Leonardo Glass Cube

Metin: 3deluxe, Kai Becker

Fotoğraf: Emanuel Raab/3deluxe

Geleceğe odaklı, dünyaya açık, şeffaf ve dinamik gibi sıfatları taşıyan, cam sektöründen gelen geleneksel yapılı bir Alman işletme, markasının ruhunu yansıtacak kendisini temsil edecek bir yapının inşaatı için disiplinlerarası çalışabilen bir tasarım ekibini görevlendirdi. Planlamacıların bundan sonra yaptıkları ise şu oldu: hem önemli hem de inovatif yapı taşları kullandılar ve bunları belirgin bir biçim diline dönüştürdüler ve çalışmanın tamamını kurnazca bir günışığı ve suni ışık konsepti ile ilişkilendirdiler. Elde ettikleri sonuç, insanların içerisinde kıskanılacak derecede iyi ışık koşullarında çalıştığı bir etkileyici kurumsal mimari örneği.

Zemin katı yerleşim planı 1 Rüzgarlık - ana giriş 2 Kabul alanı 3 Bekleme salonu 4 Galeri 5 Alt katta ana sergi alanı üzerindeki geniş boşluk 6 Görüşme salonu 7 Özel sergi / Tematik sahneleme 8 Genetik 9 Şekilli yapıların etrafındaki sergiyi gezme yolu 10 Havuz 11 Malzeme girişi 12 Alt katta yer alan teras

Bir aile işletmesi olan Glaskoch firmasının arazisi kırsal ve çevresi ormanlık bir alanda. Bu bölgede ise birkaç aydır geleceğin binasını andıran bir yapı yükseliyor: Leonardo Cam Küpü. Küp, dünya çapında “Leonardo” markası altında çok kaliteli cam ve hediyelik eşya satan Glaskoch firmasının en yeni mimari kazanımı. İşletmenin yöneticisi Oliver Kleine, giderek daha yoğunlaşan rekabet ortamında sürekli olarak marka iletişiminin bütünlüğüne önem veriyor, ki buna işletmenin dış görüntüsünü de dahil ediyor. Sloganı kurumsal mimari: “Pazar ne kadar çeşitli ise, farklılıştırma aracı olarak markanın özelliği de o kadar önem kazanıyor. Firmanın felsefesi ve marka değerini cisimleştiren bir kurum binası, Glaskoch yöneticisine göre,“Kimliği” geliştiriyor. Bu bağlamda, Kleine’nin en büyük talebi, firmayı temsil eden yeni binanın ürünlerin imajını da üstlenmesi ve Leonardo markasının felsefesini dikkate alması oldu.

Sol: Geceleri Lisene (duvarların önünde çıkıntı yapan biçimlendirilmiş destek yapılar) ve Genetics olarak adlandırılan organizmaları simgeleyen yüksek biçimler birbirine geçiş yapar bir görüntü veriyor ve heyecan verici, kontrast dolu bir mekan etkisi yaratılıyor: Aslında beyaz olan formasyonlar, binanın cephesi dışardan aydınlatılmadığı ve binayı çevreleyen tüm alan Downlight’lar ile tam aydınlatılamadığı için, siyah görünüyor. Karanlık saatlerde de etkileyici bir biçimde öne çıkan cam bina yüzeyi gizemli bir biçimde parlıyor.

Kleine, insanların hayran kalacağı ve çevrelerini yeniden algılayabilecekleri ve yeniden tasarlayabilecekleri modern ve ilham verici bir tasarım istedi.

Bunun dışında Glaskoch’un yöneticisi çok belirgin kullanım şartları da koyuyor. Örneğin binanın ziyaretçiler, müşteriler ve çalışanlar ve farklı fonksiyonlar için bir showrooom veya seminer ve etkinlikler için kullanılan bir mekan olmasını istedi.

İfade gücüne sahip bir mimarinin geliştirilmesi için bu taleplerin karşılanmasını sağlayacak profile sahip Wiesbaden’li 3deluxe firması görevlendirildi. Tasarım grubunun temeli 1992 yılında 3deluxe firmasını kuran iki iletişim tasarımcısı, bir iç mimar ve bir tasarımcı ile atıldı. Takip eden yıllar belli ki son derece başarılı geçti. Bugün ise, firma adının arkasında kendi içinde son derece disiplinli, mimari, iç mimari, sanat, grafik, medya veya ürün tasarımı gibi ihtisas alanlarından gelen 30 kişilik bir ekip bulunuyor. 3deluxe başta çeşitli geçici mimariler ve sanal mimari konseptler geliştirdikten sonra, “Cube” ile tasarımcılar mimari vizyonlarını şekillendiren, ilk hayata geçirilmiş kalıcı eserlerini sunuyorlar.

