Alingsås 2010 - İkinci jenerasyon

Fotoğraf: Patrik Gunnar Helin, Falk Düning

Çalışma atölyesi 2010’na davet edilen ekip, bir sonraki aydınlatma tasarımcısı jenerasyonunun değiştiğine işaret ediyor. Ekibin yaş ortalaması 25. 2010 yılında üç atölye yöneticisi, daha önce dünyanın çeşitli yerlerinde gerçekleştirilen PLDA çalışma atölyelerinde katılımcı olarak yer almışlar. Bugün bu genç planlamacılar, Stockholm, Bonn ve Sydney gibi ülkelerin tanınmış aydınlatma ofislerinde profesyonel aydınlatma tasarımcıları olarak çalışıyor ve dünyanın çeşitli yerlerindeki bir dizi mimari projenin aydınlatma tasarımına katkı sağlıyor. Diğer üç çalışma atölyesi yöneticisi, konut alanlarında, peyzaj aydınlatması ve sokak aydınlatması projelerinin tasarımında deneyimliler ve ışık sanatı alanında faaliyetlerini sürdürmekteler. Kentsel aydınlatmanın geleceği üzerine yürütülecek tartışmanın konularını da temel olarak bu alanlar teşkil ediyor.

Yaklaşık 60 katılımcı ile altı aydınlatma tasarımcısı kent ortamında büyüleyici mekânlar yarattılar. 2010 yılının atölye çalışmasının konusu “Setting the scene - shaping the night” (Sahneyi oluşturma - geceyi biçimlendirme) oldu. Turun ilk projesi, Alingsas’ın bir yerleşim bölgesinde hiç bir özelliği olmayan Oscarsgatan Sokağı’nın aydınlatma

Yıllarca yürütülen heyecan verici ve etkileyici uygulamalı aydınlatma tasarımı atölye çalışmalarından sonra Alingsas kenti 2010 sonbaharında yeni bir dönemin yine yeni bir zorluğu ile karşı karşıya kaldı. Alingsas’ın itibarı korunacak ve şehrin gelişmelerine devam edilecekti, ki bu da farklı katmanlarda değişiklik anlamına gelecekti.

Workshop Alingsås 2010 69 tasarımıydı. Sokağın her iki yanında dokuzar ağaçlı yaya yolu, dört ayrı ağaç, her iki tarafta evler, sokaklar ve yaya yolu arasında çimlendirilmiş büyük bir alan bulunuyor. Gece karanlığında sokak, o tipik İsveç tarzını kaybediyor.

Danimarkalı Allan Ruberg, PLDA ve yine Danimarkalı asistanı Franziska Bönecke tarafından yönetilen ekip, bu durumu işlevsel, mekânsal ve sahneleştirme özelliğine sahip bir aydınlatma kombinasyonunda değiştirmek istedi. Konsept, bulunulan bölgenin kalitesini artırmayı ve yalın bir sokağı ilginç ve çekici bir mekâna çevirmeyi içeriyordu. Ekip, bisiklet sürücülerinin ve yayaların güvenli bir şekilde bu sokaktan geçebilmesini sağlayacak aydınlatma tasarımına ziyaretçileri de dahil ederek, onları Oscarsgatan’ı yaşamaya ve deneyimlemeye davet etti.

Ekip, enstalasyona “Oscar”a, sokak boyunca dalıp çıkıyor görüntüsü veren dev bir solucan ekledi.

Oscarsgatan, ışık master planından çıkma bir örnek olacak, işlevsel mekânı tanımlayan ve sahneleştiren uyumlu bir ışık kombinasyonunun, güneşin batması ile modern ve eğlenceli bir kent alanına ne katabileceğini gösterecekti.

