Ofislerde Aydınlatma ve Işık geçirgen PVC Gergi Tavan

Metin: Yrd. Doç. Dr. Banu Apaydın

Bir ofis mekanına hayat veren çalışanlarıdır. Ofis tasarım kriterlerini de belirleyen çalışan kişiler ve bu kişilerin gereksinimleridir. Çalışanların iş veriminin nicel ve nitelik olarak artmasını sağlayan en önemli konfor özelliklerinden biri doğru aydınlatmadır. “Doğru aydınlatma da esas olan, görüşü uzun süre yormadan, zorlamadan ve yanılgısız sürdürmeyi ve ruhsal uyumu sağlayan aydınlatma ortamı, iyi görme koşullarının sağlandığı doğru aydınlatma ortamını yaratmaktır.”[1]

Ofislerde yeterli ve doğru aydınlatmayı sağlayabilmek için gömme ve sıva üstü armatür tiplerinin kullanımının yansıra ofis aydınlatmasında kullanılan yeni bir sistem bulunmaktadır: Işık geçirgen gergi tavan. Gergi tavan olarak bilinen malzeme bir çeşit polimerden üretilmektedir. Gergi tavan, yeni bir kaplama malzemesi olarak karşımıza çıkmaktadır. Gergi tavan, duvardan duvara gerilerek, odanın boyutuna ve şekline göre sipariflle yapılan ve raylara asılan dokumadan oluşur. Özellikle tavanı yüksek ofislerde; gergi tavan malzemesi ile yapılan ışıklı yüzeyler mekana boyut, form ve net bir strüktür vermektedir.

“Çalışma ünitelerinde, bilgisayar kullanmak, okumak, yazmak, telefonla görüşmek, diğer çalışanlarla görsel iletişim kurmak gibi fonksiyonlar birbirleriyle kesiflirler. Her fonksiyon için farklı bir aydınlık düzeyi gerekir.”[2] Gerekli aydınlık düzeyinin sağlanmasında kullanılan ışık geçirgen gergi tavan sistemleri ve buna bağlı aydınlatma ile ofislerde endirekt ve homojen bir aydınlatma sağlanmaktadır. Homojen görüntüsüyle doğal ışık etkisi yaratılmaktadır. Bu sayede gözün gereksiz yere yorulması önlenebilmekte, yapılan işin hızı ve verimi artmaktadır.

PVC Gergi Tavan Sistemi Gergi tavan sistemi, sıra dışı yapısı ile ısıtılarak istenilen forma girebilen, çeşitli renk ve dokularda, PVC esaslı membranın, özel alüminyum profillerine gerilerek uygulanması tekniğidir. Düz, dairesel ve diğer geometrik formlu tavanların yanı sıra tonoz ve kubbe gibi uygulamalara olanak sağlar. “Bu malzemeler, hem yeni yapılan binalarda hem de yenileme projelerinde kullanılabildiği gibi, montajı çok kolaydır ve kısa sürede tamamlanır. Ayrıca kullanım sürecinde gerekli olabilecek bazı tesisat tamiratları, vb. tamiratlar için sökülüp tekrar takılması mümkündür . Bir diğer avantajı ise, kullanıldığı mekanlarda ısı ve ses yalıtımına olumlu katkısının olmasıdır. İstenilen her şekle girebilmesi, malzemenin tüm mekanlarda kullanılabilmesine, dolayısıyla mimarın tasarımında özgür olmasına yardımcı olur.”[3]

Mimari ve dekorasyonla uyumlu lake, saten, mat, süet, delikli, metalik gibi çeşitli dokular ve değişik renk imkanı sayesinde sıra dışı çözümler getirilebilmekte, optik (transparan) dokuları ile ışıklı tavan ve duvarlar oluşturulabilmektedir. Işık yansıtma geçirgenliklerine göre seçenekleri bulunmaktadır. Üzerine ankastre veya sıva üstü her tip aydınlatma armatürleri ve fiber optik uygulanabilmektedir. “Dijital teknolojinin avantajlarını kullanan sistem, enkandasen, halojen, flüoresan, cold cathode, led aydınlatmanın tekil ve kombine şekilde çalışmasına imkan vermektedir. Işık geçirgenliği %75-%80 arası ürünlere göre değişmektedir.”[4]

Modern yaşamın bir gereği olarak ‘24/7 ekonomi’si ile zamanımızın çoğunu çalışma yerlerinde geçirmeye başladık. Bu nedenle ofisler yaşamımızın en önemli mekanlarından biri haline gelmiştir. Teknolojinin gelişimi ile başlayan bu değişim süreci mekan tasarım kriterlerine de yansımıştır. Kullanıcı gereksinimleri değişmiş (fiziksel ve psikolojik gereksinimler), buna bağlı olarak çağa uygun esnek fonksiyonel tasarımlar geliştirilmitir.

