When I wish upon a star…

Metin: Katrin Strübe

Fotoğraf: Tom Groll, Claus Langer

Kerksig salonunun kulesinde Mai Yamashita ve Naoto Kobayashi tarafından yaratılan geniş zamana yayılmış yıldız kayma anı. (Fotoğraf: LichtRouten/Claus Langer)

Gustavo Aviles’in prizma yoğun uygulaması “Cennette olduğu kadar dünyada da”. (Fotoğraf: LichtRouten/Claus Langer) Bettina Pelz ve Tom Groll ışık tekniği açısından Sternplatz (Yıldız meydanında) Kreuzkapelle’yi yeniden inşa ettiler.

(Fotoğraf: LichtRouten/Tom Groll)

22 Eylül ile 1 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilen bu yılki LichtRouten etkinliği için, organizatörler zihinsel ve duygusal zaman yolculukları sözü verdiler. “Mimari anı geçidi” sloganı ile çeşitli uygulamalarla Lüdenscheid kentinin bazı tarih yüklü semtleri tekrar halka geçmişi ve geçmişin bugün ile paralelliğini hatırlatmak amacıyla kullanıldı... “Mimari anı geçidi” zihni seyahate çıkartacak ve hatırlamayı, anmayı ve bunların konuşulmasını teşvik edecekti. Gerçek ve illüzyon, şimdi ve geçmiş arasındaki sınırlar, amacına uygun olarak kayboldu ve izleyici birçok mekanda ışığın ve dolayısıyla başka dünyaların içine çekildi.

Mi I ma I ri:

Yapı sanatı, yapı stili.

Bu seneki LicthRouten (ışık-rotası) temasının arkasında yatan gerçeğe ulaşmak için ilk yapılması gereken Duden’a (imla kılavuzu) müracat etmekti. Almanya’nın en bilindik sözlüğüne göre mimari, yapı sanatı veya yapı tarzı. Eğer LichtRouten’a aktarılırsa, bir tür “inşa edilen anı”. Ancak LicthRouten’in mimarisi taştan ve betondan değil. Mekanlar ve binalar ışıktan yaratılıyor, ışık ile belirtiliyor ve sergileniyor, burada bugün ve geçmiş arasında, başka bir fantazi dünyası ile evren arasında köprü kuruyor.

Temaya en yakın olan proje, Sternplatz (Yıldız meydanı) üzerindeki Kreuzkapelle’nin yeniden yaratılması projesiydi. Işık uygulaması olarak Bettina Pelz ve Tom Groll, 1681 tarihinde şehirde çıkan yangın ile tamamen zarar gören küçük kiliseyi tekrar inşa ettiler. (Işık) mimarisi ve anılar bu projede, başka hiç bir yerde olmadığı kadar birbiri ile ilişkili.

Meksika’lı ışık tasarımcısı Gustavo Aviles’in uygulaması son derece büyüleyiciydi. Mathilden sokağında yer alan Lüdenscheid’in en eski mezarlığında “Cennette olduğu gibi dünyada da” başlığı altındaki projesini yarattı ve benzersiz, nefes kesen bir ortamı geliştirerek cennet ve dünya arasında bir bağ lantı kurdu. Sadece bitki ve mezarları çerçeveleyen ortamlardan oluşan, üzerinde hiçbir yapı bulunmayan alanı, ışık, şekiller, renk ve akustik eleman olarak arp tonlarını kullanarak, “Mimari anı geçidi” tamamen kendine özgü bir biçimde yorumlayarak sergiledi. Hafif ışıklandırılan yelkenler huzurlu bir hava yaratırken, etkili biçimde ışıklandırılan kristaller, yolların kenarlarına dizilen ağaçların yaprakları üzerinde nefes kesen prizmalar oluşturdu. Gustavo Aviles, bu uygulaması ile ziyaretçilere, tasarımsal elemanların planlı olarak uygulanması ile nasıl, bir mezarlığın gece daha sıcak ve anıları hatırlamak için uygun bir mekana dönüfltürülebileceğini gösterdi.

Gustavo Aviles tarafından cennet ve dünya arasındaki bağlantı çalışmasını, Mai Yamashita ve Naoto Kobayasi “Yıldızlardan dilek tutma” video uygulamaları ile daha da genifllettiler. Bir yıldızın kayış çekimini yaklaşık iki dakikaya uzatarak bunu Kerksig salonunun kulesinin ucuna projekte ettiler. Mekanın mimari özelliğinden dolayı, ziyaretçi gayri ihtiyari olarak videodaki gökyüzüne ve yıldızın kayışına bakarken, Mai Yamashita kaymanın sınırlı süresinde gerçekleflebilecek dilek ve ümitleri belirledi. Japonca olarak seslendirilen ancak İngilizce altyazı ile verilen dilekler, sanatçının ruhunun derinliklerini görme fırsatı sundu. Bu uygulama bu seneki LichtRouten etkinliğinin en samimi uygulaması olarak kabul edildi. Mimari mekan ve uygulama arasındaki bağlantı bu çalışmada o kadar mükemmel bir şekilde başarılmıştı ki bu sayede; Mai Yamashita dünyada sergilenen mimari ile çok uzaklarda, kavranamayacak kadar engin olan evren arasında kurduğu bağ ile dileklerini ve anılarını iletebiliyordu.

LichtRouten 2006 özellikle çeşitliliği ile kendisini gösterdi. Hiçbir uygulama başka bir uygulamaya benzer değildi ve hatta karşılaştırılamazdı. Bazı projelerde konuyla ilişki çok net iken, başka sanatçılar öyle yoğun yorumlar getirmişti ki, çeşitli yerlerde projelerinin konu ile ilişkisi sorgulandı. Video uygulamaları sayılarının çokluğu, “Mimari anı geçidi”nin ana konusu düşünüldüğünde garip kaçıyordu. “When I wish upon a star”

projesinde mimari ve video gayet uyumlu bir çalışma içinde iken, bazı başka sergilerde neredeyse değiştirilmesi duygusunu uyandıran sevimsiz bir etki geride kaldı. Mischa Kuball kendisinden beklenen yeni çalışmasını sergilemedi.

Lüdenscheid’a 1998 yapımlı sürekli sergisi “space-speech-speed” ile katıldı. Bu çalışma Unna’da yapılan uluslararası ışık sanatı merkezinin sanatseverleri için zaten tanıdıktı.

Ancak gölgeleri olmaksızın ışık neye yarardı. Lüdenscheid LicthRouten’e getirilen bu seneki 18 proje ile ışığın ne kadar güzel, büyüleyici ve çeşitli olabileceği bir kez daha kanıtlandı. Işık uzun zamandır geçmişte kalanı yaratıyor, öne çıkartıyor, yeniden şekillendiriyor, ilişkiler kuruyor ve (umarız) dileklerin gerçekleşmesini sağlıyor.

Agathe Argod Gustavo Avilés Danica Dakic Xavier de Richemont Erwin Döring Jean-François Guiton Tom Groll & Bettina Pelz Ron Haselden Har Hollands & Kees Bos Klasse Andreas Schulz Thomas Köner Mischa Kuball Christina Kubisch molitor & kuzmin Jakub Nepras Stefan Sous Jaan Toomik Mai Yamashita & Naoto Kobayashi

Dergide s. 30.