Eser gerçekten görmeye değer: Bina, işverenin biçimsel şartlarına uygun olarak, 1.200 metrekarelik kullanım alanı üzerinde ürün tanıtım mekanları, seminer ve konferans mekanları ve ilham verici çalışma alanlarına sahip.

Yapıya özgü geniş biçimler düzenli olarak iç mekanın içinden de geçiyor. En alt seviyede dahi dışarıyı görmek mümkün olduğundan, günışığı binanın neredeyse tüm açılarına kadar giriyor ve bodrum katında da eğlenceli bir ışık atmosferi sunuyor. Gece ortamında temel aydınlatmayı sağlayan Downlight’lar, gün içinde vurgulama ışığı olarak kullanılıyor. Örneğin duvarlarda çizgisel ışık veya taban seviyesinde ışık noktaları biçiminde.

Yapı, temelde birbirine kontrast iki elemanlardan oluşuyor. Dolguya kuşbakışı bakıldığında, Leonardo logosunun kare biçimini simgeliyor. İç alanın tam ortasında duruyor. Dalgaları andıran yaygın biçimli form, binanın tam ortasına konumlandırılmış ve bir sergi alanına bağlanıyor ve en uç kenarında cam binanın etrafında dolaşılmasını sağlayan yola açılıyor. Tamamen günışığı alan bu bölge, resmi toplantılar ve etkinlikler için ve de lounch ortamında dinlenme alanı olarak ziyaretçilere hizmet veriyor.

İki katlı yapı içinden giden dikey yol, akıcı biçimde mekan sınırlayan alandan geçiyor. Bu alanın çizgisel akışları özellikle duvar kesimlerinde belirgin grafik tasarımı elemanları ile öne çıkıyor. Kübün çekindeğinde üst ve alt kat, havadar alanı geçen, küçük geçitler ile birbiri ile bağlantılı. Ziyaretçi binaya girer girmez sadece yatay seviye görüntüleri ile değil, ayrıca yukarı ve aşağı doğru görüntülerle karşılaşıyor. Zemin katında yer alan köprüden, bir kat daha aşağıda bulunan ana sergi alanı görülüyor. Böylece ziyaretçi tüm alan için ilk oryantasyon duygusunu kazanıyor.

Heykele benzer üç beyaz Genetics mekanın belirgin yapıları. Bu garip görünen formasyonların öncülerini 3delux firması daha önce Hannover’de gerçekleştirilen Expo 2000 fuarında halkın beğenisine sundu. (Bkz. PLD Sayı 14). Küp içinde Genetics’ler aralıklardan uzanarak biçimi dalgaları andıran duvara uzanıyor ve binanın birbirinden ayrı farklı alanlarını yine birbirine bağlıyor.

Bu heyecan verici “mekan içinde mekan” konsepti, hem binada tüm kalma süresinin kalitesini günışığı kullanımı ile artırma amacıyla, hem de alt katta suni ışık ile aydınlatılmış ürün sunumlarını yapabilmek amacıyla uygulandı. Burada farklı ışık mekanlarının ve ışık ortamlarının yaratılmasının, geliştirme sürecini nasıl etkilediği görülüyor.

Öncelikle burada günışığının kullanımı ve küpün iç alanlarında ışığın yönlendirilmesi önem taşıyor. Mümkün olduğu kadar iç ve dış mekanlar arasında rahat bir bakış ilişkisi sağlamak için, dış kaplamanın tamamı 36 metrelik direksiz bir bina genişliğinde yapılandırılmış. Binanın cephesi üzerinde Genetics’lerin tasarımsal motifi, camdan yansıtılan Lisenen ile sağlanmış. İç mekandaki hacimli yapıların üzerinde iki boyutlu gölge görüntüleri yaratıyor. Bunların dallanmaları, beyaz betondan oluşan ve tüm binayı çevreleyen bir yol ağı ile sürüyor.

