Mükemmel dalgalar

Metin: David Müller

Aydınlatma tasarımcılarının çoğu bir otopark ışıklandırma görevi karşılarına çıktığında, herhalde bundan pek fazla mutlu olmayacaklardır. Ancak 2008 yılında, Scott Brownrigg mimarları, Londra merkezli aydınlatma tasarımı yapan Light Bureau firmasını arayarak, Cardiff (Wales, İngiltere) için yeni bir kent yapısı geliştirmek üzere görüşmek istediklerini bildirdiler. Aydınlatma tasarımcıları buradaki fırsatları kısa bir süre içinde algıladı ve tüm önyargılar bir kenara itildi.

Projenin olduğu yer önceleri hareketli bir limandı. Cardiff, her yıl ihraç edilen 10 milyon ton kömür ile dünyanın en önemli kömür limanlarından biriydi. Kentin ekonomi ve sanayisinin kömür ticaretinden sağlandığını söylemek kesinlikle yanlış olmaz. Kömür, 19. yüzyılın ortalarından 20. yüzyılın sonlarına kadar Güney Wales bölgesinden çıkartıldı. 1980’li yıllardan itibaren kömür madenciliğinin yerini kademeli olarak başka ekonomik faaliyetler almaya başladı ve bölge yıllarca hareketsiz kaldı. Ancak, son on yıl içinde bölgeyi tekrar canlandırma çalışmaları başlatıldı. Eskiden renksiz ve ciddi görünen bu liman bölgesi artık, yeni ticari ve kültürel yapılara sahip bir kültür ve eğlence merkezine dönüşüyor.

Yeni altyapı ile birlikte bölgenin bir araç parkına ihtiyacı doğdu. Limanın geçmişine bakıldığında, “deniz” konusunu işleme fikri kaçınılmazdı. Aydınlatma tasarımcısı Paul Trayner şöyle diyor: “Dalgaya benzer biçimin mimari konsepti ile liman kıyısının ruhunu tekrar canlandırmak ve suyun hareketini iletmek istedik. Aydınlatma konsepti ile, binanın hemen arakasındaki liman kıyısındaki suyun hareketini yansıtan, bir gece etkisi yaratmak için çalıştık”. Aydınlatma tasarımcılarının karşılaştığı en önemli zorluklardan biri, yeni inşa edilen Wales bölgesi asamble binası gibi yakın yapıları geri planda bırakmadan görsel bir etki yaratabilmekti.

Otoparkın yelken biçimli yapısı, yaklaşık 125 metrelik bir yüzeye gerdirilmiş bir dizi ondülasyonlardan oluşuyor. Bu ondülasyonlar karmaşık bir yapısal destek sistemi ile kombine edildiklerinden, ışığın her noktayı eşit düzeyde aydınlatması neredeyse olanaksızdı. Mimarlar önce alüminyumdan bir yelken biçimi oluşturmayı planladılar. Böylece yapıyı arkadan aydınlatabileceklerdi.

Otellerde kalanlar, bir otele yaklaşırken hissettikleri ön sevinci hatırlayacaklardır. Ancak, araçlarını park edecekleri otel binasının yakınındaki alan, otelin bir parçası olduğu duygusunu yaratmıyorsa, ortamın geneli hakkında şüpheleri oluşur. Bir de otel kompleksi eski kömür yatakları bölgesi üzerine yapılmış ise, bu tür bir duygu daha da yoğunlaşır. Cardiff Limanı’nda bulunan park binasının cephesi, yenileme sonrasında yelkenleri ve dalgaları hatırlatan bir ilgi merkezine dönüştürüldü. Ancak karanlıkla birlikte tüm etki yok oluyordu. Artık doğru bir aydınlatma konsepti için zaman gelmişti...

Şüphesiz, dalgalar herkesi etkiler. Eşit orantıyı, hareket ve enerjiyi simgeler. Dalga biçimli bir bina cephesi aydınlatması görevi ise aydınlatma tasarımcısı için bir ödüldür. Bu durum, dalga konstrüksiyonu özellikle yarı şeffaf ve arkadan aydınlatılmış ise daha da önemli hale gelir. Asıl efekt, önden ve arkadan aydınlatma kombinasyonu ile sağlanır. Bu şekilde hem parlak ışık noktaları problemi ortadan kaldırılır hem de uygulama homojen bir hale getirilir.

Dergide s. 40.