EuroShop fuarı, Düsseldorf

Metin: Joachim Ritter

Yıllardır mağazaların bir alışveriş deneyimi dünyası olduğundan ve alışverişin, modern hayatın serbest zaman eğlencesi olduğundan bahsederiz. İtiraf etmeliyim ki, kişisel alışveriş deneyimlerimde pek fazla değişiklik olmadı. Boş zamanımı geçirmek için kesinlikle başka konulara eğilimim var; ancak alışverişe ve ticaret yapmaya yönelik istekler, genel olarak kişiden bağımsız olarak ciddi büyük ekonomik bir faktör. Çünkü para kazanılacak yerde rekabet de artıyor. Rekabet ise, ürünü birçok kişinin arasından daha cazip gösterme yolunu bulma anlamına geliyor.

Duymayan, görmeyen ve konuşmayan üç maymundan modern zamanlarda satış yapan, satan ve satmak isteyen üç dummy ortaya çıktı... Alışveriş deneyimi, tüketim dünyamızın bir işareti: Almanya’nın Düsseldorf kentinde gerçekleştirilen Euroshop 2011 vizyonları.

Alışveriş yapmak, kısacası karar verme süreci tamamen duygusal bir konu. Alışverişin asıl faktörleri ve bir zamanlar asıl karar vermenin temelini oluşturan ürün kalitesi ile elinizdeki para arasındaki ilişki pek fazla sorgulanmıyor. Mağaza yapımcısının asıl görevi, müşteriyi alışverişe teşvik etmek; çünkü müşteri bu mağazadan almaz ise karşıdaki rakipten alacaktır. Belki orada kendisini daha iyi hissedecek, bir ürünün karşılığını vererek iyi bir alışveriş yaptığı hissine daha kolay erişecektir.

Senelerdir atmosfer ve ışığın, mağaza yapımının planlamasında kilit ögeler olduğunu biliyoruz. Peki o zaman, mağaza tasarımı ve aydınlatması alanında gerçekleştirilen en önemli fuarlardan biri olan ve Düsseldorf’ta düzenlenen Euroshop etkinliğinin bu sene farkı neydi? Işık ile aydınlatma ürünlerini mükemmel şekilde öne çıkarmak, rakiplere farklılık yaratmak için henüz yeni bir strateji yok. Bu iki faktör günün olmazsa olmazlarından.

Mağaza aydınlatması; planlamacıların ve mağaza sahiplerinin tartıştıkları ve yeni bir yaklaşım olarak kabul ettikleri bir konu. Ürünleri arka planda renkler kullanmak suretiyle dinamizm yaratarak sunma aşamasını da geçtik, ki bu son üç yıldır mağaza yapımında sıklıkla kullanılan bir uygulamaydı. Biraz beklenmedik ama prensip açısından mantıksal bir sonuç olarak tartışmalar bir adım geride, enerji tasarrufuna yönelik sürüyor. Bu alanda da artık LED’lerin kullanımı ile çözüm üretiliyor. Yeni lamba ve aydınlatma araçlarına yapılan yatırımlar, yeni bir yapı inşaatının ve eski bir binanın restorasyonunun bir parçası olmayan döngülere gerçekten entegre edilebiliyor. Bu konu tamamen yapı sahibini ilgilendiren bir konu. Mağaza yapımında LED’lerin kullanımı ile aydınlatma planlamacısından beklentiler de artıyor.

LED çözümleri sadece teknik olarak değil, tasarımda daha fazla kalite ve mükemmelliğe katkıda bulunuyor.

Ancak, planlamacının teknik açıdan bilgili olması ve mükemmelliğe giden olasılıkları bilmesi gerekiyor.

