Nesilleri aydınlatmak

Özyeğin Üniversitesi Çekmeköy Kampüsü, İstanbul

Bu yazıda

Özyeğin Üniversitesi Çekmeköy Kampüsü İstanbul’un yeni yatırım alanlarından Çekmeköy’ün sırtlarında 130.000 m2’lik bir alanda yer alan kampüsün ilk etabı 2011 yılında tamamlanarak eğitim hayatına başladı. Kampüsün Master Planı ve bina-blok konsept tasarım çalışmaları, işveren tarafından görevlendirilen RMJM’e ait. Eğimli araziye yayılmış esnek bloklardan ve bundan yararlanılarak birbirine farklı kotlarda bağlanan zengin peyzaj alanları ve meydanlardan oluşturulan kampüs” LEED Gold” sertifikasına sahip olacak ilk Türk yerleşkesi olma hedefi ile yola çıkarak en başından itibaren bu prensiplere uygun olarak tasarlandı.

64 Nesilleri aydınlatmak

Aydınlatma tasarımı, Master Plan çerçevesinde; etap birleşimlerinde bütünselliği koruyan ve birimsel artışlara esneklik sağlayan prensipler gözetilerek tasarlandı. Kampüsteki binalar, genel anlamda cam cephe ağırlıklı olup, gün ışığından en üst seviyede yararlanabilmekte. Bina içlerinde farklı işlevlere ve mekânlara geçişlerin güneşlenme durumlarının farklılıkları olurken aynı zamanda bu mekânlarda ihtiyaç olunan ışık seviyelerini ayarlayabilmek DALI protokolü ile kontrol edilebilen aydınlatma sistemleriyle tasarlanılarak esnek çözümlere imkân tanındı.

Bu altyapı sayesinde binalara ait tüm kontroller bilgisayar destekli olarak gerçekleştirilebilmekte ve raporlanabilmekte. Çalışılan tüm mekânların 3D aydınlatma modeli oluşturulup, mekânlar için gerekli aydınlık düzeyleri hesaplanarak, enerji modellemesi ile bütünleşmiş ışık- görsellik- algı birleşimi hedeflendi.

Yerleşkede arazi eğiminden faydalanılarak parçalı ama birbirine bağlantı kurabilen Öğrenci Merkezi, İşletme, Hukuk, Mühendislik, Spor Merkezi ve Enerji Merkezi gibi binalar mevcut.

Doğal arazi eğimi içerisinde yerleşen binaların kendi çevrelerindeki dolaşım alanlarının dışında birbirine bağlantıları hem yaya hem de araç aksları ile sağlanırken ayrıca kampüs içi otobüs hattı da bulunup ulaşımı kolaylaştırmakta. Öğrenci yurtları ile gündüz hareketli olan fakülte binalarını ayıran doğal dere formundaki geniş vadi eğimi ile kampüsü bölmekte.

Doğal eğimdeki peyzaj mimarisine ve biçimlenişine uygun olarak hazırlanan aydınlatma projesinde, özel aydınlatma modeli hazırlanarak

her etabın bir önceki ve bir sonraki ile uyumu olacak şekilde olması yönünde bir çalışma sürdürüldü. Böylelikle gece bu geniş arazide güvenli bir kullanım sağlanırken, ışık ile estetik alanlar oluşturularak geceleri de dolaşıma olduğu kadar, farklı etkinliklere de imkan tanındı.

Master planın çıkış noktalarından biri olan çevreci yaklaşımın bir yansıması ise yaya akslarının oldukça yoğun oluşu. Ulaşımın geceleri de güvenli bir ortam içinde sağlanabilmesi için mekân özelliklerine uygun aydınlatma armatürleri ve bunlara uygun özel reflektör tipleri seçildi. Peyzaj mimarisinde ön planda olan ve mekânsal vurguyu ifade eden bölgelerde estetik ışık noktaları da eklenerek keyifli kullanım alanları oluşturulması amaçlandı.

