Hotel Alila, Uluwatu/Endonezya

Metin: Joachim Ritter

Fotoğraf: Lighting Planners Associates and Toshio Kaneko

Bali’nin güneyindeki Uluwatu Kenti’nde yer alan villa tarzında inşa edilmi! dinlenme tesisi, kayalıklar üzerinde okyanusa bakar konumda. Tesisin aydınlatma konsepti “Doğanın Gücü”nden etkilenmi! ve be! kilit ögeyi işliyor: rüzgar, ay ışığı, ate!, su ve ağaçlar. Burada yaratılan ortam, tatil mekânına hem bedene hem de ruha iyi gelen eşsiz bir rahatlık veriyor. Buradaki ana fikir doğal ögelerin binaya entegre edilmesine dayanıyor. Doğal ışık gün boyu eşsiz oyunlara sahne oluyor.

Soldaki fotoğraf: Dış alan aydınlatma çalışması. Burada LED’ler kullanılmış. Resort otel, deniz kenarında hemen bir kayalığın üzerinde yer alıyor. Bali’deki birçok resortun tipik çatılarının aksine Uluwatu’daki yeni Alila Villaları düz çatılara sahip. Giriş, restoranlar ve diğer tesisler büyük alanlardan oluşuyor. Aralarındaki geçişler için ise beyaz taş kullanılmış. Bağlantı yollarına Uplight’lar yerleştirilmiş. Yapıların cepheleri ahşap lataları andırıyor. Işık ile cephenin üç boyutluluğu öne çıkartılmış.

Bali muhteşem dağ ve sahilleri olan, tatilcilerin mükemmel mutfağının tadını çıkartabilecekleri ve de halkının misafirperverliği ile bilindiği bir ada. Küçük Sunda Adaları’nın en batısında bulunan bir Endonezya adası. Uzun yıllardır bir turizm cenneti olarak bilinen Bali, özellikle son yıllarda giderek daha fazla tercih edilen bir yer oldu. Buraya insanlar günlük sıkıntılarını unutmak, dinlenmek, doğa ve doğal ışığı yaşamak ve hayatın gerçeğini yeniden keşfetmek için geliyorlar.

Margaret Mead ve Gregory Bateson adlı antropologlar, Miguel Covarrubias ve Walter Spies adlı sanatçılar ve Colin McPhee adlı müzik bilimcisi Bali’nin batılı resmini yarattıktan sonra Bali’ye ilk turistler otuzlu yıllarda gelmeye başladı. Adı geçen kişiler adayı “kendileri ve doğa ile barış içinde olan estetiğe önem verenlerin yaşadığı büyüleyici bir ülke” olarak tanımladılar. O tarihlerde doğa ve çevre koşullarına hayran kalmışlardı. Ancak Bali her zaman barışçıl ve sadece kültür odaklı bir ülke olmadı. İlk yüzyıldan bugüne kadar süren çatışmalara, şiddet ve doğa felaketlerine tanık oldu. Yine de turistlerin rüyası olma özelliğini kaybetmedi. Hatta 2010 yılında Bali, “Travel and Leisure” Dergisi tarafından En İyi Ada Ödülü’nü aldı.

Kaoru Mende yönetiminde Lighting Planners Associates Inc.’in aydınlatma tasarımı ekibi, resort otelin villalarının aydınlatma tasarımını geliştirmekle görevlendirildi. Doğal ışığın, konseptin ana ögesi olarak entegre

Bambus lamba Solar LED – Yol lambası Mumlar – Yol lambası edilmesi istendi. Doğanın rüzgar, ay ışığı, ateş, su ve ağaçlar gibi beş ögesi, aydınlatma tasarımına entegre edilecek ve tasarım içinde algılanır olacaktı. Aydınlatma tasarımı ekibi, bilinçli olarak akkor flamanlı lambanın doğal ısısı ve tam renk tayfını kullanmadı, ki bu bu tür bir ortam yaratmak için en yakın çözüm olabilirdi. Ekolojik nedenlerden dolayı flüoresanlar ve LED’ler üzerine odaklandılar. Hedef, otel aydınlatmasında, mum ve yarı iletken tekniğinin uygulanması halinde de yeni birşeylerin yaratılmasıydı.

