Şehir sahne olunca, Beyrut / Lübnan

Metin: Lara El Hashem

Fotoğraf: Light Cibles

Beyrut !ehrinin merkezi için yapılan geliştirme planının bir parçası olarak Lübnanlı özel firma Solidere Haziran 2011 yılında “Lighting Beirut Architecture” (Beyrut Mimarisi Aydınlatmak) adlı projesini başlattı. Bu proje, büyük alanlı bir aydınlatma planının sabit ve entegre bir parçası olarak kentsel alana dahil edilen ilk örnek.

Beyrut’un eski şehri bir çok gizli hazineyi içinde barındırır. Savaştan darmadağın olan kentin merkezinde çeşitli zamanlara ve mimari tarzlara ait son derece güzel binalar, sevgiyle restore edildi ve artık eski heybet ve güveni ile kentin görüntüsünde yer alıyorlar. Solidere, Lübnanlı ve dünyanın farklı kültürel bölgelerinden gelen uluslararası uzmanları bir araya getirerek onları Beyrut’un etkileyici mimari mirasını yeniden ayağa kaldırmakla görevlendirdi. Yapılan çalışmaların hassas bir şekilde kentin görüntüsüne tekrar entegre edilmesi istendi. Burada yapılanlar canlı ve modern bir başkentin çağdaş çizgilerini taşıyor.

Light Cibles aydınlatma tasarımcıları genişleme ve büyüme faktörlerini göz önünde bulundurarak, Beyrut’un merkezinin yeni gece görüntüsünün tasarımını yaptılar. Aydınlatma tasarımı ofisi ışık tasarımı çalışmaları için bina cephelerinin gündüz görüntüsünden yola çıktı. Projenin başlangıcında Solidere “Heritage Trail” (Tarih Yolu) fikrini geliştirdi. Olağanüstü ve tarihi yaklaşık 30 bina bu yol üzerinde, Beyrut’un zaman içindeki gelişiminin bilgisini taşıyor. Tasarımcıların kafasında sanat ve multimedya kullanımı birleştiren bir konsept oluştu. Proje, seçilmiş bina cepheleri üzerine büyük resimlerin yansıtılmasından oluşuyor. Projektörler sokağın karşı tarafındaki binaların çatılarına yerleştirildi. Bugüne kadar projeksiyon sanatı sadece reklam amaçlı, etkinlikler ve şovlar için kullanılmıştı. Uygulamalarda zaman genelde sınırlı olduğundan bu tür uygulamalarda kullanılan lambalar aşırı hava şartlarına yönelik geliştirilmemiştir.

Bu proje aydınlatma tasarımı tarihinde büyük bir aydınlatma planının bir parçası olarak entegre edilmiş, dayanıklı ve çok yönlü kullanılabilir lambalarla gerçekleştirilen ilk ışık projesiyonu. Proje, Solidere’nin bir yıl önce tüm ayrıntıları tasarımcılar ile birlikte yaptığı fikir yaratma sürecinin sonucu. Mamari Frères (MFR) ışık ve ton teknisyenleri uzun yıllara dayanan ortakları Lambo ile birlikte, en son teknolojiye sahip bir projektör geliştirdiler.

Projektör, yüksek nitelikli özelliklere sahip, bakımı ve uygulaması kolay. Yeni teknoloji, geceleri mimari ayrıntıları ve de eski ve çağdaş binaları görüntüye yerleştiriyor, böylece öne çıkartıyor. Aslında tiyatro

Lübnan’ın Beyrut şehrinde kamusal alanda projeksiyon sanatı uygulamaları aydınlatması olarak tasarlanan projektör, artık mimari aydınlatmada da kullanılabiliyor.