Kaydedilen 106000 ziyaretçi ile Düsseldorf’da gerçekleştirilen Euroshop, şimdiye kadar gerçekleştirilen en büyük etkinlik oldu. Aydınlatma, Euroshop’un ana konu alanlarından sadece biri. Yine de, daha önceki yıllarla kıyaslanırsa ışık sektörü, mağaza alanındaki önemini yapılan birçok etkinlikle sergiledi. Müze işletmeleri yeni ışık tekniğinin değerini ve önemini kendi alanları için anladılar. Mağaza sahiplerinde ise öncelikli konu; LED ile ilgili bilgi eksikliğini azaltmak ve müzelerde yapılanları takip etmek.

Mağaza alanında ışık, bina cephesinde başlıyor. Kamusal alanda modern reklam alanlarını teknik olarak mümkün kılan ise yine LED’ler. Bu örnekte reklam eşittir LED cephesi anlamına geliyor.

Medya ögeleri ile reklamın kalitesi artıyor, fütüristik sinemanın çalışmalarından “Bladerunner” gibi uyaran ara tonlar da beraberinde izleniyor. Durağan resimler yerine akan resimler tabii ki daha çekici. Bina cephesi ögesi olarak LED’lerden oluşan reklam yüzeyleri -derinlik etkisi yaratan vitrinlerle eşit düşünülebilir- sadece daha canlı ve daha çekici.

Cephe mimarisinin bu trende kurban gidip gitmemesi ayrı bir konu.

Girişimler, medyaya yönelik yaratıcı çözümlerin ve mimarinin ortak bir hayat sürdürerek mimarinin ve eğlencenin kombinasyonunda bir yer edindiklerini gösteriyor. Medya cephelerini eleştirenlerin bu nedenle, medya cephesi şeklinde reklam alanlarının yepyeni bir şey olduğunu düşünmemeleri gerekir.

Mağazaların içinde gelecekte, lambalar görünmeyecek şekilde arka planda olacak. Işık ile mekan etkisi yaratma, yön tayini sağlama ve de ürün sunumunun sahneleştirilmesi, aydınlatma planlamasının işlevi. Üreticiler bu amaçla standart kanal çözümleri sunuyor. Kanallar içinde projektörler neredeyse hiç görünmüyor. Tavanın tamamı ise sade bir yapıyla ortaya çıkıyor.

Işık çözümü olarak LED kullanımı, endirekt ışık, kemer aydınlatması veya arkadan aydınlatma işlemine dayanan tüm fikirlere ivme kazandırdı. Odaklanmak suretiyle elde edilen noktasal ışığın küçük boyutları sayesinde yaratıcılığa daha fazla alan sunularak, gelecekte daha da fazla olanağın ortaya çıkması bekleniyor. LED’ler kesintisiz ışık veriyor.

Bir örnek olarak; heyecan verici mekan uygulaması ile GE tekrar piyasaya giriş yaptı. Bu uygulama ile ışık kaynağı üreticileri, ürünlerin değil mekan çözümünün planlamanın temelini oluşturduğunu anladılar. GE, Avrupa’da hakim olan rekabetin gölgesinde kaldı ve şimdi bir stratejik atakla tekrar oyuna katıldı. GE savaşmadan duruma teslim olmak istemiyor. Muhtemelen yakın gelecekte bir çok sürprizler ile karşımıza çıkacaktır.

Doğrudan bir rakip olan Osram, armatür üreticisi Siteco’yu satın aldı. GE de alıcı olarak istekliler arasında sayılıyor; ancak bu konuda henüz son söz söylenmedi. Osram’ın ana şirketi Siemens AG şu sıralar tekrar Osram’ı satmaya çalışıyor. Bu tür alışları gerçekleştirecek muhtemelen çok şirket yok. Philips yarışta kesinlikle yer almıyor. GE’de ise her şey olabilir.