Öğrenci Merkezi: Kampüsün öğrenci yurtlarının karşısında ve fakültelerin orta noktasında konumlanan çok amaçlı bir tanımda. Zengin kütüphanesi, yemeiçme, aktivite alanları, sergi ve dinlenme alanları ile tam bir öğrenci toplanma mekânı olarak işlev görürken aynı zamanda kampüsün idari organizasyon modülü görevinde. Karma işlevlerin bir arada olduğu bu binanın aydınlatma tasarımı da buna paralel olarak işlev, bütünsellik, tasarruf ve görsellik kriterleri göz önünde bulundurularak olgunlaştı. Bina genelinde enerji tüketimi düşük, uzun ömürlü ve farklı senaryolara imkan tanıması için DALI protokolü ile dim ve kontrol edilebilir ışık kaynakları tercih edildi. Sensör kullanımıyla da desteklenen DALI altyapısında, hedeflenen LEED sertifikası gerekleri sağlanırken mimari çizgiler ile bağlantılı ve estetikten ödün vermeyen bir aydınlatma tasarımı geliştirildi.

Spor Merkezi: Kampüsün eğimli tepesinde planlanan birbirine geçmiş olan yapı, yarı kapalı ve şeffaf bir kabuğa sahip. Güneş ışığından en üst düzeyde yararlanmak üzere geliştirilen mimarisi, aydınlatma tasarımını da bu yönde farklı kontrol imkânları vermeye yönlendirdi. Kapalı spor salonu, olimpik yüzme havuzu, fitness alanı, yemek yeme ve dinlenme alanları ile bağlantılı geçişlerinin aydınlatma tasarımında tüketim ve yatırım maliyetleri anlamında tasarruflu bir proje tasarlandı. Spor merkezi ve fakültelerdeki ürün seçimleri mimari uygulama ofisi tarafından yapılırken, özel üretimler de gerçekleştirildi.

Fakülte binaları: Kampüs genelinde öğrenim görülen alanların genç, dinamik mimari çizgileriyle uyum sağlayacak esnek, dinamik bir aydınlatma tasarımı üzerinde çalışıldı. DALI kontrol altyapısı ve sensör uygulamaları ile hem gün ışığından en üst düzeyde faydalanılan, hem harekete duyarlı bir aydınlatma sistemi ile tasarlanan ve uygulanan mekânların bir kısmı 7 gün 24 saat hizmet vermekte.

LEED gerekliliklerine göre tasarlanan kampüs, çevreci yaklaşımından ödün vermeyerek örnek olma misyonunu devam ettirme hedefinde.

67 Özyeğin Üniversitesi Çekmeköy Kampüsü, İstanbul PROJE

Çalışma alanındaki yuvarlak sarkıtlar.
Çalışma alanındaki yuvarlak sarkıtlar.
Kampüsün açık katındaki taşıyıcı sütun ve yuvarlak armatürler.
Kampüsün açık katındaki taşıyıcı sütun ve yuvarlak armatürler.
Geniş camların önünde küre biçimli sarkıtlar.
Geniş camların önünde küre biçimli sarkıtlar.
Gün ışığı alan dolaşım alanındaki tavan ve sarkıtlar.
Gün ışığı alan dolaşım alanındaki tavan ve sarkıtlar.
Yemek salonunda halka biçimli aydınlatma armatürleri.
Yemek salonunda halka biçimli aydınlatma armatürleri.
Öğrencilerin çalışma alanları boyunca kullanılan tavan aydınlatması.
Öğrencilerin çalışma alanları boyunca kullanılan tavan aydınlatması.
Kütüphanede raflara ve çalışma alanına verilen ışık.
Kütüphanede raflara ve çalışma alanına verilen ışık.
Merdivenin üstünden sarkan küre biçimli armatürler.
Merdivenin üstünden sarkan küre biçimli armatürler.
Kampüsteki geniş oturma alanının aydınlatması.
Kampüsteki geniş oturma alanının aydınlatması.
Yerleşkenin yürüyüş yollarında gece aydınlatması.
Yerleşkenin yürüyüş yollarında gece aydınlatması.
Açık alan aydınlatmasının dağılımını renklerle gösteren hesaplama.
Açık alan aydınlatmasının dağılımını renklerle gösteren hesaplama.
Kampüsteki dış mekân aydınlatmasını gösteren yerleşim modeli.
Kampüsteki dış mekân aydınlatmasını gösteren yerleşim modeli.

Dergide s. 64–67.

PLD Türkiye, sayı 49 (PDF)

Proje künyesi

Aydınlatma tasarımı
NA LightStyle
Mimari
RMJM, B Design
İşveren
Özyeğin Üniversitesi
Peyzaj
DS Mimarlık
Elektrik projesi
Latek Mühendislik
Aydınlatma otomasyonu
Berker
Proje türü
Kültürel/Dini
Konum
İstanbul, Türkiye