Alingsås 2011, İsveç

fikrinden yola çıkarak her ağaca bir film karakterinin adı verildi. Örneğin “Diva”, “Süperman” veya “Çılgın Profesör” gibi. Bu bağlamda “Diva”, mezarlığa yerleştirilen bir Martin Exterior 1200 Watt’lık projektör ile aydınlatıldı ve bir divaya yakışır şekilde tüm ilginin üzerine çekilmesi sağlandı.

Aslında, Göteborg Kenti’nin 50 km kuzey doğusunda bulunan Alingsås, sakin ve görülmeye değer küçük bir !ehir. Ancak bu İsveç Kenti, her sene sonbaharda be! hafta bir süre ile dünyanın her bir yanından ziyaretçilerin akınına uğruyor. Alingsås sakinleri karanlık ve soğuktan etkilenmiyor, rahat evlerinden çıkıyor ve bazı amatörler kendi bahçelerinde özel ışık uygulamaları ile aydınlatma tasarımına el atıyor. Tekdüze kışlık montları içinde uluslararası öğrenci grupları sokaklarda dolaşıyor, ağaçlara tırmanıyor, bina cephelerine asılıyor.... Bunun tek bir anlamı var: Artık “Lights in Alingsås” workshop zamanı!

“Lights in Alingsås” sergisi için aydınlatma konseptlerinin geliştirildiği ve uygulandığı beş günlük Workshop 2011’in sonuçları, 14 ülkeden gelen 40’dan fazla katılımcının fikir dolu ışık konseptlerinin renkli karışımını yansıtıyor. Uygulama alanları olarak halka açık meydan ve binalar seçildi. Bunlar kent sakinleri için kısmen altyapı açısından kısmen de geleneksel açıdan önemli bir değeri olan yerler. Bu nedenle katılımcılar yaratıcı ışık tasarımlarının yanı sıra ışığı kullanarak kullanım kolaylığı sağlayan ortamlar yaratmak istediler. Uygulama ve çalışmalarda her bir tasarımın belli bir nedene dayanması ve anlaşılır bir konsepti olması önemliydi. Son on iki yıldır dünyanın dört bir yanından gelen tanınmış aydınlatma tasarımcıları, tasarım öğrencileri ve geleceğin profesyonelleri Eylül ayı sonunda toplanarak seçilmiş olan halka açık mekânlar için bir workshop çerçevesinde aydınlatma konseptleri geliştiriyor ve uyguluyor. 2011 yılında da, İspanya, Finlandiya, Danimarka, Belçika, İngiltere ve ABD’den gelen aydınlatma tasarımcılarının liderliğinde katılımcıların çalıştığı altı ana uygulama görücüye çıkarıldı. Meydan ve bina olarak bir cadde, bir gölet, iki kilise cephesi, bir çocuk yuvası bahçesi ve bir şehir parkı seçildi. Öğrenciler ağırlıkla mimari ve tasarım alanlarından geldiler. Workshop onlar için, kendi üniversite eğitimlerinin yanı sıra önemli bir deneyimdi çünkü; konseptin geliştirilmesinden uygulamasına kadar projenin tamamını en yeni ışık teknolojilerini lider uzmanlar eşliğinde çalıştılar.

Bunun dışında ekipler, uygulama ve teknik uyarlamalarda yerel okulun yetiştirmekte olduğu elektrik teknisyenleri tarafından desteklendi. İlk proje Alingsås’ın Merkezi’nde yer alan ‘’Christinae Kyrka’’ oldu.

Bina, kiliseyi teşkil eden bir eski yapı ve halk evi olarak kullanılan yeni yapıdan oluşuyor. İspanyol Aydınlatma Tasarımcısı Rafael Gallego’nun liderliğinde çalışan ekip, her iki bina arasında bir kontrast oluşturmak ve ziyaretçileri ışık performansı ile şaşırtmak istedi. Kontrast, bir taraftan statik ve dinamik ışık kaynaklarının montajı ve diğer taraftan kontrast renklerinin kullanımı ile yaratılacaktı. Bu fikirlerden “A little piece of heaven” (Küçük bir parça cennet) adlı aydınlatma konsepti ortaya çıktı. Konsept, “Güneş” ve “Cennet” ögelerine dayandırıldı. Halk evi, yuvarlak biçimi ile “güneşi” temsil ederken, dikdörtgen biçimli kilise binası “gökyüzünü” temsil edecekti. Böylece, halk evine DMX üzerinden kumanda edilebilir LED’lerle donatılmış, turuncu renkli dinamik bir ışık uygulaması yapıldı.

