Sevgili okuyucular

Metin: Joachim Ritter – Professional Lighting Design

Küresel pazarlardan oluşan dünyamızda ve yaşamımızda yerel nitelikleri, farklılıkları algılamakta artık zorluk çekiyorum. Saniyeler içinde bilgi, resim ve metinler paylaşıyor. Toplumumuzu bakış açısı, moda veya mimari yönünden giderek daha fazla tekdüze hale getiriyoruz. Daha 150 yıl önce tüm bunlar için haftalar, aylar ve hatta yıllara ihtiyaç vardı. Şimdi tüm dünya genelinde eşit türde cep telefonu, yardımcı araçlar, Facebook veya LinkedIn gibi iletişim platformlarından faydalanıyoruz. Temel olarak aydınlatma tasarımının gelişimi de her şeyi ile küresel trendleri takip ediyor gibi görünüyor. Yine de konunun daha ayrıntılı bir şekilde incelenmesi gerektiği açık.

Çünkü bir taraftan dünya çapında aydınlatma tasarımı ile ilgili aynı teknik olanaklarının kullanılması, bunların anlamlı olması ve böylece uluslararası bir uyum sağlaması önemli. Tasarım süreci ve böylece tasarımın tekniği de küresel anlamda karşılaştırılabilir. Ne de olsa burada da bilgisayar gibi aynı teknik olanaklardan faydalanıyoruz. Aslında, tasarımın özü halen kültürel temellere dayanıyor ve bu nedenle dünya çapında tekdüzeliği sağlanamaz.

Gerçek şu ki tarih, coğrafya, doğa, din, siyasi bilimler bir toplumu ve böylelikle toplumun kültürünü tanımlar. Tasarımda ise yaklaşımlar vardır; siyasi konularda iş birlikleri ve yakın bir şekilde çalışma yaklaşımları olduğu gibi. Dünya üzerindeki halklar da giderek daha fazla iç içe giriyor ve birbirinden öğreniyor. Bu da kültürün tamamında değişikliklere neden oluyor.

Tüm bunlar kendisini mimaride de gösteriyor ve aydınlatma tasarımında başka bir alana geçişe neden oluyor. New Yorklular, New York’ta bir Asya atmosferinde Asya mutfağına bayılırlar. Ancak Asya için tipik olan beyaz ışık kullanılsaydı bu onlara rahatsızlık verebilirdi. Burada bir uzlaşı ortamı yaratılması gerekiyor! Diğer taraftan Asya’da kullanılan fener de lamba olarak halen büyük bir öneme sahip. Ancak, mimariye entegrasyon olanakları ile LED’ler tasarımda yepyeni bir etki yaratıyor. Bu sayıda Beijing yakınlarında bir kayak evi örneğinde bu etkileri görüyoruz. Görünürde bir lamba yok, herhangi bir önemi de yok. Bu bir uzlaşı değil, evrim!

Başka bir örnekte ise, Azerbaycan’daki bir yapı sahibi, Irak asıllı bir mimar, Londralı bir aydınlatma tasarımı ofisi ile Hindistan’dan gelen bir planlamacı, Türkiye ve Avusturya’daki armatür kullanımının bir araya gelişi ile bir kültür karışımı, tamamen özel “yeni” bir şey oluşturuyor: Belki de gerçek küresel karakteri olan yeni bir kültürel ifade doğuyor.

Bu nedenle asıl soru şu: İnsanların yararına olacak bir şey konusunda farklı kültürlerden gelenler birbirinden neler öğrenebilir? Bu sorunun cevabı için bazı fikirleri bu sayıda yayınlıyoruz.

Ayrıca yine bu cevapla ilgili; Hindistan’daki aydınlatma tasarımı pazarında edinilen deneyimlere, Avrupa’da ışık, kültür, mimarinin birbiri ile bağlantısına ve İran’daki aynaların kullanımına yönelik makaleler bulacaksınız.

Dergide s. 6. Professional Lighting Design (VIA-Verlag) yazısından çevrilmiştir.