Sevgili Okuyucular!

Geleceğin aydınlatma tasarımı bir konsept tasarımıdır. Mimari ve ışık bugüne kadar hiç bilinmeyen şekilde mimarinin tarihinde olduğu gibi bir ortak yaşam ortamı bulacak ki, o tarih insan tarihi kadar geriye gidiyor. Bu belki biraz acıklı ve abartılı gelebilir ancak; akkor flamanlı lambanın icadından beri mimaride aydınlatma planlamasının hiç olmadığı kadar yoğun bir değişikliğe uğradığına yönelik işaretler var. Yardımcı bir araç olarak (görülebilir) bir lambanın önemi gelecekte neredeyse hiç yok gibi. Bu tür araçlar “sadece” bir mobilya parçası statüsüne sahip olacak, dekoratif öge niteliği taşıyacak. En azından özel alanlarda... İtiraf etmeliyim ki, mobilyaları çevremizi bize göre şekillendirmek için kullanıyoruz. Tabii bu, özel çevremizin en basit aydınlatma şekli için de geçerli. Profesyonel alanda, odaklı bir aydınlatma gerektiren sanat ve ürünlerin ortaya çıkartılması için lambalar araç olarak kullanılıyor. Ancak, alışveriş merkezleri gibi mekânlarda bile hiç beklemediğimiz ve bizi şaşırtan örneklerle karşılaşıyoruz.

Ofis binaları veya kültür projeleri neredeyse artık hiç lamba kullanmıyor. Mimariye artık ışığın yalın “şekli” yetiyor. Bu değişim bir problem teşkil ediyor mu? Kesinlikle etmiyor! Aksine, aydınlatma tasarımı gelecekte tekrar suni ışık öncesindeki dönemine dönme şansına kavuşuyor. Sadece gün ışığının değil, dijital suni ışığın olanakları ile yetinen mekânlar geliştiren bir öge olma özelliğine de sahip.

İşte pazarımız da bu yüzden köklü bir değişime uğrayacak. Çoğu üreticinin bu pazarda yaşayabilmesi düşünülemiyor. Çünkü ışık endüstrisi, her ne kadar aksi söylense de, geçmişte lamba sunan ve ışık çözümleri getiren bir sanayi değil. Işığa olan çözüm ihtiyacı daha artmıyor, hatta geriliyor. Bu yüzden tasarım ve planlama yeni bir anlam kazanıyor. Aydınlatma planlaması uzmanı artık kendisine sınırlar çizebilir. Artık, her zaman istediği mekân planlamacısı olabilir. Görülebilir lambaların konumlandırılması planlamanın öne çıkan özelliği olmayacak. Dolayısıyla yanlış veya hassas yapılmamış bir planlama zor düzeltilebilecek. Bu nedenle planlamacıların ne yaptıklarını çok iyi bilmeleri gerekiyor çünkü; gelecekte düzeltmeler pahalı olacak ve yapı sahipleri bunun peşini bırakmayacak.

Bunun yanı sıra planlamacıların yepyeni fikirlere ihtiyacı var. Tasarım kalite kazanıyor. Zaman faktörü ve ışığın yönetimi, planlamanın bir parçası. Bu durum sadece dinamik yapı cephesi uygulamaları için geçerli değil. Ancak bu durumun bir özgürleşme, bir şans olarak görülmesi ve yük gibi algılanmaması önemli. Aydınlatma tasarımcıları artık, planlamacılara göre katma değer sunabildiklerini ispatlama şansına sahip.

Son birkaç düşünce ve satır kulağa aşırı teorik ve belki de uygulanamaz gibi gelebilir. Bu nedenle bu sayımızın ileri sayfalarında ışık mimarisinin ve tabii ki aydınlatma tasarımı ustasının yeni anlayışına yönelik örneklerini sunuyoruz. Örneklerde lambaları görmede zorlanabilirsiniz. Bir şekilde her şey sadece ışık ve mimari...

Joachim Ritter Professional Lighting Design Editörü

Dergide s. 4.