Kilise binası için, halojen metal buharlı lamba ve LED’lerle oluşan statik, mavi bir aydınlatmaya karar verildi. Ayrıca ekip, mavi aydınlatılmış kilise bina cephesi üzerinde yıldız görüntüsü verecek beyaz ışık noktacıkları oluşturmak için Gobo projektörleri kullandı. Alingsås’ın tam ortasında ‘’A little piece of heaven’’ (Küçük bir parça cennet). Uygulamada, mimari ayrıntıların öne çıkarılması yerine bina cephesi yüzey olarak kullanıldı.

İkinci proje, genelde geceleri neredeyse hiç aydınlatılmayan caddenin bir kısmı oldu. Aslında bu cadde çoğu kasaba sakini için Alingsås merkez ve bir sonraki yerleşim arasındaki önemli bir bağlantı. Finlandiyalı Aydınlatma Tasarımcısı Jari Vuorinen ile birlikte ekip, bu mekânın aydınlatma konseptini tasarladı. Grup, caddenin tekdüze görüntüsünü azaltmak ve her bir ağacın güzelliğini ortaya çıkarmak için ağaçları ayrı ayrı aydınlatmayı tasarladı. Bunun için, ağacın organik biçimine göre farklı uygulanabilen üç değişik ışıklandırma şekline karar verildi. Birinci şekilde ağacın gövdesi aşağıdan yukarı doğru, ikinci şekilde ağacın tepe noktası, ışık kaynağını en uca yerleştirmek suretiyle ve üçüncü şekilde ağacın, en üst noktasına yerleştirilen bir Downlight ile yukardan aşağıya doğru aydınlatılması sağlandı. Son iki aydınlatma şekli için sadece LED kullanıldı. İlk şekil ve caddeye paralel bir konumda olan mezarlık duvarlarına halojen metal buharlı lambalar yerleştirildi. Bazı lambalara iki katmanlı düzeltici filtreler konuldu ve bazı ağaçların sert şekilleri öne çıkarıldı. Aydınlatma objelerinin arasında iki oturma bankı vardı. Bunlardan biri, kırmızı, yeşil ve mavi filtrelere sahip profil farlar ile aydınlatıldı. Farlar karşı hizadaki bir ağaca yerleştirildi. Böylece, bank üzerinde spot ışığında olduğu gibi beyaz ışık noktları elde edildi. Bankın arkasındaki mezarlık duvarında ise renkli gölgeler oluştu. İkinci bank ise romantik bir ortam yaratmak için sıcak filtreli bir Gobo projektör ile aydınlatıldı. Aydınlatma konsepti “The Holywood Boulevard” olarak adlandırıldı. “Walk of Fame”

Üçüncü proje bir çocuk yuvasıydı. Yuva üç bina ve bir oyun alanından oluşuyordu. Ekibin başında İtalyan kökenli Belçikalı Aydınlatma Tasarımcısı Andrea Mantello yer aldı. Grup, masala dayanan bir aydınlatma tasarımı hazırladı.

Hikayenin odağında, büyükannesine doğru yol alan bir küçük kız var. “Lights in Alingsås” ziyaretçileri projeye girişlerinde masalın izlerini takip ettiler. Öğrenciler yolları çevresinde renkli ve fantazi dolu ışık uygulamaları hazırladılar.

Çocuk yuvasının iki kapısının arasındaki yol, halojen metal buharlı ampullerle ve dikroitik filtrelerle donatılmış dar yansımalı lambalarla aydınlatıldı. Grup, yuvanın bir kenarında doğal bir sınır oluşturan ağaçları, metal buharlı lambalar ile donatılmış projektörlerle aydınlattı. Renkli bir arka plan oluşturmak için lambalara farklı renklerde filtre takıldı. Üç evden biri, iki adet metal buharlı lamba ve mavi filtre ile donatılmış projektörle aydınlatıldı. Burada mistik bir ortam yaratmak için lambalar asimetrik olarak konumlandırıldı. Bir başka önemli bölge ise yuvanın ortasında yer alan kameriye oldu. Kameriye, Uplight’larla içerden aydınlatıldı. Uplight, 35 Watt gücünde ve dikroitik filtreli bir metal buharlı ampul ile donatıldı. Bina bu şekilde “sihirli” bir hava kazandı. Kameriyenin tavanından ahşap, siyaha boyanmış çerçeveden oluşan bir obje sarkıtıldı.

