canlı türlerinin azalmasına ve hatta tamamen yok olmasına neden olabiliyor.

Ağaçların ve bitkilerin her gün maruz kaldıkları ışıklı süreler, foto periyodu ve bitkilerin gün içindeki ritmi yaprakların büyümesine ve şekline, pigmentlere, filizlenme sürelerine ve kök sisteminin büyümesine etki ediyor. Suni ışık genel olarak gerçekleşen foto periyodunu ve büyüme sürecini değiştirebiliyor. Günün suni olarak uzatılması ile çiçeklerde değişiklik oluşuyor. Sürekli aydınlatma altında büyüme, bitki ve ağaçların, kış iklimine direnerek bir sonraki döneme geçişlerini sağlayan dinlenme sürelerine girmelerini engelliyor.

Fotoğraf 5a. Opticalight’ın kalibre edilmiş uygulamasıyla yapılan özgün çekim.
Fotoğraf 5a. Opticalight’ın kalibre edilmiş uygulamasıyla yapılan özgün çekim.
Fotoğraf 5b. Kalibre edilmiş cd/m² tayfıyla yalancı renk gösterimi, Nisan 2016.
Fotoğraf 5b. Kalibre edilmiş cd/m² tayfıyla yalancı renk gösterimi, Nisan 2016.
Fotoğraf 6. Düşük çözünürlüklü piksel aralığı yakından. Fotoğraf: J. Hartmann.
Fotoğraf 6. Düşük çözünürlüklü piksel aralığı yakından. Fotoğraf: J. Hartmann.

Vaka incelemesi: "Walk“

Düzenlemelerde eksiklik nedeniyle yanlış ışıma yoğunluğu oranı ve renk seçimi ile kent ortamında bir digital LED’li reklam alanının uygulama örneği 2014 yılının Mart ayında açılan, İngiliz sanatçı Julian Opie tarafından tasarlanan gerçek örnek “Walk”. Uygulama, Zürih’in (İsviçre) merkezinde, ana alışveriş caddesi üzerinde bulunan Bahhofstrasse’de, PKZ Women mağazasının vitrin cephesinde yer alıyor (Fotoğraf 1). Yukarıda tanıtılan vakada mağaza sahibi, vitrinin bir parçası olacak digital bir sanat eseri için karar verdi. Cephe uzaktan görülür olacak ve yayaların dikkatini kendine çekecekti (Fotoğraf 2).

İnovatif LED reklamı sayesinde vitrin, görülmeye değer bir uygulama oldu. Burada Zürih kentinde LED reklam alanları alanında bir öncü projeden bahsediyoruz. Kentsel tasarım idaresi prestijli alış veriş caddesi üzerindeki uygulamaya izin verdi. Bu çıkış noktası, toplanan deneyim değerleri ve bu rapordaki tavsiyeler ile gelecekteki projeler için çok daha iyi bir karar verme ve değerlendirme temeli oluşturmak üzere durumu iyi bir şekilde analiz etme olanağı vermelidir.

Uygulamanın bulunduğu yer düşündürüyor. Heinrich Pestalozzi heykelinin etrafında yeşillikler ve ağaçlar bulunan kent meydanının tam karşısında. Akşamın erken saatlerinde ve gece hem heykel hem de bunun arkasındaki bina cephesi video uygulamasının ışıkları ile ayrıca aydınlatılıyor.

Uygulamanın tam karşısında bulunan alış veriş mağazasının yer altındaki oto park çıkışı tam uygulamaya doğru ve parktan çıkan sürücülerin dikkatini çekiyor. LED duvarı binanın ön cephesinin sağ tarafında ve yaklaşık 50 m2’lik (720 x 720 cm) bir alana sahip ve iki kat boyunca yükseliyor. Özellikle güneşte olmak üzere gün içinde iyi görünmesi için bu LED duvarının ışıma yoğunluğu görsel açıdan önemli.

Aydınlık seviyesinin gün veya gece saatlerine göre çevre aydınlığına göre ayarlanmamış olması dikkat çekiyor(Fotoğraf 3, Fotoğraf 4).

Sanat uygulamasının içeriği sürekli hareketli görüntülerden oluştuğu için ışıma yoğunluğunun gerçek değerleri tam olarak ölçülemiyor ve çevre aydınlığı ile karşılaştırılamıyor. Genel olarak alanın çevredeki aydınlığa uygun olarak ayarlanmamış olduğu ve böylece rahatsız edici. Çevredeki aydınlık ile karşılaştırıldığında kontrast, özellikle akşam saatlerinde çok yüksek.

