Bandırma İskele Binası, Balıkesir

Metin: Erhan NACAK

Fotoğraf: Adil Başlık

Bandırma denilince akla ilk gelen, az sayıdaki tarihi binalardan olan, “eski iskele binası” yapımına 1925 yılında başlanmıştır. Cumhuriyet sonrası, ülkenin yeniden inşa edilmesi kapsamında Bayındırlık Bakanlığı tarafından başlatılan bir çalışma dâhilinde Bandırma’ya da bir iskele binası yapılması kararlaştırılmıştır.

Eski, iskele binası, “Mili Mimari Akımı”na tipik bir örnek teşkil etmektedir. Kubbeler, orijinal sivri kemerler, tonozlar, büyük saçaklı çatılar, Selçuklu tarzı korniş ve çini kaplamalar, “Milli Mimari Akımı”nın tipik öğeleridir. Seçmeci bir anlayışla bir araya getirilmişlerdir.

2007 yılında başlanılan restorasyon çalışmalarında, mimari aydınlatma projeleri çalışmaların en başından itibaren restorasyon ve elektrik projeleri ile iç içe yürütülmüş ve proje sonunda herhangi bir tadilat ya da düzeltmeye gereksinim duyulmadan yapının doğal aydınlatması sağlanabilmiştir. Aydınlatma tasarımı dikey aydınlatma ile detay işlemeleri ve girintileri ortaya çıkarmak, saçak altlarındaki ışık yansımalarından faydalanarak kat geçişlerini belirginleştirmek ve direkt olarak aydınlatılmamış mekânların uygun açılı armatür ve lensler ile ışık-gölge kontrastını sağlaması üzerine oturtuldu.

Yapının dış aydınlatmasında tamamı ile Power LED teknolojisinden faydalanılmış, doğal dokuya uygun olması amacı ile de genel aydınlatmada amber renk tercih edilmiştir.

Bina konturlarını ortaya çıkarmak ve kontrastı sağlayarak derinlik algısını hissettirebilmek amacı ile de sıcak renklerden özellikle uzak durulmuş ve 6700K soğuk beyaz ledli armatürler bina köşe kolonları ve iç geçiş tonozda tercih edilmiştir.

Genel aydınlatmada kullanılan armatürlerde mimari yapı ve aydınlatma konseptine göre farklı açılarda optik lensler kullanılmış, pencereler, saçak altları ve kubbelerde siluet aydınlatması amacı ile geniş açılı lens tercih edilirken sivri kemerler ve köşe kolon ve tonoz yanı sütunlarda ışığın keskin bir şekilde alınmasını sağlayan dar açılı lenslerle algılanırlık kuvvetlendirilmiştir.

İskele binasının çatısı, kubbeleri binadan ayırmak ve dikkat çekmesini sağlamak için özellikle aydınlatılmamış, ancak kubbelerin yapıdan tamamen kopmasını önlemek için de kubbe aydınlatmalarının yansımasından faydalanılmış ve armatür yerleşimi buna göre yapılmış ve açıları ayarlanmıştır. Binanın köşeli ve sert hatları ile mimari açıdan uyum sağlaması ve armatürlerin gün ışığında binadan kopuk bir görüntü vermesini engelleme amacı ile lineer aydınlatma armatürler seçilmiştir. Dış cephede köşe kolonlar ve tonoz yanı sütunlarda yürüme yolu üzerinde olmasından dolayı Kalipso serisi Ankastre Ledline, pencereler, saçak altları, sütunların ve kolonların üst kısımları ve kubbelerde Artemis serisi 33-63 ve 93 cm boylarında ledline ürünler kullanılmıştır. Ancak tonoz birleşimlerindeki oval kısımlarda yine mimari uyum ve ışık kaynağını saklama amacı ile Rodos serisi spotlar tercih edilmiştir. Bina geçiş tonozunda ise hem yürüme yolunu aydınlatma amaçlı, hem de aydınlatma tasarımına uygunluğu nedeni ile Amor serisi Led projektörler ile genel aydınlatma sağlanılmıştır.

Dergide s. 66.