Unique Hotel, Sao Paulo, Brezilya

Metin: Guinter Parschalk, Marcelo Manastarla, Petra Steiner

Fotoğraf: Andres Otero

Bakıldığında her ne kadar garip gelse de, binanın şekli için son derece mantıksal kriterler baz alnmış:

Manzaranın en iyi şekilde görüldüğü en üst alanda mümkün olduğu kadar çok oda bulunuyor.

Sao Paulo’daki Hotel Unique şehrin en pahalı otellerinden biri olmasının yanı sıra aynı zamanda en garip olanı. Mimari olarak tamamıyla alışılmışın dışında ve ilk bakışta, birinci sınıf bir otelden daha çok karaya oturmuş bir geminin gövdesini andırıyor. Metalik yeşil yarım ay şekli ile tüm otel müşterilerine neredeyse her odadan milyon nüfuslu şehre bakış olanağı sağlıyor. Herkesin bildiği gibi, bina ne kadar yüksek olursa, manzara o kadar iyi oluyor. Ayrıca, otelin dışarıdan sunduğu bireysellik kendisini iç mekanlarda da sürdürüyor. Kullanılan ayna teknolojisi yardımıyla ışığın mimari ile entegrasyonu sağlanmış. Mimar Ruy Othake ve aydınlatma tasarımcısı Guinter Parschalk bu çalışma ile mimari ile aydınlatmanın birlikte yaşamasının bir örneğini sunmufllar.

Otelin adı boşuna “Hotel Unique” olarak konulmamış. Dünyada benzeri olmayan ve Sao Paulo’da bugüne kadar görülenlerden farklı olması istenmiş. Yapı sahibi “sürekli dolu” bir mekanın garantisini verecek, insanları çekecek bir binanın inşa edilmesini istenmiş. Brezilyalı mimar Ruy Ohtake, “Eşsiz” kavramına uyacak yapının temel taşını koyarak, ilk bakışta çok yabancı olmayan hatta karadan daha çok denizde olması gerektiğini uyandıran ve karaya oturmuş bir gemiyi andıran yapıyı tasarladı. Halk arasında bu yapı artık “Nuh’un gemisi” olarak biliniyor. Işık tasarımcısı Guinter Parschalk, iç mimar Joao Armentano ve çevre mimarı Gilberto Elkis, yapının güzel görünmesi ve ön plana çıkması için uyumlu ve birbirine yakın çalışmalar yaptılar.

Gilberto Elkis tarafından çalışılan peyzaj mimarisi son derece düzgün ve aynı zamanda eşsiz bir çizgi, hatta neredeyse vahşi olduğu söylenebilir ve aynı zamanda mimari projenin olağan dışılığı ile uyumluluğu. Yürüyüş yolları ve trafiğe açık yollar LED aydınlatmalar kullanılarak belirginleştirilmiş.

Palmiye ve çalı türü yeşil ve belirgin bitkilerin önlerine sarı ışık veren Uplight’lar, arkalarına ise beyaz Uplight’lar yerleştirilmiş, böylelikle ortamda bir derinlik hissi yaratılıyor. Bu uygulama için enerji tasarrufu sağlayan ve ampul ömrü uzun olan flüoresanlar ve metal buharlı lambalar kullanılmış.

Küçük ancak enteresan bir ayrıntıyı, palmiyelerin içlerine yerleştirildiği “vazo” biçimli kovalar oluşturuyor. Büyük kovaların zeminine palmiyelere yönlendirilmiş lambalar monte edilmiş. Küçük kovalara beyaz taşlar doldurulmuş. Palmiyelerin üzerine sıra sıra sarı ışık saçan LED’ler asılmış, yukarıdan bakıldığında çok farklı bir görüntü oluşuyor.

Binanın kendisi bilinçli olarak aydınlatmada aşırılığa kaçılmamış, şekli olağandışı ve pencereleri yuvarlak. Beton temellerin iç kısımlarına yerleştirilen yeşil filtreli Uplight’lar binaya yansıtılıyor. Yeşil aydınlatma, bakır yüzeyin oksit yeşili ile uyumlu. Her ne kadar görüntüsü alışılmadık olsa da, bina yüzeyi en ince ayrıntısına kadar çalışılmış. Işık, su yüzeyinden yansıma yaparak bina üzerinde en değişik hareketleri ve yoğunlukları oluşturuyor. Havuz üzerine yönlendirilen üç projektör paralel yansıyacak açılarda yerleştirilmiş. Böylece, farklı yoğunluklarda ve kompozisyonlarda sürekli değişen ve enteresan görüntüler yaratan ışık efekti elde edilmiş.