Xicato, mağaza aydınlatması konusunu tamamen mükemmel aydınlatma planlamasına ve LED gücüne düşürdü. Başka hiçbir ışık üreticisi, planlamacılara ürün ile ilgili bu kadar ayrıntılı bir planlama sunmuyor. Buradaki hedef renkleri değiştirmek değil, ışığı doğal renkleriyle sunmak. Xicato, sistemi ile ihtisas dünyasında büyük takdir topladı. Özellikle müze dünyasında 2700 ile 4000 Kelvin arasında renk ısısı olan modüller RA 95’e kadar renk verimi endeksine sahip. Geçerli endüstri standardına göre LED’lerin renk koordinatları yedi MacAdam -elipsine göre sınıflandırılırken (Binning), Xicato XSM- modülleri daha az tolere ediliyor. Bunlar, siyah cisim için Plank eğrisinin tam üzerinde olan sadece iki MacAdam elipsine göre seçiliyor. Benzer renk ısılı ışık kaynakları en doğal renk verimine sahiptir.

Turuncu ve kırmızı arasındaki fark Xicato’nun LED aydınlatması ile artık yorumlara meydan bırakmıyor.

Euroshop çerçevesinde kurulan fuar standında ışık tekniği ile elde edilen renklerin etkili saflığı sergilendi.

Philips’in PureDetail projektörleri ile ürünlerin inceliklerini ve ayrıntılarını ışık tekniği ile optimum bir şekilde öne çıkarmak ve dokuları daha canlı göstermek mümkün. Bu şekilde sunulan ürünler cezbedici bir ışıkta sergileniyor ve alışverişe davet ediyor.

LED sistemi ahşap rafların içine, üzerine veya cam ve metal zemine monte etmek üzere tasarlandı. Farklı ve tamamen esnek bir aydınlatma sunmak için daha kolay kombine edilebilir modüller mevcut. Örneğin; genel aydınlatma vurgulama ışığı veya bunların kombinasyonu olarak... 1,2 Watt gücündeki LED chipleri düşük ısı yansımaları olduğu için doğrudan ürünün veya sergilenecek cismin yakınına yerleştirilebiliyor. Spot’tan (16 derece) “Very Wide Flood”a (68 derece) kadar yansıma açısı ile vurgulama ışığıyla homojen ve eşit bir aydınlatma sağlanıyor.

Philips’in aydınlatma felsefesi de ayrıntılara odaklanıyor. Firma, moda-mağaza aydınlatmasının geleceğini ayrıntılarda görüyor. Aydınlatmada -doğal ışıkta da olduğu gibi- her doku önemli. Fotoğrafçılar, sanatçılar ve moda tasarımcıları dokuların ve yüzeylerin değerini biliyor ve çalışmalarına derinlik ve ayrıntılara dolgunluk vermek için bunları vurguluyor. Tasarımcılar ayrıntıları, ürünlerini çekici hale getirmek için tasarlıyor . Örneğin; birbirini tamamlayan veya birbirine kontrast oluşturan yapıları modadan mobilyaya kadar çok farklı alanlarda kombine ediyor.

Mağaza dünyasında ürünlerin öne çıkartılması çok önemli.

“PureDetail” lambası ile bu ayrıntıları en yeni ışık teknolojisi ile en uygun şekilde ve daha canlı göstermek mümkün. Böylece ürünlerin tamamı karşı gelinemez bir ışığa oturtuluyor ve alışveriş için çekici hale getiriliyor.

PureDetail inovatif LED teknolojisini yüksek değerli optik ile kombine ediyor.

Küçük yükseklik farklılıklarını daha belirgin olarak ortaya çıkaran çok ince ayarlı bir ışık hüzmesi oluşuyor. Işık yoğunluğu ve renk verimi arasındaki mükemmel denge derinlikleri ve gölgeleri vurguluyor. Ayrıntılar daha iyi görünüyor. Işık, dokular ve renk arasındaki oyun, ürünlerin farklı perspektiflerden görünüşünü etkileyici bir deneyime dönüştürüyor ve bunları daha çekici hale getiriyor.