Piyasada gergi tavanların en bilinen markaları Extenzo ve Barrisol’dur. Hatta gergi tavan sistemleri ile yapılan aydınlatmadan Barrisol aydınlatma olarak söz edilmektedir.

Işıklı Gergi Tavan & Aydınlatma Kontrol Sistemi Aydınlatma Kontrol Sistemi ile mekanda, çeşitli renkler arası otomatik değişim yapan çekici, dinamik etkiler oluşturulur. Optik doku kullanımı ile mekanda çeşitli gökyüzü uygulamaları yapılabilir.[4]

Lake Uygulamaları Lake doku, özellikle fiber optik yıldız efekti uygulamalarında kullanılarak, yansıtıcı karakteri sayesinde, daha yüksek tavan, daha adetli yıldız ve daha derin gökyüzü izlenimi oluşturulur. Fiber optiğin kolaylıkla monte edildiği, daha ekonomik ve en iyi görsel efektli eşsiz uygulamalar yapılabilir. Endirek, çizgisel ışık bandı sistemler ile lake tonoz uygulamalarında en iyi performansın alındığı seçkin uygulamalar yapılmaktadır. [4]

Uygulama Gergi tavanın montajında, özel profiller kullanılmaktadır. Önce sistemin uygulanacağı yerin ölçüleri alınır. Bu ölçüler dikkate alınarak istenen şekil & boyutta, seçilen renk & dokularda ve projeye en uygun profil tipi ile gergi tavan sistemi sipariş edilir. Işık geçirgen gergi tavan sistemlerinde aydınlık düzeyini sağlayacak aydınlatma sistemleri konunun uzmanları tarafından belirlenir. Gergi tavan montajından önce aydınlatma sistemi kurulur. Montaj aşaması sistemin taşıyıcı profillerinin yerlerine takılması ile başlar. Duvardan duvara ya da önceden hazırlanan alçıpan havuz içerisine profiller monte edilir. Sonra esnek kaplama malzemesi yani membran malzeme ısıtılarak genlefltirilir ve profillere geçirilir. Daha sonra doğal olarak soğumaya bırakılır. Kaplama malzemesi soğuyarak gerilir ve oda sıcaklığında son şeklini alır.

Sonuç olarak; Işık geçirgen gergi tavan sistemin ofislerde kullanımı ile endirekt ve homojen bir aydınlatma sağlanabilmektedir. Homojen aydınlatması ile doğal ışık etkisi veren sistem sayesinde gözün gereksiz yere yorulması önlenebilmekte, yapılan işin hızı ve verimi artmaktadır. Aynı zamanda fiziksel konforun yanısıra görsel konforun sağlanmasına da katkıda bulunan sistem insan davranışına ve psikolojisine de etki eden bir unsur olarak önem kazanmaktadır. Gergi tavan malzemesinin tüm mekanlarda kullanılabilmesi, mimarın, içmimarın ve aydınlatma tasarımcısının tasarımlarında özgür olmasını sağlamaktadır.

Kaynaklar 1. Akbafl, E., 1998. “Doğru Aydınlatma Nasıl Olmaldır?, Archiscope, 1:18 2. Binat, B. 1996. “Bürolarda Çalışma Ünitelerinin Yeni Teknolojilere Adaptasyonu İçin Bir yaklaşım” Yüksek Lisans Tezi, İTÜ Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul 3.www.yapkat.com/images/ Malzeme/.../85615175962448003612756729. pdf (Erişim Tarihi: 07.10.2010) Altı,M., Aktuğlu, Y.K. “Gergi tavanlar:(İki Gergi Tavan Malzemesinin Karşılaştırılması ve Uygulamalarının İrdelenmesi)

4. www.pvcgergitavan.com

GÖRÜŞ PVC Gergi Tavan 73

Dergide s. 72.