Koopgoot, Rotterdam/Hollanda

Metin: İnci Zeynep Kaban

Coolsingel caddesinin altında yer alan 2 caddeyi (Hoogstraat ve Lijnbaan) birbirine bağlayan ve Beurs adlı metro istasyonun girişine geçit veren Koopgoot Rotterdam aydınlatma projesi 2011 Mayıs ayında gündeme geldi. ‘Koopgoot’ Flemenkçe’de yer altı alışveriş pasajı anlamına gelen genel bir kullanım.

Pasajın konumu mekanın ana sorununu oluşturuyor. Pasaj’ın iki çıkışı da dış mekana direkt olarak bağlandığı için kullanıcılar pasaj giriş çıkışlarında büyük bir ışık kontrastına maruz kalıyorlardı. Kullanıcıların göz adaptasyonu bu yüksek ışık seviyesi farkına rahat adapte olamadığı için mimari yenileme sırasında aydınlatma planlaması önemli bir etmen haline geldi.

Aydınlatma tasarımı ekibi çözüme ulaşmak için öncelikle insanların hareket noktalarını, kullanım alanlarını, mağazalarının vitrinlerinin mekanla olan ilişkisini inceleyerek ayrıntılı bir çalışma gerçekleştirdi. Çözüm açık; ışık düzeylerini gözün adapte olabileceği seviyeye getirmek.

Dış mekanın parlak gün ışığı ile aydınlık olması giriş alanında yüksek lux değerleri belirlemeyi zorunlu kıldı. 1000 lux ile başlayan giriş alanları pasajın orta alanlarına yaklaşır iken 300-500 lux’lere indirildi. 3 aşamalı bir geçiş bölgesi oluşturularak yayaların zorluk yaşamadan dış mekandan iç mekana geçişleri ve iç mekanda ilerlemeleri sağlandı. Bu bir yandan merkeze yönelimi desteklerken diğer yandan güvenlik hissini güçlendirdi.

Vitrinlere bakıldığında her birinin cephelerine asılan tabelalar kaldırılarak vitrin içinde tavanda sarkan 35 cm’lik bir alana alınması sağlandı. Bu tabelaların aydınlatması; gizli ışık bandı ile yüzey yıkama efekti verilerek uygulandı. Böylece dairesel form ve çıkışlara olan yönelme hissi dikey düzlemde de vurgulanmış oldu.

Uygulamalar, özel üretim 150 cm lineer LED armatürlerin yayaların geçiş doğrultularından esinlenilerek düzenlendi. Sıralı bir etki yaratmayan armatürlerün düzeni; mekandaki trafik akışının ya da adımların bir nevi tavan planına yansıtılması olarak tanımlanabilir. Uzun dönemli bir işveren-mimar-aydınlatma tasarımcısı ortak çalışmasının sonunda proje, BREEM-NL mevcut yapı ve kullanım ödülü ile onurlandırıldı. Bu bir alışveriş gayrimenkul yapısı için bir ilk...

Projeye katılanlar

İşveren: CBRE Mimar: Architekten CIE Aydınlatma tasarımı: ACT Lighting Design; www.actlightingdesign.com Uygulanan ürünler:

Lux Lumen (Sol üst) Girişlerdeki armatür yerleşimi, (sol alt) yaya hareketinden yola çıkılarak kurgulanan tavan eskizleri.

Dergide s. 36.