Akbank Kültür ve Sanat Merkezi

Metin: Rahşan Küçüker

Fotoğraf: Mecit Gülaydın, Karos

Akbank tarafından 1993 yılında, temel felsefesi kültür ve sanatı ticari bir amaç gütmeden desteklemek ve nitelikli sanat eserlerini izleyicilerle buluflturmak amacıyla kurulan ve kurulduğu yıldan beridir İstiklal Caddesi’nin sanatla buluşma adreslerinden biri olan Akbank Kültür ve Sanat Merkezi, artık yenilenen dekorasyonuyla sanatseverleri farklı alanlardaki etkinliklerde bulufltururken, aynı zamanda sade ama şık ve sofistike görüntüsüyle de beğeni topluyor. İstiklal Caddesi’nin kendine özgü binalarından biri olan Akbank Kültür ve Sanat Merkezi’nin dekorasyon yenileme çalışmaları yapılırken, aydınlatma için yapının işlevine uygun özel bir aydınlatma projesi tasarlandı. Öncelikle, farklı amaçlara hizmet eden 5 ayrı kattan oluşan binanın her bir katı için, amacına uygun aydınlatma çözümleri geliştirilerek, uygun armatür seçimleri yapıldı.

Zemin ve 1.Kat/Sergi Salonları Resimden heykele, fotoğraftan enstalasyona, gelenekselden geleceğe farklı sanat ürünlerinin belirli periyodik dönemlerde sergilendiği bu katlarda, özellikle sergilenen ürünlerin yerlerinin de farklı noktalara taşınabileceği göz önünde bulundurularak, bu noktalara yoğunluk sağlamak amacıyla, farklı yönlere hareket ettirilebilen modüllerin yer aldığı kanal sistemleri kullanıldı.

Sistem uzunluğu mekanın uzunluğunda ve birbirine paralel tasarlandı. Sistem içinde hem genel aydınlatmayı, hem obje aydınlatmasını sağlayacak farklı ışık kaynakları bir arada kullanıldı. Havalandırma ile ilgili mekanik sistem bu sistemle kombine edildi.

Kütüphane ve Kafeterya Katı Kütüphane katının aydınlatmasında, oturma gruplarının üzerinden geçip kitaplıkların arasından devam eden ve mekan için özel uzunlukta tasarlanmış T5 flüoresan ampullü profil sistemi tercih edildi. Masa üzerlerinde genel aydınlatma sağlayan armatürler kullanılırken, kitaplık bölümünde raf aydınlatması yapıldı. Kütüphane ile aynı katta olmasına rağmen kafeteryanın tavanı eğimli bir şekilde 7 metreye ulaştığından, profil kafeterya bölümüne ulaştığında tavanın kesildiği noktadan yukarıya doğru 90 derece dönerek üst katların duvarı boyunca hareketine devam edecek şekilde tasarlandı. Sarkıt armatürler, kafeteryadaki masaların üzerine görsel olarak dekorasyonu tamamlayıcı olması nedeniyle tercih edildi.

Bale Salonu Türkiye’nin en önemli dansçılarından Zeynep Tanbay’ın kendi adıyla oluşturduğu Dans Projesi’nin yanında çeşitli atölye çalışmalarının, açık provaların yapıldığı Bale Salonunu oluşturan duvarlardan çoğu tamamen ayna kaplı olduğu için, bu bölümün aydınlatma projesi yapılırken özellikle parlama ve kamaşma yapmayan ürünlerin seçilmesine dikkat edildi. Bu sebeple, parlama ve kamaşma yapmayan darklight reflektörlü, kendi kanal sistemi üzerine monte edilmiş sarkıt tipte armatürler kullanıldı.

Ofis Akbank Kültür ve Sanat Merkezi’nin ofis kısımlarında, standart ofis aydınlatma teknikleri kullanıldı. Ofislerde, gözü yormayan ve göz konforunu ön planda tutan, doğrudan-dolaylı ya da darklight reflektörlü armatürler tercih edildi. Genel aydınlatmada yeni panos serisinden 2/26 W tavan armatürleri kullanıldı.

Atölye Hem serigrafi, hem de litografi çalışmalarının gerçekleştirildiği Atölye kısmının aydınlatma projesinin tasarlanmasında esas alınan en önemli şey, toza dayanıklı bir aydınlatma sistemi sağlanmasıydı. Dönem dönem farklı çalışmaların da yapıldığı bu mekanda, koruma sınıfı yüksek armatürlerle genel aydınlatma yapıldı.

Çok Amaçlı Salon “Çok Amaçlı Salon” film gösterisi, konser, tiyatro ve söyleşi gibi farklı amaçlarda kullanılabileceğinden, buradaki aydınlatma sistemi her türden etkinliğe cevap verebilecek şekilde tasarlandı. Sistem zeminden başlayıp duvar boyunca yukarı ilerleyip tavanla birleştirilerek, tavandan karşı duvara ulaşıp tekrar zemine inerek, U çizecek şekilde tasarlandı. Duvar profillerinde flüoresan, tavan profilinde halojen ve flüoresan ışık kaynaklarına yer verildi. Böylece, film gösterisi için duvardaki profillerde yer alan armatürler dim edilerek kullanılabilirken, söyleşi ve konser etkinliği söz konusu olduğunda, tavandan halojen armatürler devreye sokularak atmosfere göre dim edilebiliyor. Dim edilen armatürler otomasyon sistemine bağlı olduğundan, isteğe göre otomatik olarak da programlanabiliyor.

Dış Cephe Binanın dış cephesinde hem aydınlatma işlevini gerçekleştirecek, hem de yapıyı diğerlerinden farklı kılacak ya da ön plana çıkaracak bir aydınlatma kavramı amaçlandı ve bu amaca yönelik olarak binanın çevresine yerleştirilen ve renk değiştiren projektörlerle, cephenin sürekli olarak renk değiştirmesi ve farklı zamanlarda, farklı etkilerin yaratılması sağlandı.

Proje takımı

Aydınlatma tasarımı: Lumina Aydınlatma Mimar: Eren Talu Kullanılan ürünler:

Sergi salonları: Zumtobelstaff-Canal System Kütüphane ve cafe katı: Delta Light Microline 50 Profil System, Ansorg globe armatürler Bale salonu: Zumtobel Staff RTX Sistem Ofisler: Zumtobelstaff Panos Downlight Atölye: Zumtobelstaff Fz Çok amaçlı salon: Deltalight Midiline 100 Profil Sistemi, Luxmate otomasyon sistemi Dış cephe: Space Cannon Cat 150

Dergide s. 50.