Yeni teknoloji sayesinde seçilmiş olan bina cephelerinin en ince ayrıntıları, ışık ile belirgin hale getirilebiliyor. Projekte edilen resimlerin çözünürlüğü her bir bina cephesine göre ayarlanabiliyor. Geleneksel aydınlatmanın aksine, lambalar karşı binaların çatılarına yerleştirilmiş, böylece entegre bir aydınlatma sistemi için düşünülmemiş olan eski duvara herhangi bir işlem yapmak gerekmedi. Bunun dışında bina cepheleri üzerinde kablo ve lamba görüntüleri de yok.

“Heritage Trail” den ilham alan proje ekibi önce Beyrut’un eski şehrindeki bazı en önemli yapıları aydınlatmaya karar verdi. Ziyaretçiler, başkentin tarihi merkezini oluşturan batı kapısı Bab Idriss’i görmeye davet ediliyorlar. Gelenler; Souk’ların olduğu eski kent duvarı boyunca ve L’Orient-Le Jour binasının bulunduğu Trablus sokağının kuzey istikametine doğru yürümeye teşvik ediliyorlar. Buradan doğuya doğru devam edip Foch sokağı ve Alleby sokağını da görebilirler. Bu sokaklar 1920’li yıllarda Fransızlar tarafından planlanan kentin önemli sokakları. Her iki sokak da yayaları, Beyrut Belediyesinin bulunduğu Weygand sokağının güney ucundaki aydınlatılmış kavşağa doğru götürüyor.

Yeni geliştirilen projektör, tasarımcıya büyük tasarım olanakları sunuyor. İleri seviye çözünürlüğü sayesinde en küçük cephe ögeleri dahi öne çıkabiliyor ve geceleri mimarinin en ince ayrıntısı vurgulanıyor. Bunun yanı sıra çok yönlü sistem, günlük standart projeksiyonundan ihtiyaca göre törensel bir etkinlik ortamına dönüşümü destekliyor. Bu amaçla değiştirilecek tek bileşen, projektörün lensinin önüne yerleştirilen, üzerinde projekte edilecek resim bulunan aşırı boyutlu cam plaka (Gobo).

Önerilen proje tasarımı için geleneksel bir uygulamada metre kare başına sekiz Watt tüketilecekti. Yeni Gobo projektörlü uygulama, metre kare başına sadece üç Watt tüketiyor. Yeni, dayanıklı, el yapımı projektör her hava şartına dayanıklı. Çalıştırılması esnasında problem çıkartacak herhangi bir elektroniği yok.

İnovatif optik sistem olağanüstü ışık gücü, hassas tasarım tanımı ve düşük maliyetli bakım olanağı sunuyor. Bir uygulama bir kaç kolay erişilebilir lambaya düşürülebiliyor, ki bakım konusu ampulün 3000 saat kullanım kapasitesi ile sınırlı. Işık, seçilen bina cephesine yönlendiriliyor ve gece gökyüzüne herhangi bir ışık kaçmıyor.

Bu büyüleyici proje, kalıcı bir uygulama olarak gerçekleştirilen, türünün birinci örneği. Proje, “aydınlanmış” bir müşteri, her şeye açık bir işveren ve yetkin, angaje tasarımcı ve teknisyenlerden oluşan bir ekibin başarılı iş birliğinin sonucu. Bu proje ile Beyrut, kamusal alanın aydınlatması için alternatif çözümler olabileceğini kanıtladı.

Projeye katılanlar

İşveren (Girişim, Finansman ve Yönetim):

Solidere, Beyrut/Lübnan Cumhuriyeti; www.solidere.com Aydınlatma tasarımı: Light Cibles – Louis und Emmanuel Clair, Paris/Fransa www.light-cibles.com Multimedya-Tasarım: DIAP – Gérard Harlay Paris/Fransa; www. diapa.com Uygulama ve lamba geliştirme: Mamari Fréres/Lampo Orta DOğu, Beyrut/Lübnan Cumhuriyeti; www.mfrglobal.com Uygulanan ürünler:

Profiller HD IP65 1200 Watt, G22, Lampo, Mantova/İtalya www.lamposrl.it

Dergide s. 18.