Mimari aydınlatmayı konuştuk

Metin: Emre Güneş

Fotoğraf: Selim Güneş

yani kurumsal binalarda aydınlatma tasarımıyla ilgili bilgilerini University of Maryland Medical Center, Baltimore, Springfield Courthouse, Springfield ve City University of NY Research Center, New York projeleri üzerinden paylaştı. Hem Amerika şartlarının getirdiği zorluklardan hem de bir projenin başlangıcından sonuna kadarki süreçte aydınlatma tasarımcısı üzerine binen zorluklardan bahsetti.

Tüm katılımcılara keyifli ve bilgilendirici bir öğleden sonra yaşatan etkinlik yenilerini gerçekleştirme temennileri ile son buldu. Sıcak bir yaz günü 200 kişiyi, bir salona doldurup, mimari aydınlatma üzerine yapılmış bir seminerde toplamak ise organizasyonda emeği geçen bizler için hem mutluluk hem de bir gurur kaynağı idi.

PLD Türkiye dergisi olarak düzenlediğimiz, IDW-design weekend ‘09 kapsamında gerçekleşen “Mimari Aydınlatmayı Konuşuyoruz” semineri 19 Haziran Cuma günü gerçekleşti.

Program, aynı zamanda organizasyon ortağımız olan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürü Muhammet Garip’in konuşması ile açılacaktı. Ancak programındaki bir aksilik sebebiyle kendisi gecikince etkinlik Mimar - Aydınlatma Tasarımcısı işbirliğini örneklendiren sunumlarıyla mimar Mahmut Hanlar (Geomim) ve aydınlatma tasarımcıları Nergiz Arifoğlu (Nergiz Arifoğlu Light Style) ve Korhan Şişman (Planlux) tarafından açıldı. W Hotel - Akaretler projesi örneği üzerinden deneyimlerini paylaşan üçlü hem proje esnasında yürüttükleri işbirliğini hem de projenin konseptinden problemlerine kadar yaşadıklarını anlattı. Samimi bir ortamda gerçekleşen sunumda özellikle Mahmut bey’in aydınlatma tasarımcısının projeye kattığı değer üzerine söylediği sözler önemliydi.

“Güzeli elde etmek için aydınlatma tasarımcısına ihtiyacımız var. Tüm iş yükünün mimar üzerinde olması imkansız. Çünkü biz bir binayı bütün olarak hayal ediyoruz, ama gerçekleştirmek için aydınlatma tasarımcısına ihtiyacımız var. Tabii ki bu bilince müşterilerimizin de ulaşması gerekiyor ve ulaşıyorlar da. Herkes dünyada çok güzel şeyler yapıyor, biz niye bunlara ulaşamayalım? veya niye proje sonucunu riske atalım?”

İkinci sunum öncesi aramıza katılan Muhammet Garip, geç de olsa açılış konuşması sırasında özellikle Türkiye için genç olarak kabul edilebilecek mimari aydınlatmanın, ülkenin dinamik yapısı sayesinde kısa sürede iyi yerlere geleceğine inandığını ancak önemli bir görevin araştırma kurumları üzerinde olduğunu belirtti.

İkinci sunum ise yaklaşık 40 yıla yakındır, aydınlatma tasarımcısı olarak çalışan, dünyanın birçok farklı köşesinde projelere imza atmış, İtalyan tasarımcı Piero Castiglioni tarafından gerçekleştirildi. “(In)visible light”/ görünmez ışık başlıklı sunumunda Castiglioni, projenin görünmez kahramanı ışık ve kullanılışından bahsetti. Ferra’da (İtalya) bulunan Palace Museum, St. Petesburg (Rusya) Klisesi Spasna Krovi ve Milan (İtalya)’da yer alan Poldi Pezzoli Museum projelerinin genel hatlarını ve yaşanan problemler ve getirilen çözümleri paylaştığı sunumunda özellikle doğru gizlenmiş ışık örnekleri verdi.

Kahve molası sonrası Jason Bruges Studio (İngiltere)’dan gelen Jonathan Hodges aydınlatmanın tasarımı ve sanat arasındaki yaşadığı gelgitleri gündeme getirdi. Stüdyo olarak yaptıkları özel projeleri dinleyicilerle paylaşan Hodges, ışığı mimarlık, interaktif tasarım ve sanatın orta yerinde gördüğünü belirtti. Switch on London ışık festivali sırasında gerçekleştirdikleri “North-South over East-West” isimli projelerini, Soho Londra’da (İngiltere) bulunan Broadwick House projesini ve JFC Grubun St Petersburg (Rusya)’da bulunan genel müdürlüğü projesini ayrıntılarıyla paylaştı. Hodges, tüm çalışmalarında çıkış noktalarını anlatırken özellikle şunun altını çizdi: “Eğer bir yeri aydınlatıyorsanız, kendinize ilk sormanız gereken soru: neden? Cevabınız yoksa lütfen karanlıkta bırakın.”

Son sunum ise 1992 yılından beri Amerika’da yaşan, şu anda başarılı aydınlatma tasarımı ofisi SBLD Studio Ortağı Attila Uysal tarafından gerçekleştirildi.

“Institutional Buildings”

Mimari proje değiştikçe aydınlatma tasarımının değişimi ve bazen 1 güne yakın süren görsel oluşturma (rendering) tekrarlarının mesleğin zorluklarından olduğunu belirtti. Mimari-aydınlatma tasarımı ilişkisi üzerine söyledikleri ise çok anlamlıydı: “Mimariyi anlamak ve mimariye saygı duymaz zorundayız. Her attığımız çiziğin mimariye kattığı anlamı bilmeliyiz. Ancak bu şekilde başarılı bir aydınlatma tasarımı projesine imza atabiliriz.”

Program yoğundu, aynı şekilde katılım da. İstanbul Moda Akademisi’nde bulunan tüm koltukları tek odaya toparlayarak aştığımız salonun kapasite problemi, “Artık daha büyük salonlara ihtiyacımız var” yorumları ile birleşti. Keyifli sohbetler edildi. Yeni kavramlar duyanlardan, bilgilerini pekiştirenlere, network yapma şansı bulanlardan hep dinlemek istediği tasarımcılarla tanışanlara kadar renkli bir çerçeve çizdi. Birçok tanışmaya ev sahipliği yaptı. Sponsorların, katılımcıların, konuşmacıların, etkinlik sahiplerinin yani herkesin mutlu ayrıldığı bir etkinlik oldu, ki başarılı sıfatını almasını sağlayan şey de bu oldu. Organizatörler olarak, bu keyifli yorgunluğun ardından bizim için ise zaman, bir sonrakini planlama zamanı...

Dergide s. 48.