OMS’nin Star Track’i ile Osram Opto Semiconductors, yüksek kaliteli LED Golden Dragon Plus modeli ile mağaza alanına yönelik bir lamba geliştirdi. LED’ler performans verileri ve küçük boyutları ile göze çarpıyor. Ticarette ve diğer çeşitli alanlarda iGuzzini’nin çözümü kanalın içinden gelen ışıkla genel aydınlatmaya da olanak sağlıyor. Genel aydınlatma fluoresanlarla olacağı gibi LED’lerle de yapılabiliyor; ancak temel aydınlatmanın tamamen bu sistem ile sağlanması mümkün olmayabilir. İlginç olan bir diğer fikir ise, tavan bölme çizgilerini kullanmak. Burada da tavan ile kanal arasındaki kontrasta dikkat etmek gerekiyor.

Lamba üretiminde; ürün tasarımında mutlaka geliştirme potansiyeli vardır. Yeni ortak Siteco ile ürün tasarımında ilk adım atıldı. Zumtobel bu alandaki girişimini -ki sadece mağaza aydınlatması için kullanılmayacaktır- “Tunable Light” (ayarlanabilir ışık) olarak adlandırıyor. “Tunable White” ise dinamik beyaz ışık için kullanılıyor. Düz bir kumanda sistemi ile renk ısısını sıcak beyazdan nötr ve soğuk beyaza kadar değiştirerek ayarlamak mümkün. 2700’den 6500 Kelvin’e kadar kesintisiz bir bant genişliği içinde kullanıcılar renk ısısını uygulama durumuna, mimari veya objeye göre ayarlama olanağına sahip. Ra 85’in üzerinde mükemmel bir renk verim kalitesi ile Tunable-White lambaları suni ışığı insanoğlunun biyolojik ritmine ayarlamak için hem daha fazla ışık konforu hem de basit bir çözüm sunuyor.

Bu fikir ile ilgili en üst ürün ise Arcos. Ürün bir David Chipperfield tasarımı. Arcos Tunable White ile her malzeme, orijinal renginde değişikliğe uğramadan kendisine uygun bir renk ısısına kavuşuyor: Gün ışığı beyazı mavi jeanslere, sıcak beyaz ise açık renkli t-shirt’lere veya sıcak kumaşlara uyuyor. Bunun yanı sıra Zumtobel, tamamen işletmenin tarzında işlev gören ve mağaza alanı için tasarlanmış olan bir dizi ürün çözümü sunuyor: Vivo, Supersystem, Discus, Liviano.

Logotech LED spotu ile Erco, sadece LED teknolojisine dayanan ilk ışıklık programını geliştirdi. Enerji tasarruflu program, sistem tasarımı ve en modern opto elektroniği ile öne çıkıyor.

Lamba yuvasının düz biçimi LED lamba tasarımına özgü ve yüksek performanslı LED’lerin ısı yönetimini en optimum düzeyde sağlıyor.

LED’lerin ısısı doğrudan alüminyum yuva üzerinden dışarı yönlendirilmek suretiyle azami ışık verimi ve uzun kullanım ömrü sunuyor. Lambalar kompakt bir yapıya sahip. Aynı gövde içinde işletim cihazı da yer alıyor. Işıklıklarda ise inovatif Sphero-lit tekniği sayesinde Narrow Spot, Spot, Flood veya sergi ürünleri efektif ışıklandırılabiliyor. OMS, lamba için Star Track Golden Dragon LED’i farklı beyaz tonlarda kullanıyor. Böylece ışık rengi, ürünün veya sergilenecek cismin türüne göre esnekçe seçilebiliyor. Golden Dragon Plus küçük boyutları ile kolayca lambaya entegre ediliyor ve aydınlatma tasarımcılarına büyük ölçüde esneklik ve tasarım özgürlüğü veriyor.