Ortasında, dikroitik filtreden oluşan bir cisim yer aldı. Çok az bir hava akımı ile obje harekete geçti ve ışıldayıp parlamaya başladı. Büyüleyici! Masalsı!

Dördüncü proje Sırbistan kökenli, Danimarkalı Aydınlatma Tasarımcısı Vladan Paunovic liderliğinde çalışılan gölet oldu. Burada ekip, ışık ve su arasındaki yansıma ve etkileşime odaklanan bir aydınlatma konseptine karar verdi. Bu konsept bir tiyatro eserinin gösterimine dayandırılarak tasarlandı.

Projenin başında ziyaretçi ışık ile vurgulanmış bir tiyatro perdesinin arasından geçti. İlerledikçe iki tiyatro sahnesinin izlenebileceği yere vardı. Sürpriz etkisi ise gezi yolunun kenarına yerleştirilen bir aynada iki vitrin mankeninin aniden belirlenmesi ile yaşandı. Sonra, mankenler gerçek doğada, göletin karşı tarafında görüldü.

Bir başka tiyatro sahnesi, göletin kenarındaki küçük adanın aydınlatılması ile yaratıldı. Ada, sıcak beyaz ışık kaynakları ile aydınlatıldı ve projenin “kalbini” oluşturdu. Proje “Four Seasons Reflected” olarak adlandırıldı. Bu ad, ışık ve yansımalar ile çalışma ve aynı anda klasik dört mevsim konusunu ışık ile işleme fikrini destekledi. Bunun için renkli ışık kullanıldı. Her mevsim, doğanın mevsimsel renklerine göre, farklı bir rengi temsil etti. Konsept, DMX ile kumanda edilen LED’lerle uygulamaya alındı. Bir mevsimden diğerine geçişler, yılın döngülerini temsil etti.

Beşinci proje, kasabanın gündüzleri önemli bir oryantasyon noktası olan ‘’Landskyrkan Kilisesi’’ oldu. Kilise yüksek gövdesi ve kilise kuleleri nedeniyle çok uzaktan da görülüyor.

Amerikalı Aydınlatma Tasarımcısı Stefan Graf ve Ekibi, kilisenin geleneksel ve yapısal mimarisini öne çıkartan ve aynı zamanda ekibin; mistik, sakin, davetkâr, heybetli ve büyüleyici gibi “duygu ifadelerini” yansıtan bir aydınlatma tasarımı yaptılar.

Kilisenin cephe aydınlatması için ekip, esnek renk tonlarında aydınlatmak üzere RGB LED’lerine karar verdi. Ayrıca, cephenin alt kısmını da geniş alanlı aydınlatmak için ışık serpen filtreler kullanıldı. LED teknolojisi ile beş farklı beyaz ton elde edildi. Pencerelerin daha aydınlık görülmesi için kilisenin ışıkları yanık bırakıldı. Kilisenin orta gövdesinin kırmızı çatısına turuncu renkli filtrelerle donatılmış 600 Watt’lık projektörler yerleştirildi. Dar yansımalı (on derece) projektörler saat kulesini öne çıkardı. Kilisenin etrafındaki ağaçlar, metal buharlı ampuller ve mavi ve yeşil filtrelerle donatılmış alttan dar yansımalı lambalar ile aydınlatıldı.

Giriş tarafında kilise kulesinin cephesine 1200 Watt’lık iki projektör ile bir Gobo animasyonu yansıtıldı.

Bunun yanı sıra kilisenin etrafında saklanan hoparlörlerden “dini müzik” verildi. Stefan Graf’ın Ekibi’nin ışık uygulaması sayesinde kilise geceleri de önemli bir oryantasyon noktası olarak görev yaptı. Ama sadece beş hafta süreyle.