Hafif renklendirilmiş cam cephe iç ve dış alan arasındaki kesit noktasını oluşturuyor, şeffaf baskılı cam aynı zamanda estetik olarak çok daha üstte bir dünyanın girişini temsil ediyor ve içeri veya dışarı bakmak için ayrı ve zekice oluşturulmuş bir resmi oluşturuyor. Bilgisayarda görüntüleri oluşturulan klasik orta formatlı resimlerin iç içe geçmesi ile iç mekanda estetik ve yapısal olarak tamamen farklı iki medya ortamı yaratılmış: sayısal olarak üretilen piksel resimler ve analog fotoğraflar. Mimariden ve çevrenin sezon görüntülerinden esinlenerek oluşturulan grafik, görüntüleri itibariyle bize yabancı şekiller, gerçek modellerinin yansımaları ile çok anlamlı bir sabır oyunu yaratıyor. Sonuç ise, 6 x 96 metre boyutlarında piksel bazında bir sanat çalışması. 100 dpi’lik çözünürlük ile 48 segment PVB folyolarına basılmış ve bunlar cam pencerelerin arka yüzeyine lamine edilerek uygulanmış. Geniş alanlı baskının her iki istikamete de görüntü şeffaflığı sağlaması, geleneksel nokta raster metodunu gereksiz kılmış. Bu teknoloji bu boyutlarda ilk defa uygulanmış.

Bina içinde sergi yolu üzerindeki özel atmosfer, özellikle baskılı cam pencerelerden içeri giren gün ışığının etkisi ile sağlanıyor. Duvar, tavan ve zemin yüzeylerinde zarif renkte projeksiyonlar ortaya çıkıyor. Güne veya mevsime uygun çeşitli ışık durumlarına göre sürekli bir değişim ve hareket ortamı yaratılıyor. Cam cephenin de görüntüsü havanın bulutlu veya güneşli olmasına bağlı olarak değişim içinde. Çevre ve binanın içindeki mimari elemanlar, farklı yansıma sergiledikleri için ve camın üzerindeki baskılı motif nedeniyle görüntü çeşitlilikleri üst üste biniyor. Geniş duvar yüzeyinde yumuşak ışık akışları ve ilginç gölge formasyonları görülüyor. Bina cephesine yönelik olan tarafta beyaz yüzeyin malzemesi parlak bir tabakanın önüne asılmasıyla optik olarak tamamen birbirinden ayrılıyor. Şeffaf kumaşın ince doku yapısında, günışığı ile oluşan Moire efektleri görülüyor. Bu efektler tekrar cam cepheye geri yansıyor. Söz konusu optik sıklaştırma süreci, genelde gerçek cisimlerin hemen algılanmasından çok daha fazla algılanıyor. İzleyicinin perspektifi değiştikçe ve günün saatlerine ve mevsime göre ışığın girişine bağlı olarak, binanın cephesinde ayrıca başka birçok farklı görüntüler oluşuyor. Bu görüntüler yapıya bir nevi şiirsel bir nitelik kazandırıyor. Görüntülerde hikayeler keşfedilebiliyor, sanal yerler keşfedilebiliyor.

Günışığının kullanımı ve dış alana olan görsel bağlantı sadece içerdeki geniş, serbest duran formun etrafındaki alanla sınırlı değil. Çünkü işveren sadece günışığının yönlendirilmesi ve dış alana olan görsel bağlantının kurulması konusunda beklentilere sahip değildi. “Alt kattaki Showroom’un Işık tasarımının en önemli görevi, izleyicinin her an dışarı bakabilmesi ve bu alanda, günışığı ile aydınlatılmış duygusunun yaratılması ancak günışığının ürünlere yansımaması talebiydi”.

Buna göre, çepe çevre dönen duvarın çeşitli aralıklarından ve kertiklerinden giren günışığı bilinçli olarak, mimarinin akıcı formlarını vurgulayan sergi alanlarına yönlendiriliyor.