Zumtobel, Avusturyalı mimarlık ofisi Delugan Meissl Associated Architects ile birlikte Euroshop ile LED ışıklığı Lyon’u geliştirdi. Lyon projektör ailesinde farklı performans kademeleri için Stable White ve Tunable White olmak üzere iki yapı boyutu var. Ra 90 gibi yüksek renk kalitesinde renk ısısı 2700 K’dan 6500K’ya kadar kademesiz ayarlanabiliyor.

Zumtobel, Vivo ürün hattını gıda ürünlerine yö­ nelik bir LED projektörü ile genişletti. Vivo Tuna­ ble Food ışıklığı özellikle meyve, sebze, peynir, ekmek veya et gibi taze ürünlerin aydınlatılması için geliştirildi.

İnovatif bir teknoloji sayesinde LED platini üzerinde önceden programlanmış renk noktalarını tek tek çağırmak mümkün. Bu şekilde et, meyve veya sebze için her ürüne uygun ışık rengini doğrudan lamba üzerinden ayarlayabilirsiniz. Vivo Tunable Food projektörü ile Zumtobel, LED teknolojisinin inovatif olanaklarını gösteriyor. Bir lambanın üzerinden farklı gıda ürünleri için ayarlanabilir renk tayflarını seçerek en uygun aydınlatma sağlanabiliyor ve halen kullanılmakta olan geleneksel lambalar, re­ flektörler ve filtre teknolojilerinin karmaşıklığı azaltılabiliyor.

Startrack, mevcut alüminyum raylara entegre edilecek şekilde tasarlandı. Lamba prensip olarak mağaza aydınlatmasının her alanında kullanılabiliyor. Tek tek ayarlanabiliyor ve böylece ışığın yönü esnek olarak değiştirilebiliyor. Her bir 75 Watt’lık halojen ampulün yerine sekiz Golden Dragon LED’i (10 Watt’lık performans kapasitesi) olan bir lamba yerleştiriyor. LED’ler ısı oluşturmadığı için gıda malzemesi veya değerli sergi ürünleri gibi ürünler zarar görmüyor. OMS’nin en son konseptine “teknik iyi, tasarım tekniğe dayalı” denilebilir.

Wide Flood özellikli alternatifler arasından seçim yapılabiliyor.

Artemide firması Euroshop’da, perakende satış ortamlarına yönelik bir aydınlatma paketi olan TopConcept ile gövde gösterdi. Aslında bu bile yeni bir haber; çünkü Artemide bugüne kadar mağaza uygulamalarında bir ortak olarak bilinmiyordu. TopConcept fikri iç ve mimari ışıklandırmada eşsiz bir Crossover-yetkinliğine dayanıyor. Artemide Grubu bugüne kadar çağa uygun eğilimli tasarım ışıkları ile biliniyordu. TopConcept ile Artemide artık perakende satış alanında da lider olmak istiyor. Yapı taşları prensibine dayanan TopConcept planlamayı efektif kılan bir dizi lamba seçeneği sunuyor. Standart ve High-End lambalar, vurgulama aydınlatması ve temel aydınlatmanın temelini oluşturuyor.

Uygulamalarda sıklıkla kullanılan üç fazlı raylı adaptörler için tasarlanan ışıklıkların kullanımı kolay ve mağazaların genelde beş ile yedi yılda bir yenilendiği bir piyasada gayet ekonomik fiyatlarla temin edilebiliyor.

Hem tasarım ögesi hem de gösterişli olan bir başka ürün ise, ID4’ün fikrinden yola çıkarak geliştirilen addcube özellikli Insta lambası. Renk değiştirme özelliği ile neredeyse sistemlerin bukalemunu kabul ediliyor. Küplerin önlerinde farklı baskıları olan panolar yer alıyor. Birkaç dakika içinde, patentli pano çantası ile görüntüsü tamamen değişebiliyor. LEDLUX® plane LX’in modüler yapısı, arka planda daha canlı bir görüntü vermek için plaketli ön yüzeyleri ve vurgulama aydınlatmasını değiştiriyor.

