Merve Kitapçı

Fotoğraf: Fatih Metin Demirkol

Merve Kitapçı 1969 yılında İstanbul’da doğdu. İşletme eğitimi aldı. 12 yılını geçirdiğı İsviçre’den 1993 yılında İstanbul’a döndü. 1997 yılında Bishop mağazası ile kendi işine başladı. Mağazanın vitrinine dekor olarak konulan, pirinç kağıdından yapılma dört adet silindir lamba tasarımı büyük ilgi çekti ve bu lambanın değişik varyasyonlarının yapılması ile aydınlatma işine ilk ciddi adımları attı. Bishop; otel, lokanta, gece kulübü, bar aydınlatmaları tasarımı ve üretimi konusunda uzmanlaştı.

Bize kendinizi tanıtır mısınız?

Aslında işletme eğitimi aldım. Yani bir tasarım kökenim yok, aslında hala da olduğumu iddia etmiyorum. 12 yılımı geçirdiğım İsviçre’den 1993 yılında İstanbul’a döndüğümde öncelikle ithalat ve ihracat, turizm, pazarlama gibi değişik iş kollarında çalıştım. 1997 yılında Bishop mağazası ile kendi işime başladım. Bishop Uzakdoğu’dan ithal ettiğim mobilya ve aksesuarları satmak üzere kurulmuştu ancak o bildiğimiz Uzakdoğu mobilyalarını değil daha yalın ve düz çizgili olanlarını seçmiştim. Tıpkı şimdilerde tasarladığım dümdüz, sade aydınlatma elemanları gibi. Bishop’u kurmamın üzerinden sekiz ay gibi bir süre geçmesinden sonra bir rastlantı sonucu aydınlatma işi ağırlık kazanmaya başladı. Mağazamın vitrinine dekor olarak koyduğumuz, pirinç kağıdından yapılma dört adet silindir lamba tasarımım büyük ilgi çekti. O ilgi üzerine, birlikte çalıştığım usta ile lambanın değişik varyasyonlarını da üreterek aydınlatma işini büyütme olanağını buldum. Zaman içinde edindiğimiz deneyimlerle Bishop otel, lokanta, gece kulübü, bar aydınlatmaları tasarımı ve üretimi konusunda uzmanlaştı. Sunset Çubuklu, İstanbul Golf Kulübü, Bodrum’da Maça Kızı ve Cream Club, Göcek Limanı’nda Cafe Port, Cafein gibi pek çok mekanın aydınlatması Bishop imzalı. Ayrıca 2001 yılında “100% Design Londra” fuarında yer alan feslerden yapılmış lamba tasarımımla İngiliz Elle Decoration dergisince 2002 yılını en iyi 100 tasarımı arasında gösterildi. Bishop, yedi sene süren bir serüvenin sonunda iyi bir aydınlatma markası oldu, geçtiğimiz sene hayatıma giren bir bebek yüzünden mağaza kapandı ama ofis ve marka halen devam etmekte.

Kişisel olarak aydınlatma ürün tasarımına yaklaşımlarınız hakkında bilgi verir misiniz?

Bugün İstanbul ve diğer büyük şehirlerde gerek mimarlar gerek müşteriler dekorasyon ve iç mimari ile ilgili birçok ürünü kendi istekleri doğrultusunda tasarlayıp ürettirebilirken aydınlatma ürün tasarımı ve üretimi konusunda halen büyük bir sıkıntı çekiliyor. Bence aydınlatma ürün tasarımları her şeyden evvel kullanılacakları mekanlar için özel olarak üretilmeli ve o mekanın doğal birer parçası, olarak algılanmalı. Tercihler birçok kez tekrarlanan ithal ya da yerli ürünler ile sınırlı olmamalı.

Bu işe başladığım zaman Türkiye’de büyük bir boşluk vardı. Tek başıma üç sene götürdüm. Kağıtla başlayan iş pleksiye döndü. Ben çizim yapmıyorum, kafamda oluşturduğum tasarımları birlikte çalıştığım arkadaşlar kağıda döküyordu. Böyle bir işi yapmak için sadece çok sevmek ve korkmamak lazım.

Ayrıca benim çalışmalarım diğer aydınlatma firmalarına göre biraz daha farklıydı. Mekana özel tasarım yapıyorduk. Bize kurgusu bitmiş bir tasarım geliyor, o mekanın dekoratif aydınlatmalarını tasarlayıp yerleştiriyorduk. Bu aydınlatmalar o mekanın neredeyse kurumsal kimliği oluyordu.

Sizce bir ürün tasarımcısı ve özel arak bir aydınlatma ürün tasarımcısı ne gibi özelliklere ve yeteneklere haiz olmalı?

Her tasarımcı gibi aydınlatma tasarımcısı da fonksiyonel ama aynı zamanda ulaşılabilir ürünler tasarlamalı. Satılamayan bir tasarım bence tamamlanmış sayılamaz. Fiyatın yanı sıra aydınlatma direkt olarak kullanıldığı mekanın atmosferini tanımladığı tasarım bir mekanda yaratılmak istenen atmosfere birebir uygun olmalı. Yerine göre aydınlatma ürünü geri planda kalmalı veya tam tersine öne çıkıp kendini vurgulamalı. Önemli olan neyin nerede kullanılacağını bilmek ve doğru uygulamayı yapmak. Aydınlatma tasarımcısının en önemli görevi ihtiyacı tespit edip ışığı ihtiyaç doğrultusunda mekana yaymaktır.

Benim tasarım anlayışım genel olarak bir yalınlık içeriyor. Daha önce görülmeyen ve kullanılmamış malzemeler ya da şekiller. Genellikle aydınlatmada birbirine yakın çalışmalar var. Farklılık ve kendi iç dünyanızın gelişmesi kitap ve dergi karıştırarak ve bu sayede dünyadaki gelişmeleri takip ederek ortaya çıkıyor.

Gelecek ile ilgili aydınlatma ürün tasarımlarına yönelik planlarınıza değinebilir misiniz?

Gelecek ile ilgili planlarım henüz netleşmemekle beraber sanırım üretim konusu planlarımın içinde olmayacak. Daha çok konusunda uzmanlaşmış tasarımcıların üretimlerini pazarlamayı hedefleyen projelerim var. İstanbul’da çok güzel işler yapılıyor ve bu işler hem İstanbul’da hem Türkiye’nin diğer illerinde hem de de yurtdışında daha çok tanıtılmalı ve daha geniş kitlelere ulaştırılmalı diye düşünüyorum.

Dergide s. 58.