Sağ taraf: İç mekânlar için çeşitli çözümler geliştirildi. Mekân içinde sadece birkaç lamba görülüyor. Burada uygulanan lambalar, planlanarak yerleştirilen mekân oluşturucu ışık çözümleri. Tüm uplight ve downlight’ların entegre edildiği ve mekânın ritmini oluşturan taşıyıcılar göze çarpıyor.

Üstteki fotoğraf: Düz bir çizgide yerleştirilen LED uplight’lar yolun üstünü aydınlatıyor, halojen lambalarla donatılmış lambalar, alt kısımları ışıklandırıyor. Işık kaynakları, taşların düzensiz yüzeylerinin dokusunu öne çıkarmak için planlanarak yerleştirilmiş. Renk ısısı ve aydınlığını dengelemek için bir dimmer kullanılmış. Akşam saatlerinde uplight’lar geri çekiliyor. İçerdeki lambaların verdiği ışık, çeşitli pencere aralıklarından yumuşak bir şekilde dışarı yansıyor.

Suni ışık ilginç ögeleri vurguluyor, ışık ve gölge efektleri ile oynuyor. Duvarların üst kısmı gökyüzü mavisinden oluşan bir arka plan sunuyor. Bunu zemin katından görmek de mümkün.

Bali’ye kaçarak bu yazıda anlatılan Uluwatu’daki tesiste dinlenme fırsatı bulan mutlu ruhlar, olabilecek en muhteşem ışık deneyimini yaşayacaklar. Ufuk uzak ve yine de erişilebilir gibi görünüyor. Renkler oyuncul ve uyarıcı, heyecan verici ve sakinleştirici, anlamlı ve sembolik. Göze çarpmayan ve rahatsız etmeyen aydınlatma tasarımı, gökyüzünden gelen nefes kesici görüntüler ile karşılaştırıldığında kesinlikle ve isteyerek daha az bir rol üstlenmiş. Suni ışık kaynakları ile yaptığımız her şeyin ve iyileştirmenin ilhamı olan doğal ışığa, saygı gösterecek uzmanın alçak gönüllülüğü gerekiyor. İngiliz yazar ve filozof G.K. Chesterton’un bir zamanlar dediği gibi “Doğal gün ışığı şiirsel değilse, başka hiçbir şey şiirsel değildir” ki bunları söylerken doğal ışığın, insan için ne kadar yaşamsal önem taşıdığını tahmin bile edemezdi.

Kelimenin tam anlamınyla: Şeffaf tasarım. Duvarlardan erişemediğimizi ve dokunamadığımızı, gözümüzle görüyoruz. İzleyici, ufuk ve gökyüzü ile doğrudan ilişki içine giriyor. Binanın cephesi doğanın oyunu ile uyum içinde ve inanılmaz sahneler oluşturuyor. Bu alandaki büyüleyici ortam, mekânın içine kadar devam ediyor. Bunun için sıcak downlight’lar kullanılmış, koltuk ve merdivenin hemen yanına, rahatsız etmeyecek şekilde yerleştirilmiş. Böylece oturanlar mekânın odak noktasına taşınıyor.

Kahvaltı salonu. Halojen downlight’lar ve masalar birbiri ile uyumlu hale getirilmişti; ancak bunun için asimetrik bir düzende olmaları gerekti. Uzun masaya bir sarkıt lamba uygulanmış. Bu sayede tavan da uyumlu görünüyor ve downlight’lar arasındaki mesafe de çok büyük olmamış. Tavan arkadan aydınlatılıyor. Mekânın en göze çarpan ögeleri, sanatsal ve bir o kadar da sade olan ahşap latalardan oluşan yapı. Ahşabın sıcak rengi ve gökyüzünden gelen ışık üstün kalitede bir görsel ortam yaratıyor. Uplight’lar ahşap yapıya değer katıyor ve görüntünün yatayda şekillenmesini sağlıyor.