Günışığı konsepti suni ışık kullanımı ile tamamlanıyor. Tavana ızgara üzerinde monte edilen yönlendirilebilen projektörler ve duvar ışıklıklarından oluşan fonksiyonel bir temel aydınlamatanın yanı sıra suni ışık, çoğunlukla geliştirilen konseptin efektleri ile sahnelenmesine hizmet ediyor. Binanın içinden ve dışından giden sergiyi gezme yolu ve ana sergi alanlarında suni ışık kaynakları sadece, ürün aydınlatmasını sağlamak ve Lounge (salon) gibi özel alanların ortam etkisini geliştirmek için kullanılıyor. Günışığının bina içinde sağladığı etkide olduğu gibi suni

Merkezde duran serbest formun çepeçevre yüzeyine yansıtılan büyüleyici ışık ve gölge oyunları, gerçek ve bilgisayar tarafından üretilen resimleri gösteriyor. Downlight ışıklarının Genetics’leri sadece belli alanlarda aydınlatacak şekilde yerleştirilmiş.

Pastel pembe rengi, küpün diğer iç alanlarında beyaz olarak tutulmuş alanlarına çok güzel bir kontrast oluşturuyor. Bu ortama entegre edilen ayaklı lambalar özel üretim.

Alt fotoğraf: Daha üst seviyede bulunan toplantı salonu, dinlenme alanı olarak hizmet veriyor. Gerdirilmiş kumaşın ara alanlarına kumanda edilebilir flüoresanlar yerleştirilmiş. Bunların ışığı, kumaşı pembe rengine büründürüyor.

ışık, mekan etkisinin sürekli değişmesine katkı sağlıyor. Özel kullanım nitelikli alanlar yazılım üzerinden kumanda edilebilen lambalar ile öne çıkıyor ve dinamik bir değişim içinde.

Girişin arkasındaki duvarda bulunan ışık uygulamasında kullanılan her bir soğuk katod lambası da bir dinamizm yaratıyor. Rüzgarın gerçek yönünü ve hızını, soyut bir biçimde cam küpün iç alanına aktarıyor ve böylece bir kere daha yapıyı çevreleyen doğaya bağlantı kuruluyor. Mineral hammaddeden yapılmış tezgahin arkasına başka soğuk katodlar daha yerleştirilmiş, böylece lambaların ışığı malzemenin içinden geçerek yansıyor.

Birbirine birleştirilen Lounge’ın tavanından geometrik olarak üç boyutlu bir ızgara biçiminde parlayan kumaş şeritleri dizilmiş. Bu yol yol kumaşların arasına yerleştirilen flüoresanlarda bir akış programlaması bulunuyor. Dolaşan ışık dinamik olarak tüm kumaş dokusu üzerine yayılıyor.

Toplantı salonu da programlanmış flüoresanlar ile ışıklandırılıyor. Organik bir görüntüye sahip olan bu dinlenmeye ayrılmış alana iki boy parlak kumaş gerilmiş, böylece yarı transparan görüntü ile mekansal sınırlar yaratılmış. Kumaşlar arasında oluşan alana dokuyu yumuşak pembe renk akışlarına daldıran ışık kaynakları yerleştirilmiş. Diğer ışıklı vurguları, oturma grubuna entegre edilen özel lambalar sağlıyor. Klasik bir ayaklı lambayı simgeliyorlar ancak bunlar ileri teknik ve malzemeye özgü ayrıntıları ile öne çıkan inovatif ışık kaynakları.

İşletme açısından bakıldığında 2007 yılının Mayıs ayında açılışı yapılan Küp ile “Marka tarihinde yepyeni bir bölüm açıldı”. İstek ve vizyonlarının uygulanma şekli ve biçiminden son derece memnun kalan yönetici, özellikle markasının doğru yorumlandığını görüyor: “Küp markamızı mimari biçimde doğru bir noktaya yerleştirdi. Küpün içinde Leonardo’nın değerleri birleşiyor”. Buna katılmamak mümkün değil, çünkü tasarımcılar burada muhteşem bir çalışma sergilediler. Tabiki açıklık ve şeffaflık sözkonusu olduğunda, ilk olarak camın kullanımı akla geliyor, ki ürün gamı bu yapı malzemesinin kullanımını neredeyse zorunlu kılıyor. Ancak böyle bir tasarım çok kolay olurdu. Dolayısıyla, 3delux’un buradan yola çıkarak yarattıkları, çalışma malzemesinin genel kullanımının ötesine geçiyor. İnovatif teknik ile birlikte cam pencerelerin şekil değiştirmesi sayesinde binanın cephesi ayrıca dinamizm sıfatını da alıyor.

