Düşünme süreci

GoggleWorks Sanat Merkezi, Reading – ABD

Bu yazıda

Metin: Louis Brill, Alison Ritter

Parlak fikirler yaratıcı sanatın arkasındaki yaratma ruhunu öne çıkartıyor. yaratıcılığı desteklemek, eğitimi teşvik etmek ve toplumu zenginleştirmek”. Bina, büyüleyici desen ve ışık efektleri ile yaşıyor. GoggleWorks ışık sanatı bina cephesi, genelde tercih edilmeyen bir bölgeyi eğlence ve dinlenme mekanına dönüştürdü

GoggleWorks cephesindeki pencerelerde yer alan renkli ışık hatları.
GoggleWorks cephesindeki pencerelerde yer alan renkli ışık hatları.

ABD’nin Reading (Pensilvanya) kentindeki GoggleWorks Sanat Merkezi, sanat ve kültürel kaynaklara platform olması için oluşturulmuş, Birleşik Devletler’de türünün en geniş ve kapsamlı etkileşimli sanat merkezi. Hizmet birimleri olağanüstü: Profesyonel sanatçılar için 34 atölye, dört sanat galerisi, sınıflar, ahşap heykeller, cam, dijital medya, fotoğraf, takı tasarımı, dans ile ilgili çeşitli atölyeler ve bir sinema bulunuyor. GoggleWorks Merkezi’nin açıklanan misyonu; „sanatı geliştirmek,

GoggleWorks Sanat Merkezi Eylül 2005 tarihinde açıldı. Ancak, ilk başarılı yıllarından sonra binanın kent görüntüsü içinde bir şeylerle zenginleştirilmesi gerektiğine ve bunun ışıkla yapılmasına karar verildi. Tüm bu düşüncelerin arkasındaki kişi, GoggleWorks Sanat Merkezi’nin eski direktörü (2003 yılından 2010 yılına kadar görev yaptı) Diane LaBelle vardı. O tarihlerde LaBelle, merkezin dış görüntüsünü bir tür „Pek çok penceresi olan, erken 20. yüzyılın sanayi türü ateş tuğla kaplamalı yapısı” olarak tanımlıyordu. Bina aslında olması gerektiği gibi sanat alanında aktif olan vatandaşlara sanat merkezi olarak görev yapmıyordu. LaBelle, aydınlatma tasarımcısı Lyn Godley ile irtibata geçti. Godley o tarihlerde ABD’nin Pensilvanya eyaletindeki Reading kentinde Kutztown Üniversitesi’nde ders veriyordu. Halen Philadelphia Üniversitesi’nde endüstri tasarımı alanında dışarıdan ders veren doçent konumunda. LaBelle, kendisinden GoggleWorks binası cephesi için kalıcı bir ışık sanat uygulaması tasarlamasını istedi. Godley, basit bir sanat fikrinden ilham aldı ve sanayi yapısının cephesini „ışıkla çizilebilir bir perde” olarak gördü.

Lyn Godley, ışığın (gerçek anlamda) DNA’sının bir parçası olduğuna emin: „Büyük babam bir mucitti. Zamanının çoğunu otomobil farları üzerinde çalışarak geçirdi ve otomobil farları ve yön gösterge teorileri konusunda 90’nın üzerinde patenti vardı.Babam eskiden flüoresan teknolojisi üzerinde çalışırdı. Bu nedenle ışıkla ilgili teknoloji bağlantısı bizde aileden geliyor. Ben de ışık ve aydınlatma konularında çok farklı unsurları çalıştım. Tasarımlarımdan biri, crinckle lamba New York Sanat Koleksiyonları Modern Sanat Müzesine kabul edildi.”

Godley’in GoggleWorks binası için tasarladığı aydınlatma fikri, sanatçıların ilk fikirlerini geliştirdikleri şekle dayanıyor. Godley çoğu sanat eserinin basit eskiz ve karalamalar ile başladığının bilincindeydi. Bu doğrultuda bu tür yaratıcı kalem çizgilerini ışıkla belirginleştirme fikrini üretti. Aslında Lyn Godley, sanatın oluşumuna dair ilhamı simgeleyecek ışıklı çizgileri tasarladı. Sonuç: „Düşünme süreci”. Bunun yanı sıra bina tarihi koruma altında. Bu nedenle bina cephesinde herhangi bir değişiklik veya eklenti yapılmayacaktı. Bina cephesini iyileştirme ile ilgili alınacak her tür tedbirin binanın içinden yapılması gerekiyordu. Aydınlatmanın ise pencerelerin iç alana bakan tarafa monte edilmesi gerekiyordu.

Işıklı çizgileri oluşturmak için Godley, programlanabilir LED bantları kullanmak ve bir dizi düz şekiller tasarlamak istedi. Sanki ışık çizgiler çiziyor gibi görünecek, binanın tüm cephe alanına resim ve figürler çizilecekti. Sonunda gerçekleştirilen proje; beş katın tüm pencerelerine uygulanan ışık hatlarından oluşuyor.