Konsept açısından bakıldığında, duvarların kısmen daha fazla görüş için açılması gerektiği anlamına geliyor. Diğer taraftan, güvenli bir iç mekân duygusunu kaybettirmemek gerekiyordu.

Çözüm olarak bazı alanlarda rasgele düzende örülmüş latalardan bir cephe oluşturulmuş. Bu şekilde yaratılan yer ve mekânlar doğal, kısmen modern havası olan geleneksel barakalar gibi görünüyor. Otelin bulunduğu bölgeye rahat bir referans oluşturuyorlar. Güneşin batması ile her gün en üstün kalitede ışık oyunları oluşuyor. Renkli arka plan, kontrast dolu, heyecan verici bir ortam yaratıyor. Resmin tamamı sakin, doğaya yakın ve psikolojik açıdan güven verici. Bir tatilden beklenen keyfi sunuyor.

Ögelerin kontrastlarından oluşan bu heyecan verici ortam, seçilmiş suni ışık ögeleri ile devam ettirilmiş. Duvar ve taşıyıcılara monte edilen uplight’lar ile yapılan aydınlatma, mekânı tanımlıyor ve düzen getiriyor. Daha küçük Watt’lı ışık kaynakları mekân kalitesini de gösteren resmin tamamını oluşturuyor. Doğanın geniş alanlı görüntüsüne karşılık bu ögelerin kullanım oranı her zaman düşük tutulmuş. İç mekândaki taşıyıcılarla, tavan ile zeminde heyecan verici bir hava yaratılmak istenmiş. Bu alanlara, birbirini takip ederek içiçe geçiş yapan dairesel ışık biçimlerinin oluşmasını sağlayan kompakt flüoresanlar monte edilmiş. Burada ışık kalitesi ile enerji tüketimi birbirine aykırı değil. Monte edilen kompakt flüoresanların konumları kabul edilir düzeyde ve kesinlikle halojen lambalara tercih edilir. Dış alanda suni ışık ögeleri, mimari yapıları ve yüzeyleri

Projeye katılanlar

Yapı sahibi: Alila Hotels and Resorts Mimarlar: WOHA, Singapore; Richard Hassell, Wong Mun Summ, Chan Ee Mun, Ranjit Wagh, Mappaudang Ridwan Saleh, Alan Lau, Lai Soong Hai, Miikka Leppanen, Muhammad Sagitha Aydınlatma tasarımı: Lighting Planners Associates Makina ve elektro teknik: PT. Makesthi Enggal Engineering Yer üstü ve yer altı inşaat:

Worley Parsons Pte Ltd / PT. Atelier Enam Struktur Kalıcılık planlaması: Sustainable Built Environments öne çıkartıyor. Sert beton görüntüsü ışıkla kayboluyor. Tesisin bahçelerinde de düşük hacimli suni ışık ögeleri kullanılmış. Gece suda yüzen mumlar, fenerler, masa lambaları, meşaleler ve küçük şömine ateşi, bahçeleri muhteşem bir görüntüye büründürüyor. Ağaçlar, birkaç istisna dışında karanlıkta bırakılmış. Böylece genel sakinlik ve doğal ışığın ışık seviyesi bozulmuyor ve hiçbir şey göze batmıyor. Suni havuzlar, yansıma alanları olarak konsepte entegre edilmiş.

Bu projenin kalitesinin kopyalanması mümkün değil; çünkü tamamen doğa ve mekânın bulunduğu yere uygun olarak tasarlanmış. Başka bir yere aktarılması zor. Mekânın ve ışığın ruhunu oluşturan da zaten bu. Eşsiz, özel ve kesinlikle Bali’de tatil yapmak için yeterli bir sebep.

Dergide s. 30.