Medya alanının analiz çalışmalarını desteklemek üzere örnek ölçümler yapıldı. Bunlar karanlıkta ve açık bir havada gerçekleştirildi. Ölçerken kirlilik yerinde ölçüm hücresi referans alanına paraleldi. Işıma yoğunluğu ölçümü Opticalight (İsviçre) tarafından iOS cihazları için yeni geliştirilen Candelameter aplikasyonu ile yapıldı.

PKZ ışık uygulaması’nın ışık yoğunluğu vitrin cephesinden altı metre bir mesafede 687 cd/m2’ye kadar ölçüldü. CIE/ILP kurallarına göre kent içinde binaların ışık yoğunluğu için tavsiye edilen değer 25 cd/m2. Dolayısyla PKZ uygulamasının ışık yoğunluğu değerleri tavsiye edilen değerin 27 katı (Fotoğraf 5b).

Paralel olarak Technoteam LMK Mobile air Portables Kamera Fotometre ve Konica Minolta LS- 110 ile alanın etrafındaki ışıma yoğunluğunu ölçme denemeleri yapıldı.

Sözkonusu iki ölçüm cihazı hareket eden görüntüler için kullanılmıyor, çünkü enstantane hızı zor belirleniyor ve sürekli değişen resimler nedeniyle ölçüm noktaları tam olarak tespit edilemiyor (Sensörlerin tarama frekansı ile etkileşim).

Işıklı alanı bölmek suretiyle (LED ekranları /piksel kartları) ve sürekli değişen hareketlerle değişen ışık ile aşırı ışıma yoğunluk farklılıkları oluşuyor. Bunlar üzerinden ortalama ile asgari ve azami ışık yoğunluklarını tespit etmek mümkün değil.

Opticalight’ın ışıma yoğunluğu aplikasyonunun yeni versiyonunun hareketli uygulamaları doğru değerlendirmek ve mevcut ışıma yoğunluğunun oranlarını belirlemek için şu an tek araç olduğu anlaşılıyor.

Opticalight’ın aplikasyonu ile ölçümlerin doğru olması için cihazın kalibre edilmesi ve aplikasyonun eski versiyonlarının cihazdan silinmesi gerekir. Bu aplikasyon aydınlatma tasarımcıları için değerli bir analiz enstrümanı olabilir. Dikey ışıma yoğunluklarının orantılarında çevre ile ilgili bir problem olup olmadığını belirlemek için aydınlatma tasarımı tasarım aracı olarak yeterli doğruluğu sağlıyor.

Genel olarak ışıma yoğunluğu ölçümleri çok karmaşık, çünkü ölçüm cihazının değerlendirme alanına doğru tam ölçüm konumu ayarlanmalı. Ölçümün sonuçları ölçüm cihazının tayfsal değerlendirme olanaklarına bağlı. Tam ölçümler gerektiğinde bugüne kadar uygulanan, statik, hareket etmeyen ışıma yoğunluğu alanları (örneğin bir LMK Kamera veya Minolta LS-110 ile) kullanılır ve ölçüm için hareketli resim içeriği durdurulur (bir resim oranının ölçümü).

LED’li reklam alanı için yaklaşık 3x3 cm’lik piksel mesafeli, düşük çözünürlüklü LED paneller (Fotoğraf 6) kullanıldı. İçerik kabaca bir çözünürlükle (Piksel grafiği) gösterildi. Genel olarak içerik ve içeriğin yönetimi üzerine düşünülmesi ve tasarım ve uygulamada dikkate alınması çok önemli.

“Digital Signage and Content Management” olarak adlandırılan konu ile ilgilenen çeşitli sistemler var. Renkli görüntü geçişleri kullanılmamış olmasına ve soğuk beyaz olmak üzere tek bir renk uygulanmış olmasına rağmen daha önce renk ısısı ile ilgilli açıklanan etkiler nedeniyle yine de dikkatlice değerlendirilmeli. Test ölçümleri, ışık uygulamasının karşısındaki giriş alanı/mağaza’dan ışık ısısı kontrastlarını gösteriyor. Ölçüm göz seviyesinde (1,65m) yapılmış. Giriş’te LED ekranı yok 3441K (sıcak beyaz) - LED ekranı 6666K (soğuk beyaz). Renk sıcaklığı her zaman kullanılacağı yere göre ve bir zaman içinde tanımlanmalıdır. Böylece çevrede olumsuz bir etki yaratması engellenir.

Gündüz doğru olan akşam veya gece doğru olmayabilir. Çizgi görünümlü aşırı boyutlu figürler sürekli bir dikey hareket içinde ve tipik bir yayadan daha “hızlı” yürüyorlar ki bu da kent merkezinde bir huzursuzluğa neden oluyor.

