Sevgili okuyucular
Professional Lighting Design Convention 2009 toplantısında, aydınlatma tasarımı mesleğinin uygulaması ve yerleşmesi için daha önümüzde uzun bir yol olduğu, bunun 5000 parçalık bir yap boz ile karşılaştırıldığında bugüne kadar 2000 parçasının ancak biraraya getirilebildiği belgelendi. Üstüne üstlük bu parçaların biraraya getirilmesi için yaklaşık 15 yıl gerekti. İlk bakışta bu durum bir başarı gibi görünmüyor. Bugün, aydınlatma tasarımı alanında eğitim alan öğrenciler, 15 yıl önce çerçeve şartlarının nasıl olduğunu hayal dahi edemiyor. Çünkü 15 yıl önce aydınlatma tasarımcısı terimi henüz olmadığı gibi, bu mesleğin yerleşmesi söz konusu dahi değildi. Çoğu kişi aydınlatma tasarımı denildiğinde bunu dini bir aydınlanma şeklinde yorumladı veya tamamen teknik bir disiplin olarak gördü. Ancak artık zaman değişti.
Artık herkes ışık ile ilgileniyor. Hatta, enerji görüşmelerinin, aydınlatma tasarımı konusu ile ilgili tartışmalara olumlu etki yaptığı dahi söylenebilir. Bir anda aydınlatma tasarımcıları camiası bu tartışmaların bir parçası haline geldi. Krono biyoloji alanındaki bilgiler için çok daha önemli bir hal aldı. Işık tekniği, ışık ve sağlık konuları çerçevesinde işleniyor. Elde edilen bilgilerden doğru sonuçların çıkarılıp çıkarılmadığı henüz bilinmiyor. Çünkü, ışık konu kapsamında kendini iyi hissetme duygusu ve bununla bağlantılı konular, tasarımın temeli olarak henüz kabul edilmedi ve faktör olarak hiç değerlendirilmiyor.
Demek ki artık, aydınlatma tasarımı, şekillendirme disiplini olma yolunda ilerliyor. Ancak şekillendirme sürecinin insani boyutu uygulanmıyor veya tasarımın temeli olarak kabul edilmiyor. Kendisini aydınlatma tasarımcısı veya planlamacı olarak tanıtanlar, mesleğin tamamen yer edinmesini sağlayacak belli bir bilgi seviyesine sahip. Kamusal ve kamuya yarı açık alanlarda bilimsel verilere dayanarak insan için gerekli uygulamaları kim tanımlayabilir ve belgelerle kanıtlayabilir? Bu bilgi ve konseptleri, kent planlamacıları ve yapı sahiplerine karşı kim savunabilir ve enerji-teknik LED’lerle yapılan savunmalarla yıkılmadan ikna edebilir?
Tabiki şu sıralar LED teknolojisi yeni projeler ve büyük yatırımlar için iyi bir katalisatör ancak her uygulama için bir çözüm olarak karşımıza çıkmıyor. Tasarım ve planlamanın başlangıç noktası olarak hiç çıkmıyor. İşte insanoğlu burada bir kere daha tekniğin mükemmeliyetine, inancı ile yenik düşüyor. Bu tür ifadelerde dikkatli olmamız gerek miyor mu? Sözde Titanic de batmayan bir gemiydi. Bilgisayar ve İnternet’in seyahatleri azalttığı ve enerjiden tasarruf sağladığı söylenmiyor muydu? Şimdi, haberleşmenin, ışıktan daha fazla enerji tükettiğini bilmezden mi gelmemiz gerekiyor? Google’a girip her bir soru yönelttiğinizde, saatlerce yanan bir akkor ampulden daha fazla enerji tüketiyorsunuz! Google’a girip bir şey sormak ne kadar önemli bizim için!
Konsept süreci LED’in uygulandığı yüzyılda da varolan durumun değerlendirmesi ve ışığın, görme görevini, bakma görevini en iyi nasıl sağladığı sorusu ile başlıyor. Sonra, tasarımı uygulamaya almak için hangi tekniğin en iyisi olduğuna karar veriliyor.
Bu kamusal, yarı kamusal ve özel alanlardan verilen örnekler girişimi belgeliyor. Köprü aydınlatması için öngörülen modern bir yaklaşımdan bir konut binası giriş katının aydınlatmasına kadar her zaman tasarım tartışılmalı ve sonra teknik konusunda karar alınmalı. Redaksiyondaki çalışmalarımızdan sonra biz de, bunun bir şekilde rahatlatıcı olduğuna kanaat getirdik.
Joachim Ritter Professional Lighting Design Editörü
Dergide s. 6.