Ziyaretçi, belirlenen rotayı takip ederek konut bölgesinin merkezindeki küçük oyun alanına ulaşıyor. Malcom Innes’in (PLD, İngiltere) etrafındaki aydınlatma tasarımı ekibi, gün ışığında meydanın kullanımını muhafaza etmek ve bu duyguyu gece saatlerine de uzatmak istedi. Projelerinin konusu olarak genç aydınlatma tasarımcıları “şaşırtma ve yön değiştirme”yi seçtiler. Ayrıca renkli gölgeler veren beyaz ışığı, basılmaması gereken butonu, çöpten yaratılmış taşlarla bezenmiş avizeyi, bir kalbe dönüşen kırmızı ayı seçtiler. Gece oyun alanında tespit edilecek çok fazla şey vardı. Ekip, iyi bir oyun alanında olması gereken birçok öge ile özgürce çalıştı. Birçok mini uygulama olduğu hissini uyandırmak istemeyen ekip, etraftaki ağaçları aydınlatarak bir tür “oyun sandığı” yarattı. Artık oyuncakların oynanmamak istendiği için ortada bırakıldığı görüntüsü vardı.

Tasarımcılar aileler için bir oturma odası atmosferi yarattılar. Mevcut bankları beyaz bir ışıkla aydınlattılar. Dış alanda yaratılan bu oturma odasının kalbini plastik bardaklardan oluşan bir avize oluşturuyor.

Mümkün olan yerlerde grup ilk akla gelen çözümleri tanımlamaya ve -örneğin renkli gölgeler gibi- özel bir şeyler yapmak için teknoloji ve tekniğin sınırlarına kadar gitmeye çalışıyor. Ziyaretçiler, tabii ki yasak olan butona bastıktan sonra, arkalarındaki heyecan verici ışık

Workshop Alingsås 2010 71 adını taşıyordu ve Umudo adlı bir çocuğu anlatıyordu. Çocuğun tüm arkadaşları hayal kurabilirken, o kuramıyordu. Çocuk tüm iyi ve kötü olan şeyleri, melekleri, canavarları, bahçeleri, dağları, hayvanları, dünya dışı yaratıkları ve çok daha fazlasını hayal etmek istiyordu. Günler, haftalar ve hatta yıllar geçti. Çocuk kendisine tanıdık olmayan bir dünyada uyandı ve daha önce hiç görmediği şeyler gördü. O zaman, o güne kadarki yaşantısının bir hayal olduğunu anladı. Enstalasyon, hayal eden Umudo’nun dünyasının ifadesiydi. Silüet, hayal ve sürreal sınırında bir dünyaydı. Bize, hayal kurduğumuz dünyanın inandığımızdan daha yakın olduğunu söylüyordu. Gerçekliğin diğer tarafındaki hayal dünyasıydı. Gölgesi içeri girebiliyor ve bunun bir parçası oluyordu.

Workshop Alingsås 2010 73 efektlerini geride bırakarak oyun parkından çıkıyor.

Alingsas’ın ortasından geçen nehrin keskin bir kıvrım yaptığı noktada oluşturulan proje, park içinde küçük bir yarımada görüntüsü veriyor. Nehrin kenarında, küçük ve yeni yerleşim bölgesinden geçerek büyük bir yeşil alana ulaşılıyor. Enstalasyona nehrin karşı tarafından bakıldığında park, önündeki nehir görüntüsü ile farklı bir oyun sergiliyor. Projenin önemli bir ögesi de peyzaja asılan ve iki taraflı olarak kullanılabilen büyük perde oluyor.

Atölye çalışmasının yöneticisi Emrah Baki Ulaş, PLDA (Avustralya), ekibinin ışık ile anlatacağı hikayeyi verdi. Hikaye “Hayalperest”

Dördüncü proje ise, dünyanın birçok yerinde olabilecek, çok kullanılan bir yaya alt geçidi oldu. Bu tür bölgeler genellikle çok sert ve hatta tehdit edici bir görüntüye sahip olurlar. Karen Van Crefel, PLDA İngiltere tarafından yönetilen ekibin konseptine göre yaya geçidi sıcak, davet edici bir alana dönüştürülecek “evdeymiş” hissi uyandırılacaktı.

