Lo Castillo Meydanı, Santiago de Chile/Şili Cumhuriyeti

Metin: Alison Ritter, FPLDA

Fotoğraf: Pedro Mutis

Hangi şehir, parklarında flamingoların olmasını istemez? Uygulaması zor ama suni objeler ve bunlara uygun aydınlatma ile zarif hayvanlara olan beğenimizi ifade etmeyi deneyebiliriz. Paulina Sir, alanônda bir star kabul edilen mimar Gonzalo Mardones tarafından tasarlanan objeleri, Santiago de Chile’deki yeni şehir parkında ışıklandırdı.

Vitacura, Santiago de Chile’nin en şık semtlerinden biri. Burada soylular gibi bazı nüfuzlu siyasetçiler ve Şili iş dünyasının liderleri yaşıyor. Semtin yakınında bir havalimanı, lüks oteller, şık mağazalar, hatta bir polo ve at kulübü bulunuyor. Tabii ki bu süper şık ve gösterişli semtin, Plaza Lo Castillo meydanı için yine şık ve gösterişli bir çözümü olması gerekiyor.

Gonzalo Mardones’e göre mimarinin, mimarlar için değil insan için olması gerekiyor. Bu nedenle Plaza Lo Castillo insani boyutlara göre tasarlandı. Mardones’in tasarımları ve çizimlerinin temelinde güçlü geometrik biçimler yatıyor. Düz çizgiler ve basit biçimler, tam onun tarzı ve her zaman gerçek bir mekân deneyimi ön planda oluyor: “Temelinde fikir, ışık ve mekân olan bir mimari”.

Vitacura’daki Plaza bir istisna değil. Planlamacılar, semtin ana ekseninden geçen ve Plaza Lo Castillo’yu El Manio Promen adı ile bağlayan Avenida Vitacura meydanını, hatırlarda kalacak şekilde tasarlamakla görevlendirildiler. Parkın, davetkar bir etki yaratması ve Santiago de Chile halkına dinlenecekleri, arkadaşları ile buluşabilecekleri bir ortam yaratması istendi. Bunun dışında bu bölgedeki parklarda geçici birçok aktiviteye olanak sağlayacak mekânlar yaratılmalıydı. Öncelikle yayalara hizmet vermek üzere tasarlanan Plaza Lo Castillo, kısıtlı olarak araç geçişine de olanak sağlayacaktı.

Mimar, bu alandaki insani ölçüleri farklı bir şekilde sağladı. Parklar çok net anlaşılacak bir düzende. Yolların geometrik yapısı parkta yön tayinini kolaylaştırıyor.

Parkın ana ögesi ise şüphesiz Flamingo biçimli şemsiyeler. Bu şemsiyeler gün içinde güneşten koruyor, geceleri ise suni ışıkla aydınlatılan alanlar olarak öne çıkıyor. Meydandaki oturma olanakları, kafeteryalar, küçük dükkânlar gibi tüm öğeler meydan seviyesinde görsel olarak birbiri ile ilişki içinde. Gökyüzü ise en büyük öğe olarak toplam görüntüyü bir arada tutuyor. Gökyüzünü bir çerçevede tutma düşüncesi, belli bir kent kalitesini sergileyen ışık ve havadan oluşan bir mekân yaratma fikrine dayanıyor.

Paulina Sir’ün, Mardones flamingolarını aydınlatmakla görevlendirildiğinde, ilham almak için çok uzağa gitmesi gerekmedi. Sir, tasarımındaki objelerin biçimlerini, Atacama Çölü’nün görüntüsü içinde zarifçe hareket eden ve ışığın tüm tayf renklerini tüylerinde barındıran flamingolarda buldu. Aydınlatma konsepti, gün içinde sürekli değişen çöl renklerine dayanıyor. Sir, bu renkleri küçük kent parkında sihirli bir kentsel ortam yaratmak için kullanıyor.

Meydanın kuzey tarafından aydınlatılması ve kuzeyden gelen flamingoların doğal yaşam alanındaki güneş ışınlarının gerçek kuşların üzerine yansıması ile Plaza Lo Castillo flamingoları, akşam saatlerinde nefes kesici sahneler sergiliyor. Kent yaşamı sanki normal boyutlarının üzerinde olan flamingoların görüntüsünü izlemek için yavaşlıyor. Renkleri değişen ışık sayesinde, o büyük şekiller sanki parkın içinde dolaşıyormuş gibi algılanıyor. Artık enerji verimliliğini, kamuya açık alanların aydınlatmasında uygulanacak kriterler listesinin en üstüne koymak gerekiyor.

Plaza Lo Castillo, Şili’nin LED teknolojisi ile aydınlatılan ilk meydanı. Paulina Sir, meydandaki flamingolar için doygun renkler seçti. Beyaz ışığı parkın sınırları boyunca zemine yakın kullanarak, Vitacura semtinin kentsel kalitesini tanımlamak ve sürdürmekle enerji tasarrufunu asgariye düşürdü. Lambalar; oturma banklarının, çiçek saksılarının ve diğer kentsel mobilyaların arkasına veya altına saklanmış. Ağaçlar zemine monte edilebilir projektörler ile aydınlatılıyor ve böylece hareketlilik kazanıyor. Park içinde ayrıca direkler üzerinde lambalara ihtiyaç duyulmuyor.

Plaza Lo Castillo cesur ve eşsiz bir çalışma. Mimar

Gonzalo Mardones, kent planlama sahnesinde yeni biri değil. 1983 yılında Şili’nin en iyi öğrenci projesi olarak kendisine “’50 Años Pizarreño Prize” ödülü verilmişti. Proje Santiago’nun doğu batı merkezinin yeniden canlandırılmasına yönelik çalışmayı kapsıyordu. Artık kendi mimarlık ofisini kurdu ve son on yıl içinde önemli projelere imza attı. Bunların arasında Berlin’deki Şili Büyükelçiliği ve Konsolosluğunun tasarım çalışmaları var.

Mardones, Şili’nin farklı yüksekokullarında ders veriyor. Umarız ki yaratıcı öğrencilerine, ışık ile düşünmeyi ve bu düşünceleri uygulamaya geçirebilecek profesyonel bir aydınlatma tasarımcısı ile birlikte çalışmanın önemini tavsiye eder. Kendi ifadesine göre “Mimarın görevi, malzemenin sırlarını açığa çıkarmaktır.” diyor. Belli ki ışık da bunun aleti.

Projeye katılanlar

İş veren: Comuna de Vitacura, Santiago de Chile / Şili Cumhuriyeti Mimarlar: Mardones Arquitectos y Asociados, Gonzales Mardones Viviani/Şili Cumhuriyeti Aydınlatma tasarımı: Paulina Sir / Şili Cumhuriyeti Ürün tasarımı: Gaspar Arenas Acuña / Şili Cumhuriyeti Uygulanan ürünler:

Bankların altı, Yol aydınlatması: Targetti Poulsen / Exterieur Vert Işık kumandası: Luceviva-Targetti Işık sütunları: Hess Direkler: Carandini

Dergide s. 52.