Geniş alanlı LED ışık kaynağı

ID4’ün küpleri için biçilmiş kaftan. Panoların içindeki pankart ışıklarının renkleri kolayca değiştirilebiliyor.

Ayrıca dizinsel bir ışık değişimini de çalıştırmak mümkün. Sadece tek bir 20 x 20 cm büyüklüğünde LEDLUX® plane LX ile 44 x 44 cm’lik alanın homojen bir şekilde aydınlatılması sağlanıyor. Ancak bu şekilde olmak zorunda da değil. Sergilenecek ürünleri özellikle öne çıkarmak için difüzörü kaydırmak suretiyle de odak noktaları oluşturulup, işitsel bir efekt yaratılıyor. Addcube’dan dışarı ışık verildiği gibi, LEDLUX® plane ailesinin başka LED lambaları ile belli bir renk alanında monokrom aydınlatma sağlanabilir.

Işık sektöründe üretici olarak her şeyi kapsayacak ürün çözümleri sunma eğilimine karşı LED Linear’lar var. Bu ürünler uzman çizgilere sadık kalıyor ve sadece çizgisel aydınlatma çözümleri sunuyor. Bunlar da uygulamada gayet estetik bir görüntü verebiliyor. LED Linear kısa bir süre önce VarioLED Flex Venus ürünü için bir tasarım ödülü aldı. VarioLED Flex Venus’ü özel ve inovatif bir ürüne dönüştüren asıl şey; küçük kesit ve yüksek esneklik kombinasyonunda ışığın hayret uyandırıcı eşitlikte olması. Aslında Vfenüz bir tasarım tekniği yarı mamulü; ancak aynı zamanda da bitmiş bir ürün. İşte lambanın asıl bu özelliği onu çekici kılıyor.

Lambada farklı uzunluklarda olmak üzere, yedi buçuk metre uzunluğa kadar döküm korumalı bir profil içinde sunuluyor ve kullanımı konusunda neredeyse hiçbir kısıtlama yok.

Erco’nun Shperolit oval lood lensli Logotec projektörü büyük alan veya objelerin aydınlatılması için çok geniş bir yansıma açısına sahip. Logotec LED programı yüksek eşitlikle duvarı ışıkla yıkama talebini karşılıyor. Spherolit tekniğine dayanan, verimli LED optiği ile lambanın çalışma etki derecesi, reflektörlü konvansiyonel sistemlere göre daha yüksek. Projektör programı da Logotec’in LED sıva altı lambası olarak satılıyor. Modern LED lens tekniğine sahip Logotec LED’i gele­ neksel reflektörlü ve 100 Watt’a kadar düşük voltajlı tüm projektörleriçin eşit performansli bir alternatif.

LED Linear’ın VarioLED Flex Venus ürünü, kesiti 10x19 mm (yan görüntü, SV)) veya 14x16 mm (Üstten bakış, TV) olan düz IP 67 döküm, korumalı LED lamba. Azami uzunluğu 7.405 mm. 450 Lumen / Metre’lik bir ışık ve Ra >85’lik renk verimi sunuyor. 3000K, 4000K, 4500K, 5700K, mavi, kırmızı, kehribar veya RGB renklerinde satılıyor.

Artemide’nin TopConcept’i, aynı ışık tekniği ve uygun tasarımı için sıva altına yerleştirilebilir sistemler ve genel aydınlatma için sayısı az tutulmuş sıva altı lambaları sunuyor.

Nur, Mercury, Skydro, Cosmic Angel, Pipe ve Mouette gibi tasarım lambaları eşsiz. Buradaki seçenek etkili mimari ışık ve görülmeye değer tasarım lambalarının mükemmel oyununa dayanıyor. Bu kombinasyonlarla marka dünyasına yönelik benzersiz mekan / ışık konseptleri ortaya çıkıyor.

Dergide s. 72.