Seri (8): Günışığı Sistemlerinin Fonksiyonları ve Elemanları

Seri (8): Güneş Sistemlerinin Fonksiyonları ve Elemanları

Işık kılıcı veya ışık rafı (resimsiz)

Genelde göz hizasının yukarısına yatay yerleştirilen bir ayna, cam kenarını gölgeler, tavana ışığı yansıtır. Güneş ışığının daha etkin kullanımı için ayna bükülebilir ve tek aksla çevrilebilir. Ayna, iç tarafa da monte edilebilir.

Laser ışığını kesen cam veya panel Camın ara katmanında yatay kesimli akril camlar bulunmaktadır, bunlar gün ışığını tavana yansıtır.

Ayna jaluzisi Aşağı bükümlü aynalı aluminyum lameller ışığı yalnızca tavan altına yansıtır. Kısmen perforeli olan lameller, kapalı konumda da renklerin algılanmasını sağlar.

Başka bir çeşidi, katlanmış ve bükümlü lamellerin kombinasyonudur. Katlama ile gün ışığı iki refleksiyon ile farklı seviyede paralel konuma getirilir ve geri yansıtılır. Tavan penceresinden gelen ışıkta lamellerin şekli ve konumu değişiktir, çünkü burada genellikle tavana doğru yönlendirme sözkonusudur.

Işık Yönlendirme Camı (resimsiz)

Camın ara katmanında akrilden yapılmış aşağı doğru bükümlü profil şeritleri bulunur, bunlar ışığı tavana yönlendirir.

Prizma Levhaları Cephe önüne monte edilen prizma tabakaları, güneşe geri yansıma etkisi yaratacak şekilde yerleştirilir. Gökyüzü ışığı, kırılma ile tavanın altına yansır. Güneş ışığının, maddeye özgü sınır açısını aşması halinde, bu ışık da gökyüzü ışığı gibi tavanın altına yönlendirilir. Bu nedenle prizma levhalarının güneşe doğru tek akslı olarak yönlendirilmesi gerekmektedir. Prizma tabakasının sabit olarak monte edilmesi sözkonusu ise, yatay yan yüzlere yansıtılır, çünkü tek ayna tüm ışınları yansıtır. Sınır açısı böylece devre dışı kalır. Prizma levhası camın arasına monte edilir.

Himawari-Sistemi Bir Frensel-Lensi iki akslı bir fotosel aracılığı ile direkt güneşe yönlendirilir. Güneş ışınlarına odaklanılır ve esnek bir camelyaf ışık iletkenine yönlendirilir. Işık iletkeninin ucunda ışık, noktasal görüntü verir.

Heliostat-Sistemi Düz bir ayna, bilgisayar programı yardımı ile çift akslı olarak güneşe yönlendirilir. Böylece güneş ışığı, sürekli sabit bir yönlendirme aynasına reflekte edilir. Yönlendirme aynasından güneş ışığı daima aynı sabit istikamete verilebilir. Yönlendirme aynası, odaklama şekline sahip ise, ışık bir ışık borusuna yönlendirilebilir. Bu ışık borusu, iç duvarında ince prizmatik folyosu olan dayanıklı akril camından oluşturulan bir borudur. Işık borusu sınır açısı kuralına göre çalışır: Sınırın altında kalınması halinde, ışık tamamiyle reflekte edilir, değerin üstünde kalması halinde ışık kırılır ve dışarı atılır. Işık borusunda, ışık birçok istikametten yansıdığı için, kırılmadan dolayı sürekli bir ışık emilimi gerçekleşir: ışık borusu sürekli aydınlıktır.

Holografik Optik Elemanlar veya HOE (resimsiz)

Holografik filmler camın arasındaki alana monte edilir. Bu filmler çeşitli istikametten gelen ışığı yönlendirebilir veya yansıtır. Işığın belli giriş istikametlerinin belirlenmesi için tek akslı güneş yönlendirmesi gerekmektedir.

İki sabit, teknik ışığın yansıma yolu üzerinde mutlaka kolay okunabilir: - Güneş ışığı için ışık bacası - Gökyüzü ışığı için bodrum katı ışık şaftı

Prof. Gero Canzler

Dergide s. 75.