Altıncı proje, Alingsås’ın Merkezi’nde bulunan küçük bir şehir parkı olan “Järtas Parkı”nın aydınlatılmasıydı. Geceleri genelde bu park karanlık ve terk edilmiş gibi... Bu nedenle İngiliz Aydınlatma Tasarımcısı Jonathon Hodges’in ekibi, parkın davetkâr ve güvenli görünmesini sağlayacak bir ışık konsepti tasarlamayı hedefledi. Parkın tekrar Alingsås halkı için sevilen bir buluşma noktası haline gelmesi arzu edildi. Aydınlatmanın; güvenli, sıcak ve rahat bir ev ortamı yaratması gerekiyordu. Ekip, parkın farklı bölümlerinde farklı yoğunluklu aydınlatma kullanarak ve çoğu zaman sıcak renkler kullanarak bu hedefe vardı. Parkın bankları alttan sıcak filtreli fluoresanlarla aydınlatılırken, halka açık olmasına rağmen samimi ve romantik bir alana dönüştürüldü.

Her yıl olduğu gibi workshop, bu yıl “Mimari ve Işığın sinerjisi” konusunu işleyen bir konferans ile son buldu. Bu yıl ki konferans konuşmacıları arasında tiyatro ve mimari alanlarında faaliyet gösteren Alman Aydınlatma Tasarımcısı Herbert Cybulska, İtalya’dan katılan aydınlatma tasarımcısı ve PLDA Başkanı Francesco Iannone, Amerikalı Aydınlatma Tasarımcısı Stefan Graf ile İsveç’ten gelen aydınlatma tasarımcısı Kai Piippo yer aldı.

Konferans sonunda altı öğrenci ekibi, uygulamalar saat 19:00 itibariyle geniş katılım gösteren halk ile paylaşılmadan önce aydınlatma konseptlerini sundular.

‘’Lights in Alingsås Sergisi’’ 23 Eylül ile 30 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirildi. Akşamları ışık uygulamalarına yönelik anlatımlı turlar sunuldu. Tur çıkışları Alströmerska Magasinet oldu. “Işık Kenti” içinde yapılan tur yaklaşık bir buçuk saat sürdü. Beş haftalık ‘’Lights in Alingsås Sergisi’’ sonunda organizatörler, VIAVerlag ve VIA İsveç toplam 70.000 ziyaretçinin geldiğini açıkladı. Bu rakamın açık bir mesajı var:

İnsanlar “Lights in Alingsås”ı seviyor!

Bir başka öge ise yaz aylarında halka açık konserlerde kullanılan küçük kameriye oldu. Konser kameriye alanının aydınlatması için sahnenin ön bölümündeki en yüksek noktaya LED projektörleri yerleştirildi. Zamanlayıcı ile kumanda edilen projektörler her akşam dört saat süreyle sahne aydınlatması olarak görev yaptı.

Bunun dışında iki ayrı LED projektörü de magenta kırmızısı filtreler ile arka sahnenin en yüksek noktasına monte edilerek, sahnedeki perfore edilmiş duvar ışıklandırıldı. Magenta kırmızısı filtre ile bu yansıma bir tiyatro perdesini andırdı. Sahne önündeki alan parkın ortasındaki ağaçlara yerleştirilen metal buharlı lambalar ile aydınlatıldı. Bu sayede yaprakların aralıklı gölgeleri zemine yansıdı. Ekip, projeyi “The heart park” (Yürek Parkı) olarak adlandırdı. Bu ismi de verirken parkın aydınlatılması sayesinde; Alingsås Halkı’nın yüreklerine tekrar yerleştirecekleri bir park olması dilendi.

Proje 5

“Landskyrkan” Klisesi.

Workshop Lideri: Stefan Graf Ekip: Eduard Claassen, Claudia Vaca Benitez, Jacob van Benthem, Maria Asia Sierra, Marius Bersheim, Sonia Herrero Proje 6: “Jaertas Parkı”

Workshop Lideri: Jonathon Hodges. Ekip: Anders Kristiansen, Soultana Tsampazi, Tor-Ole Lie, Anders Kristiansen, Soultana Tsampazi, Tor-Ole Lie, Yarislav Paslavskiy.

Dergide s. 72.