Deneysel: “Kırık ışık” - Hollanda’nın Rotterdam kentinin Katendrecht semtinde sokak aydınlatması projesi

Rotterdam inovatif tasarımın merkezi olarak bilinir. Tüm diğer büyük şehirlerde olduğu gibi yerel siyasetçiler şu günlerde kent planlamacıları ile sosyal konutların bulunduğu semtlerde tasarımsal ışık olanakları üzerinde çalışıyorlar. Eskiden sadece önemli tarihi binalar, meydanlar veya kültürel yapılar aydınlatılırdı. Rotterdam’ın yarım ada olarak bilinen Katendrecht semtindeki, birkaç yıl öncesine kadar başlıca suç işleyenlerin ve hayat kadınların uğrak yeri olan Atjehstraat adlı sokağının yeni ışık planlaması, bilinçli olarak bu alanı yeniden yaratma çalışmalarının bir parçası.

Aslında Katendrecht eskilerde zenginlerin hafta sonu evlerinin bulunduğu yerdi. 19.Yüzyılın sonlarına doğru yarım ada liman olarak kullanılmaya başlandı. Kısa bir süre sonra ise denizcilerin ve gemicilerin tipik bir uğrak noktası oldu. Yüzyıl sonra bölge hala daha sosyal açıdan problemli. Belediye meclisi ve Katendrecht halkı ile yapılan uzun yıllara dayanan tartışmalar sonrasında, belediyenin çalışmaları kapsamında bu bölge için yeniden bir canlandırma projesi geliştirildi. En önemli sokaklardan biri olan Atjehstraat’a en doğru aydınlatma tasarımı konseptini bulmak için Stichting DSPS bir ihaleye çıktı. Sanat ve ışık yardımıyla buranın ateşli geçmişiyle ilişki kurulması istenildi. Jüri, Rudolf Teunissen’in konseptini seçti.

Aydınlatma çözümü hem dikey hem de yatay alanların aydınlatmasını kapsıyor. Bina cephelerinde, bilinçli olarak pencere pervazlarına yerleştirilen projektörler ile bir dizi statik dar ışık yansımaları oluşturuluyor. Zemindeki su efektiyle sokağın denize yakınlığı itibariyle coğrafyasıyla ilişki kuruluyor.

Dikey ve yatay projeksiyonlar, altı metre ışık noktası yüksekliği olan bir lamba ile yaratılıyor. Kumanda sistemi ise başka bir yerde de kullanılabilecek kalıcı bir çözüm.

2010 yılının sonunda tamamlanan yeni aydınlatma, yenilenen sokak üzerindeki dış görüntüyü ve atmosferi tamamen değiştirdi ve tipik kent içi görünümlü sokağı, 6000 m²’lik projeksiyon alanı olan katedrallere benzeyen davetkâr bir mekâna çevirdi.

İlk bakışta bir “cazibe seli” yaratıldığı düşünülebilir. Aslında burada yaşayan sakinler kelimenin tam anlamıyla ve mecazi anlamda yaşamlarına biraz ışık gelmesini isteyeceklerdir. Belediyenin de beklenen ilgiyi göstermesi ile sokaklarının artık, ortada dolaşan garip kişilerin limanı olmadığını bilmek onları rahatlatacaktır.

Projeye katılanlar

İşveren: Stichting DSPS und Centrum Beeldende Kunst Rotterdam / Hollanda Aydınlatma tasarımı: Rudolf Teunissen / Hollanda Sanayi tasarımı: Max (Reflektör hesaplaması: M. van der Voorden) / Hollanda

Dergide s. 10.