LED’lerin aydınlığı ortam aydınlığına göre ayarlanamadığı için alan kamaşmaya neden oluyor ve böylece yayalar için görsel bir rahatsızlık yaratıyor. Özellikle akşam saatlerinde Bahnhofstr. Boyunca ilerleyen tramvay sürücüleri için durum daha daha rahatsız edici. Uygulama sürekli olarak sabah 6’dan gece 12’ye kadar devrede.

Vaka incelemesi “Walk” için aşağıda belirtilen teknik ve tasarımsal unsurlar tekrar değerlendirilmeli, tamamlanmalı ve geliştirilmelidir:

  • Federal Almanya Normu DIN EN 12464-2’ye göre görüş alanındaki ışıma yoğunluğu dağılımı gözlerin uyum sağlama durumunu belirliyor, uyum sağlama durumu ise görme görevi ve konforunu etkiliyor. Bu nedenle ışıma yoğunluğunda ani değişiklikler olmamalıdır.
  • İsviçre Işık Birliği ışıklı reklamları (SLG 401:1997d) ışık tekniği açısından değerlendirdi: “Işıklı reklamların etkisi trafikte olanları etkilemeyecek derecede olmalıdır. Güvenlik nedeniyle özellikle araç sürücülerine dikkat edilecektir“. Bu kuralların digital reklam alanları açısından daha derinlemesine çalışılması gerekiyor. Bu tarz alanların özellikle tramvay, araç ve yayalar açısından trafikteki kritik bölgelerdeki konumlarının etkisi ile ilgili çalışmalar yapılmalı.
  • Video uygulamasının akşam/ gece ışıma yoğunluğunun, uygulamaya yakın olan sokak, bina ve meydanların ortam aydınlığı açısından aydınlık derecesi tanımlanacak veya otomatik olarak sensörlerle ayarlanabilecek şekilde azaltılması gerekiyor.
  • Hareket akısının/resim değişimi yavaşlatılmalı (resim değişimleri en az 30 saniyeden bir dakikaya kadar olan bir sürede yapılmalı), böylece telaş ve iritasyon oluşmaz.
  • Uygulama kış aylarında en geç saat 22’de ve yaz aylarında en geç saat 24’te kapatılmalı. Böylece, yakınındaki yeşil parktaki bitki ve hayvanlar üzerinde olumsuz etki yaratmaz ve çevredeki evlere daha az ışık saçılması olur.
  • Güneşin batışından sonra renk sıcaklığı etraftaki mağazaların (sıcak beyaz) ve Bahnhof sokağının ortamına göre uyarlanmalı. Özellikle 460-500nm’lik mavi kısım tamamen yok edilmelidir.
Yaya bakış hizasında cephe ile LED gösterge arasındaki parlaklık farkı.
Yaya bakış hizasında cephe ile LED gösterge arasındaki parlaklık farkı.
Aydınlatılan cephenin önünden geçen tramvay.
Aydınlatılan cephenin önünden geçen tramvay.

Sonuç

Bu rapor kent ortamında binalardaki digital LED reklam alanları ile ilgili soruları işliyor. Konu çok yeni ve karmaşık olduğu için bilinçli olarak işlenmesi gerekiyor ve gerçek bir değerlendirme prensibine dayandırılmalı.

Bu yönde atılacak birinci adım, aydınlatma konusunda geçerli olan kriterlerin eyalete özgü kirlilikten koruma düzenlemesine uyarlanmasını sağlamak olmalıdır. Böylece insan, hayvan, bitki ve çevre üzerindeki zararlı etkilerin oluşması engellenmiş olur.

Profesyonel aydınlatma tasarımcıları olarak bu tür kurallar ve kanunlar hazırlanırken dahil olmaya gayret gösteririz. Bu sürecin bir parçası artık digital, hareketli LED reklam alanları için bir düzenleme belgesinin hazırlanması ve yayınlanmasıdır.

Bu süreç yapıcı ve açık bir şekilde geliştirilir ve yayınlanır ise, idareler ve uzman tasarımcılar için faydalı bir araç olacaktır.

Bu bağlamda yazıyı hazırlayanlar tarafından oluşturulan Tablo - “Digital LED’li reklam alanlarının özellikleri ve değerlendirme kriterleri” müracaat yöntemlerini kolaylaştırıcı bir destek olarak düşünülmüştür. Tablo aynı zamanda yazılı müracaatlar için bir temel olarak da kullanılabilir.. Tablo: Digial LED’li reklam alanlarının özellikleri ve değerlendirme kriterleri.

Dijital LED’li reklam alanlarının özellikleri ve değerlendirme kriterleri.
Dijital LED’li reklam alanlarının özellikleri ve değerlendirme kriterleri.

Dergide s. 64–69.

PLD Türkiye, sayı 60 (PDF)