Lobi, özellikle çelik ve camdan oluşan çatı konstrüksiyonu ile binanın dış görüntüsüne bağlı olarak tasarlanmış. Bu alana girildiğinde, ziyaretçi bina yüzeyinde de bulunan bakır giydirilmiş duvarı görüyor. Lobinin aydınlatılması için henüz hiçbir yerde uygulanmamış olan ve yeni geliştirilmiş bir sistem uygulanmış: Aynalı-yansıtıcı sistemi ayarlanabilir halojen lambalarından oluşuyor ve otelin tüm bina otomasyon kontrol sistemi üzerinden gerekli değiştirmeler yapılabiliyor. Aynı sistem lobinin başka bir alanında da temel ışıklandırma çözümü olarak kullanılmış. Burası kırmızı beton duvarın önüne ahşap bir bankın yerleştirildiği küçük bir alan. Dört yansıtıcı eleman monte edilmiş. Her elemanın %25’i düz parlak alüminyum katmanından, diğer %75’i ise kubbeli kırmızı eloksal alüminyum hücrelerden oluşuyor. Işık, bu elemanlardan yansıyarak bir ışık demeti şeklinde ahşap banka yönlendiriliyor. Kırmızı hücreler çevrenin yayınık kırmızı ışık ile aydınlanmasını ve ayrıca kırmızı boyalı beton duvarların renk ve etki açısından vurgulanmasını sağlıyor.

Bu alanda ayrıca ışık ile aydınlatılan FlatLite’lı iki cam yüzeyli masa bulunuyor. Barın yakınında eğri şekilli beton duvara 16 çelik raf monte edilmiş. Her raf yan yana dizili ışık rayları ile aydınlatılmış. Flüoresanlar sadece şişeleri aydınlatmıyor, aynı zamanda rafların duvardan bağımsız olarak sanki havada duruyormuş gibi görünmesini sağlıyor.

Konferans Merkezindeki ana salon ışık tasarımcısı Guinter Parschalk için son derece heyecan verici ve zor bir çalışma oldu. 2000 kişi kapasiteli olarak tasarlanan salon, farklı büyüklük ve şekillerde altı ayrı salona bölünebiliyor. Salonun aydınlatması için iki özel lamba modüler olarak monte edilmiş. Her birinin üzerinde iki flüoresan lamba bulunuyor. Bunlardan biri 75 Watt ‘lık PAR 30 halojen lambası diğeri ise 35 Watt’lık CDM-R lamba. Lambalar mekanın uzunluğunca ve çaprazlamasına monte edilmiş; Sprinkler sistemi de lambalara entegre edilmiş. Lambaların seçimi ile esnek bir aydınlatma ortamı yaratılmış. Çeşitli etkinliklerde, konferanslarda etkili bir aydınlatma sağlanıyor. Mimari veya sahne aydınlatması için komple elektrik ve mekanik altyapı hazırlanmış.

Lobi otelin merkezi bir hareket noktası. Her iki çatı konstrüksiyonu altında farklı alanlar da bulunuyor. Daha çok soğuk bir hava veren çelik cam konstrüksiyonu, kubbesel ahşap kaplı tavana bir çelişki oluşturuyor. Kullanılan malzemeye göre ışık da değişebiliyor, yine ışık durumuna göre farklı atmosferler yaratılyor.

Aynalı yansıtıcı sistemlerinin yönlendirmesinde de bu farklılık görülüyor. Sistemler yuvarlak veya kare şekillerde kullanılmış. Yuvarlak sistem konkav kubbeli çatnın altnda uygulanrken, köşeliler çelik cam konstrüksiyonu için seçilmiş.

Bina içerisindeki koridorlarda mavi flüoresanlar lambalarla yapılan aydınlatma sayesinde grafit duvarlarda çizgisel ışık elde edilmiş. Bu koridorlar, Downlight’lar ile işaretlenen asansör alanları ile karşılaştırıldığında, daha karanlık. Oda numaraları arkadan aydınlatılan cam plakalar ile işaretlenmiş, cam üzerine numaralar kum püskürtme metodu ile yazılmış.