Yayalar buradan geçerken kendilerine yeterli cesareti gösterecek ve bu alanda oyalanabilecekti. Bir başka fikir ise, mekânı hiç beklenmedik ölçüde güzel tasarlayarak bir sürpriz etkisi yaratmaktı. Bunu sağlamak için aydınlatma tasarımcıları şablon olarak turta dantel altlıkları kullandılar. Görünmeyen UV renkleri ile alt geçidin duvarlarına desenler çizdiler. Işık yoğunlaştıkça desenler beliriyor ve azaldıkça tekrar kayboluyordu.

Turtaların altlarına konulan dantel altlıklar Alingsas’ta ev, konfor ve “fika” (öğleden sonraki geleneksel kahve ve pasta saati) fikrini hatırlatan bilindik bir sembol. Bu ortam, alt geçidin tam üzerindeki hareketli sokağa büyük bir kontrast oluşturuyor. Alt geçit ise bugünün hızlı yaşantısını simgeliyor.

Ekip, ışığın yaratıcı ve sanatsal kullanımı ile mekânı tamamen ve başarıyla değiştirdi. Genelde rahatsız edici ve karanlık olan bu alan, tamamen neşeli, davetkar ve ilham verici bir yere dönüştürüldü.

Sihirli alt geçitten geçtikten sonra ziyaretçiler, Alingsas’ın en meşhur köprülerinden Väveribron’a yönlendirildi. Deike Canzler (İsveç) ekibi, mekânın algılanmasına farklı perspektiflerden yaklaştı. Kentin içinden geçen kanal boyunca görülen ağaçlar, alanı sınırlayarak simetri ve denge oluşmasını sağlıyordu. Kenarlara uygulanan ışık hatları, mekânın tarihine ışık tutuyor. Eskiden burada kumaş dokuma fabrikası bulunuyordu. Bu alandaki “iç içe geçişli yansımalar” sayesinde ziyaretçiler, geçmişin ruhunu keşfedip gelecek konusunda düşünebildiler. Enstalasyonun ayrıca interaktif bir yönü de oldu. Farklı yerlerde, araç ve yayaların hareketleri ile zaman zaman lambalar söndü.

Rota üzerindeki en son proje, Alingsas’ın merkezindeki gençlik kulübü Kabomshuset oldu. Binanın arka avlusu birçok işlevi olan kamusal bir alan. Almanya’dan gelen Karl M. Reger ve ekibi tarafından hazırlanan enstalasyonda faaliyetler bina içine yansıtılıyor ve diğer beş enstalasyon hakkında da bilgi veriyor.

Kabomhuset’in arka cephesine yaklaşık 50 mm’lik piksel mesafesinde yirmi iki adet LED piksel ekranı yerleştirildi. “Meshes” olarak adlandırılan dokular binanın içinde hemen pencerelerin arkasına monte edildi ve difüz folyo ile sarılarak, piksellerin yumuşak yansıması sağlandı.

Tüm LED’lerin aydınlığı %30 oranında düşürüldü. Animasyon, düz karelerden oluşan ve binanın düz çizgilerini temsil eden statik bir açılış sahnesi ile başladı. Daha sonra altı sahne ile devam etti. Tüm bu sahneler yapılan diğer atölye çalışması projelerine atıfta bulunuyordu. Bazı sahneler yerinde çekilen videolara dayanıyordu. Ancak çoğu, grafik efektlerden oluşmaktaydı ve diğer ışık enstalasyonlarının renk ve hareketleri ile ilgili bazı bilgiler veriyordu. Altı sahnenin en sonuncusu, bina içindeki faaliyetleri gösteriyordu. Örneğin bir dansçı. Alingsas 2010, tüm bu zorluklara göğüs gerdi ve yine başarılı oldu. Gerçekleşen projeler Ekim 2010 sonuna kadar ziyarete açık kaldı. Altı enstalasyon 65.000 kişi tarafından izlendi. Bir sonraki Alingsas PLDA çalışma atölyesi için hazırlıklar Mart 2011 tarihinde başlayacak.