Sevgili okuyucular

Metin: Joachim Ritter – Professional Lighting Design

Bina cephesi aydınlatması ışık dünyasında aydınlatma tasarımının çeşitliliğini gösteren en önemli konulardan biri. Tabii ki aynı ölçüde yakın - uzak etkisi, Uplight-Downlight seçimi, güzellik - ışık kirliliği, statik - dinamik aydınlatma, geniş alanlı aydınlatma - bina cephe ayrıntıları, enerji tüketimi - verimlilik ve ışık sanatı - aydınlatma tasarımı gibi konularda tartışmaları da beraberinde getiriyor. Liste büyük bir olasılıkla daha uzayabilir ancak bu durumda bu sayının çerçevesini dağıtabilir. Çünkü burada saydığımız tüm unsurlar söz konusu projelerde işleniyor. Bu sayıda açıklığa kavuşturmak istediğimiz, olanakların çelişkileri. Örneğin, kent sınırlarının dışına taşarak dünyaya, Azerbaycan’ın gelişimine neyin katkıda bulunduğunu haykıran üç Bakü kulesini tanıtıyoruz. Gaz ve petrol, ülkenin belli bölümlerinde devleti değiştirdi, sahip oldukları doğal kaynaklarla gurur duyan modern yaşamın dinamik toplumunu yarattı. Yapı ile haykırılmak istenen „Artık biz de varız“ mesajı dünyanın geri kalanını hedefliyor ve kent sınırlarının ötesine geçiyor. Her ne kadar bu proje çoğu kişi için biraz fazla sesli olsa da, yapı sahipleri ve toplumun uluslararası arenada takdir görme ve öneme sahip olma isteğini gösteriyor.

Bunun tam aksi örneği ise ilk bakışta daha geleneksel olan, ABD’nin Şikago kentindeki The Rookery binası. Tarihi yapının konseptini, kapladığı alan değil, mimari ayrıntıları oluşturuyor. Bu durum, önce basit gelebilir. Ancak, önemli olan planlama ofisi OVI’nin proje için geliştirdiği fikir ve görevin kendisi. Daha iyi bir örneği olamayacak kadar güzel bir LED çözümü ortaya çıktı ve LED’lerin geleneksel lamba çözümlerinin yerini alabileceği görüldü. Bu nedenle proje IES ödülü ile Lamp-Award ödülünü aldı.

Abartılı olmayan ancak uzaktan görünen bir mesajı olan bir başka yapı ise Wuppertal’daki Alman Ruhr Üniversitesi. Kampüste, bina hacmini tanımlayan ışık hatları güzel ama bir o kadar da enerji tasarrunu önemseyen bir görüntü sunuyor. Işıklar, bu binalarda öğrenme, araştırma, düşünme, tartışma, bilgi genişletme ve mevcut kaynakların akıllıca kullanımına ve yine de dinamizm ve gelişme gibi eylemlere işaret ediyor. Binaların işletimi maliyet açısından nötr. Elektrik, bu proje için geliştirilen inovatif rüzgar türbinlerinden elde ediliyor. Para olmadığında yaratıcılığın devreye girdiği buradan da anlaşılıyor.

Buna karşı bir örnek ise ABD’nin Pensilvanya eyaletindeki Reading kentinde yer alan GoggleWorks Sanat Merkezi. Burada da konu, ışık içinde çizgiler. Ve yine burada tasarım, bina cephesinin arkasında ne olduğunu gösteriyor. Yaratıcılığın ne kadar geniş olabileceği ve ifadenin özgürlüğü. Düz bir çizgi veya siyah ve beyazın ötesinde başka şeyler de gerekiyor. Renkler, aşırı olmadan, bina cephesine entegre oluyor. Bir renk paletini andırıyor ve yine de ölçülü kalıyor. Çizgilerin hem farklı hem uyumlu olabileceğini öğreniyoruz.

Ancak yapı sahipleri, her zaman iyi bir aydınlatma ile pazarlamanın potansiyelini kullanmıyorlar. Avrupa Birliğinin tarihî önem taşıyan Mastricht Sözleşmelerinin imzalandığı Provinciehuis Limburg binasının ışık konsepti sadece bir hayal kırıklığı yaratıyor, özellikle planlama ofisi DL’in önerdiği alternatif tasarımlara bakılırsa. Burada da aydınlatma şunu ifade ediyor: Şüphe, güvensizlik, ancak hakimiyet değil. İyi ki her şey değişebiliyor ve sadece ışık değil, yaşam da dinamik.

Dergide s. 6. Professional Lighting Design (VIA-Verlag) yazısından çevrilmiştir.