Odalardaki genel aydınlatma mobilyalara entegre edilen ve tavana doğru yönlendirilen Uplight’lar ile sağlanmış. Bu dolaylı aydınlatma mekana sakin bir hava sağlarken, açık kahve renginde deri kaplamalı yatak başını vurguluyor. Odada bulunan, yine kum püskürtmeli, cam yüzeye sahip paravanlara flüoresanlar yerleştirilmiş. Bu lambalar zemine monte edilen ray üzerinde yer alan parlak alüminyum reflektöre entegre edilmiş. Üst cam sonlandırmasının iç kenarına yansıma yapan bir folyo kaplanmış, böylece ışık eşit oranda dağılabiliyor ve ışık yoğunluğu azaltılmış oluyor.

Lokanta beş farklı alana bölünmüş: giriş, yemek salonu, bar, havuz ve pencereler. Asansörden çıkar çıkmaz siyah zeminli salona giriliyor, duvarlar siyah üzeri beyaz sıva. Buradaki tek ışık kaynağı, kum püskürtmeli akrilik cam içerisine yerleştirilen RGB LED rayı. Renk değişimleri programlanmış.

Salondan lokantaya yönlendiren koridor tamamıyla tavandan duvara kadar Onyx ile kaplanmış, duvarlara halojen lambalı Uplight’lar yerleştirilmiş ve bu sayede arka ışıklandırma sağlanmış. Böylece koridor Onyx’in ışık geçirgenliği kadar aydınlatılabilmiş. Yemek salonunda da doğrudan bir suni aydınlatma söz konusu değil. Masalara renkli ve şeffaf cam kavanozlar içine yerleştirilmiş mumlar konulmuş.

Bar sade ve rahat olunması sağlamak üzere tasarlanmış. Buradan şehir manzarası olağanüstü. Barın aydınlatması için ayarlanabilir halojen lambalı çift odaklı Downlight’lar kullanılmış. Püskürtmeli camdan yapılan bar tezgahının altına T5-flüoresanlar yerleştirilmiş. Böylece sergilenen şişelerin ışığı yutması sağlanmış.

Çatı bahçesini son derece sade çizgilerde tasarlanmış. Buraya yerleştirilen az sayıda bitki, sarı ve beyaz Uplight’lar ile ışıklandırılmış. Daha kısa bitkiler için onlara uygun kısalıkta flüoresanlar kullanılırken, büyük bitkiler için PAR halojen lambaları yeğlenmiş. Havuz çepeçevre kırmızı cam seramik ile kaplanmış. Halojen-metal buhar

Lobiden lokantaya doğru bağlantı koridorunun her kenarı, zemin, duvar ve tavan Onyx ile kaplanmış. Doğada bulunan bu taşın ışık geçirgen olması herkesi şaşırtıyor.

Lobide bulunan ahşap bank sadece bir oturma olanağının dışında, mekan, ışık ve sanatn mükemmel bir kombinasyonu.

Kırmız beton duvara yerleştirilen kare yönlendirme aynalar farklı alanlara bölünerek uygulanabiliyor. Bir çeyreği parlak alüminyum katmanlı, diğer üç çeyreği ise eloksal alüminyumdan oluşan kırmızı kubbeli hücrelere yerleştirilmiş ve böylece beton duvarın rengi kırmızı ışık ile güçlendirilmiş.

Koridorlar yine alşılmışın dışında çalışılmış: geniş temeller, grafit kaplamalı duvarlar ve duvar kenarlarında koridor aydınlatılmasını sağlayan çizgisel ışık şeklinde mavi ışık.

Odaların aydınlatılması için genellikle dolaylı ışık kullanılmış. Çift duvarlı cam ayrac odanın tam ortasına yerleştirilmiş ve içeriden flüoresanlar ile aydnlatılmış. Böylece mekan yaratan bir eleman ışık kaynağı olarak görev yapıyor.

lambaları (150 Watt) ile çalışan ve yana doğru ışık saçan fiber ışık telleri küçük havuzu çevreleyen nişe (100 mm x 25 mm) yerleştirilmiş. Bu niş, havuzu çevreleyen seramiklerin altına yerleşecek şekilde kum püskürtmeli cam kapak ile kapatılmış. Böylece gün içerisinde lambalar görülmüyor. Gece ise, 10 cm kalınlığında bir ışık şeridi su seviyesinin üzerinde havuzu aydınlatıyor.