Bina cephesinin ışık oyunlarından sadece binayı ziyaret edenler faydalanmıyor. Hergün binada çalışmak için gelen insanlar da binanın aldığı günışığından fazlasıyla faydalanıyorlar. Bina içinden neredeyse heryerden dış dünyaya bakmak mümkün, bu da günışığının, binanın en uçtaki açısına kadar girdiğini gösteriyor. Kullananlar, bunun bir parçası olarak doğadan kopmuyor, aksine günün her saati dış dünya ile bağlantı içinde kalıyor, hava durumunu görebiliyor ve günün saatlerini ve mevsim akışlarını algılayabiliyorlar. Bu durum insanlara doğrudan pozitif etki ediyor, ki insanların biyoritmi öncelikle ışık durumlarından etkileniyor.

Genetics’in yaygın biçimi küpün giriş alanını öne çıkartıyor. Girişteki tezgahın arkasındaki duvar soğuk katodlar ile arkadan aydınlatılıyor. Buradan gelen ışık öne monte edilen camdan borulara yansıyor ve bir şekilde dış alandaki rüzgar durumlarını yorumluyor. Bu alana bitiştirilmiş salonun oturma bölgesinin üzerindeki doku flüoresanlarla aydınlatılıyor. Programlanmış bir ışık akışı sayesinde dinamik ışık gösterisi sunuluyor.

Tezgahların arkasında yer alan duvara arkadan monte edilen soğuk katodlar ile aydınlatılan cam tüpleri ışık objeleri olarak görev yapıyor.

Suni ışık, cam cephe alanından çıkan ışık efektlerinin dinamik etkisini öne çıkartıyor. Doğadan gelen bilgiler mekana aktarılıyor, böylece görsel algılama çerçevesinde yapılan bu uygulama bir işgünü içinde son derece iyi bir değişiklik olarak görülüyor. Flüoresanların yoğun kullanımında belki tek bir eksiklik tespit edilebilir. Bunlar insan organizması üzerine günışığı gibi etki etmiyorlar. Kullanıcı için kendisini bu durum hemen göstermese de, organizma üzerinde hissedilebilir etkiler bırakabilir.

Projeye katılanlar

Yapı sahibi: Glaskoch B. Koch Jr. GmbH, Bad Driburg/Almanya Mimarlar: 3deluxe, Wiesbaden/Almanya Taşıyıcı konstrüksiyon planlaması:

Steinkemper, Paderborn/Almanya Taşıyı konstrüksiyon cam cephe: Schlaich Bergermann und Partner, Stuttgart Cephe yapımı: Metallbau Renneke, Hövelhof/Almanya Dış alan yollar: Shapers KG, Mönchengladbach/Almanya Diğer inşaatlar: Laackmann Trockenbau Genetics: Rosskopf & Partner AG, Obermehler Uygulanan ürünler:

Temel aydınlatma

Geniş duvar: Erco, Lightcast Lensli duvar ışıklıkları, Halojen metal buharlı lambalar HIT-CE 70 Watt Efekt aydınlatması:

Girişte ışık uygulaması: Duvarda parlak kumaşın arkasında soğuk katodlar; 10 Watt, ayrı olarak DMX üzerinden kontrol ediliyor Kabul masaları: Girişteki masalar içine entegre edilmiş soğuk katodlar (girişteki masalara mineralli malzemeden işlenmiş ve arkadan aydınlatılmış) 10 Watt, ayrı olarak DMX üzerinden kontrol ediliyor; EIB (Bina bus sistemi) ile uzaktan kumanda Giriş salonunun tavanı: farklı uzunluklardaki parlak kumaş şeritleri arasına yerleştirilen flüoresanlar, 18 Watt, ayrı olarak DMX üzerinden kumanda ediliyor.

Salon (lounge): Flüoresanlar 30-58 Watt, ayrı olarak DMX üzerinden kumanda ediliyor Camdan yapılmış ışık objeleri: Her biri 12 LED çizgisi şeklinde, beyaz, ayrı olarak DMX üzerinden kumanda ediliyor Sergi aydınlatması:

Büyük sergi alanı: Erco, Lightcast Yönlendirilebilir projektörler, halojen metal buharlı lambalar HIT-CE 70 Watt Sergiyi turlama alanı: Erco, Lightcast yönlendirilebilir projektörler, QT12-ax 100 Watt / 12 Volt

Dergide s. 40.