Sevgili okuyucular!

Gerçekten iyi bir aydınlatma tasarımının aslında ışık pazarının sadece çok küçük bir kısmını oluşturduğunun farkında mısınız? Bugün projelerin sadece yüzde 5 ila 10’u bu alanda eğitim almış ve uzmanlaşmış profesyonel aydınlatma tasarımcıları tarafından çalışılıyor. Kabul ediyorum, 20 yıl önce bu oran sadece yüzde 3 ila 5 idi ve bugün içerik anlamında çok daha fazla mesafe kaydettik. Ancak, bu durum da memnun olunacak bir durum değil. Bir örnek vermek gerekirse, sanki 42 km’lik bir maratondasınız ve henüz dört kilometreyi arkanızda bırakmış gibisiniz. Tüm bunların (ışık) hızı ile tabii ki ilgisi yok.

Peki profesyonel aydınlatma tasarımcısı da ne demek? Maratona kim katılabilir? Bugünün güncel sektör medyası ve internet sayfalarına bakıldığında, pazarda aydınlatma tasarımcısı fazlası olduğu izlenimi uyanıyor. Üç ay önce “LinkedIn” sitesine girerek “Lighting Designer” ile arama yaptığımda dünya çapında 65.000 irtibatın bulunduğu bir liste karşıma geldi. Ve hatta sadece üç ay sonra bu sayı 85.00’e çıktı. Nasıl bir dinamizmdir bu? Neredeyse LED’lerin invasyon döngüsü kadar hızlı. Peki o takdirde, yukarıda belirtmiş olduğumuz maraton deneyimi ile nasıl bağdaşıyor? Eğer dünya çapında bu alanda eğitim programları bu kadar az iken tüm bu aydınlatma tasarımcıları nereden geliyor? Lisansları olmayanlar da bu gruba kendilerini dahil ediyor olabilirler mi?

Ancak şimdi gerçeklere geri dönelim. Yıllardır bize masal gibi büyük mimarların muhteşem referans projeleri gösterilerek ve bunlarla bağlantılı olarak uluslararası üreticilerin pazarlaması ile aydınlatma tasarımı sektörünün büyük bir gelişim içinde olduğu ve kaliteli aydınlatma tasarımının normal durum olduğu anlatılıyor. Gerçekten durum bu mu? Günlük mimari çalışmalarımızdaki küçük projeler nasıl çalışılıyor? Işık kalitesi ve iyi ışığa olan talep halk seviyesine kadar ulaşabildi mi? Sadece proje büyüklüğüne bağlı olarak profesyonel bir aydınlatma tasarımcısı sürece dahil edildiği doğru değil mi? Tabii ki, prensip olarak buna getirilecek hiç bir itiraz yok ancak hedef, aydınlatma tasarımcılarının küçük projelerde de devrede olması gerekir. Burada bahsedilen öne çıkmayan, küçük olan ancak planlama hacminin büyük bir kısmını oluşturduğu için aynı derecede önemli projeler. Çok kaliteli olan ancak küçük ve çekimser kalan projeler. Muhtemelen yapı kültürümüzün de önemli bir kısmını oluşturuyorlar. Neden bu tür mütevazı yapı hacimleri bize sanayinin referans mimarisi için örnek oluşturacak ip uçları ve bilgi vermesin?

PLD’nin bu sayısında bu tür projeleri işliyoruz. Işığın kilit rol oynadığı küçük bir “sıfır enerji” mimarlık ofisi örneğini gösteriyoruz. Ayrıca, 70’li yılların eski, sıkıcı bir beton mimarisinin yeni ışık tekniği ile nasıl modernleştirildiğini gösteriyoruz. Buradaki kilit terim “Işık geçirgenlik”. Aslında ışık geçirgenlik, güneşin tam tepe yaptığı zaman iç mekânı ısıtması ile dezavantaja da dönüşebilir. Bu konu ile ilgili de gündelik hayattan örnekler gösteriyoruz.

Bunun yanı sıra, mimaride aydınlatma tasarımı konusu ve anlamının önemi ile ilgili son durumu ve kabul edilmesini işliyoruz. Asıl soru, son 20 yıl içinde temel olarak herhangi bir şeyin değişip değişmediği ve sektörün ciddi olarak modern aydınlatma tasarımına geçiş yapmak isteyip istemediği ve koruma altına alınmış olan aydınlatma tasarımcısının meslek görüntüsünü değiştirip değiştirmek istemediği. Belki de düşündüğümüzden de ileriyiz ve bazı meslek derneklerinin kibiri tamamen değişmemizi engellediği için bunu algılayamıyoruz. Daha fazlasını makalelerimizde bulacaksınız...

Joachim Ritter Professional Lighting Design Editörü

Dergide s. 4.