Böylesi bir dekoratif havaya sahip otelde Guinter Parschalk’ın neden aynalı yansıtma sistemlerine karar verdiği, mimari tasarım ile birlikte düşünüldüğünde daha rahat anlaşılabiliyor. Otelin fuayesi tamamen farklı tasarımlı ve yükseklikli iki tavandan oluşuyor: konveks kubbeli ahşap tavan ve çelik cam konstrüksiyonu. Aynalı yansıtma sistemi bu tamamıyla farklı mimari elemanlar arasında bağlantı sağlıyor ve mekanı uyumlu hale getiriyor. Bu arada aynaların şekli tavan durumuna göre değişiyor: sıcak ve yumuşak bir hava veren geniş ahşap tavan için yuvarlak aynalar kullanılırken, soğuk esintileri andıran cam tavanda dikdörtgen aynalar kullanılmış. Her iki tavanın belirginleşmesi, ışık kompozisyonları ile sağlanıyor ve böylece mimari kavrama entegre edilmiş oluyor. Bu çalışmalar konusunda Guinter Parschalk, teknik ve dekorasyonun her zaman birbirine zıt olmadığını belirtiyor. Sonuç olarak teknik elemanları estetik bir yapılaşma içerisinde kullanmak için yaratıcılık gerekiyor.

Ayna teknolojilerinin kullanılmasında en büyük avantajın iyi ve dikey ışık üretmesi olarak görülüyor. Özellikle yüksek ve geniş mekanlarda bu uygulama büyük önem taşıyor. Ayrıca diğer sistemler ile karşılaştırıldığında ışık üretimi çok daha verimli. Bu uygulama ile sert ışık kontrastları ve parlamalar oluşmuyor, örneğin kırmızı beton duvarlı yarı eliptik mekanda olduğu gibi heyecan verici atmosferlerin yaratılmasına olanak sağlıyor. Sadece bir ışık kaynağı ile bir yüzey veya nokta aydınlatılması yapılabiliyor. Teknoloji yardımıyla şiirsel dramatik bir eser yaratılıyor sanki. Üstelik bu tür ışık kaynaklarının bakım kolaylığı ise hiç göz ardı edilmemeli.

Guinter Parschalk’a bugün, bir otel fuayesinde, ayna teknolojilerini bir ikinci kez uygulayıp uygulamayacağını soruyoruz ve kararlı “evet” cevabını alıyoruz. Parschalk’a göre, temel kompozisyon aynı, sadece bir kaç noktada olası bazı değişiklikler yapabileceğini ifade ediyor. Hangi türde sorumuza ise; daha büyük çaplı düzeltmeler risk ister, bu cesareti de deneyimlerimizden alıyoruz diyor...

Proje katılımcıları

Aydınlatma tasarım ofisi: Studio lx, Sao Paulo Aydınlatma tasarımı: Guinter Parschalk, Sao Paulo Mimar: Ruy Ohtake, Sao Paulo İç mekan tasarımı: Joao Armentano, Sao Paulo Çevre mimarı: Gilberto Elkis, Sao Paulo Kullanôlan ürünler:

ERCO: Light Cast, Beamer, Nadir, Tesis Lumini / Brezilya: PL2106, PL 122 Artemide: Meonia Targetti: Squadra MEF: IGuzzini Balissage, MEF Joker, MEF Jolly LedPoint / Brezilya: Prime, LedLine Domane / Brezilya: Roblon Faseroptik Zemin ve ara katlar:

Lumini / Brezilya: E 4680, Aynalı-yansıtıcı sistemi, PL 207, PL 205, PL6041 ERCO: LightCast, CLC, Stella’lı Track Belux: Twilight Özel üretim: Regale, Tresen, Banyolar (Ayna), Flüoresanlı ışık dizileri, RGB Konferans salonu ve Fuaye:

ERCO: Light Cast, Beamer, Nadir Tesis Lumini/Brazilya, E4680, SE 4665, PE115/V, PI094, Aynalı yansıtıcı, XPL 207 LedPoint / Brezilya: Prime Ever Light / Brezilya: Tüm konferans salonunu aydınlatması Odalar:

Artemide: Tolomeo Sospensione, Tolomeo (Tisch)

Dış alanların aydınlatması

MEF: Farklı açılarda ve filtreli MEF Joker LedPoint / Brezilya: Prime, LedLine ERCO: Beamer Domane / Brezilya: Robion Faseroptik

Dergide s. 36.