Işık çizgileri için esnek LED bantları kullanıldı. Her LED bandında 50’den fazla RGB ışık noktaları bulunuyor. Işık noktaları arasındaki mesafe yaklaşık 10 cm. Geniş alanlı ışık veren LED’ler çok dayanıklı IP66 ve DMX veya Ethernet üzerinden kumanda edilebiliyor. Konsepte göre LED bantları GoggleWorks bina cephesinin her bir penceresine yerleştirilecekti.

Pencere başına üç ışık çizgisi oluşturabilmek için 7.100’den fazla RGB ışık noktası kullanıldı (Toplam 174 pencere). İlk LED ışık hattı „kalp atışını” yapan hat olarak tanımlandı. Rengi yeşil ve beş olan bu hat; kat boyunca zik zaklar çizerek pencereden pencereye geçiş yapıyor.

İkinci örnek dalgalı bir mavi ışık hattından oluşuyor, yine pencereden pencereye ve kattan kata geçişi görülüyor. En son olarak, zemin katı penceresinin en alt kenarından yukarı; en üst kata doğru kırmızı bir zik zak çizen hat yükseliyor. Aynı konsept diğer pencerelerde tekrarlanıyor.

Pencereden pencereye uzanan ışık desenlerinin gece görünümü.
Pencereden pencereye uzanan ışık desenlerinin gece görünümü.

Heyecan verici ışık efektleri tüm tasarım konfigürasyonunun arkasında çok zekice bir fikrin yattığı duygusunu uyandırıyor. Ancak, aydınlatma tasarımcısı, belli bir resim oluşturma gayretinde olmadığını dile getiriyor. Hedeflenen sadece güçlü üç ışık hattı idi. Işık hatlarının birbirine geçişi biraz hiyeroglif harfleri gibi bir etki yaratıyor. Farklı LED ışıkları birbiri ile kesiştiğinde aslında neredeyse tanınabilecek, bir tür garip yazı gibi, harf, rakam ve semboller oluşturuyor.

LED bantları yedi farklı senaryo oluşturacak şekilde programlandı. Bir senaryo içinde üç ışık hattı devreye giriyor. Bir başkasında tüm ışıklar bir anda ışıldamaya başlıyor ve bir sonrakinde ise hatlar yukarıdan aşağı doğru binanın tüm cephesinde sırayla yanıyor.

Proje, bir toplum girişimi olarak yapıldı. Gönüllü üniversite öğrencileri ve bölgede çalışan elektrikçilerden oluşan bir grup, aydınlatma tasarımını uygulamak için bir araya geldiler. Üniversite öğrencileri Kurttown Üniversitesi (Kutztown, Pensilvanya/ABD) bilgisayar bilimleri alanından geldiler. Işık efektlerinin yazılımını programladılar ve monte ettiler. Ayrıca ışık hatlarının pencerelere yerleşimi konusunda sanat öğrencileri devreye girdiler.

Uluslararası Elektrikçiler Birliği ile Bölge Derneği # 743 ise LED bantlarını pencerelere yerleştirdi, hatların bağlantılarını yaptı ve ışık çizgilerini devreye aldı.

Diane LaBelle: „LED aydınlatması devreye alındığında sanki bina büyüleyici şekil ve ışık efektleri ile uykusundan uyandı. GoggleWorks ışık sanatı cephesi, genelde çok tercih edilmeyen bir semti ve çevresini, eğlendiren ve orada bulunmak istenilen bir semte dönüştürdü.” İnsanlar isteyerek binaya gidiyor ve bazen önünde durarak ışık oyunlarını izliyor. Aydınlatma tasarımcısı da binanın aydınlatılmış yeni görüntüsünden etkilendi. Lyn Godley: „Ben yaklaşık bir saat önünde durdum ve tüm ışık programlarını izledim. Bir sanatçı ve tasarımcı olarak ışık beni her zaman büyülemiştir. Işık çok özel bir araç. Mekanları değiştirme ve dönüştürme gücüne sahip. Aynı etki, bir odada lambayı açtığınızda oluşur. Oda aydınlanır ve ışık, içerideki her şeyin kalitesini tanımlar.” Aynı şey GoggleWorks Sanat Merkezi için de geçerli. Bina artık, ışık görüntüsünün bir parçası olduğu için tamamında farklı bir etki bırakıyor. Her akşam bina cephesinde sergilenen „düşünme süreci” izleyiciyi, ışık hatları ve hareketlerinden kendi anlamlarını çıkarmaya, neyi ve neden izlediğini düşünmeye teşvik ediyor. Bir zamanlar Pablo Picasso şöyle demişti: „Sanat gündelik yaşamın tozlarını ruhtan süpürür.” Eğer bir sanat merkezinin önünde durarak bunu sağlayabiliyorsanız, içeri girdiğinizde neler olabileceğini bir düşünün.

Lyn Godley’in LED hatları için hazırladığı cephe çizimleri.
Lyn Godley’in LED hatları için hazırladığı cephe çizimleri.
Işık hatlarının pencereler üzerindeki dizilimi.
Işık hatlarının pencereler üzerindeki dizilimi.
GoggleWorks Sanat Merkezi’nin gündüz cephesi.
GoggleWorks Sanat Merkezi’nin gündüz cephesi.

Uygulanan ürünler

LED ışık bantları: icolor Flex SL, Philips Color Kinetics

Aydınlatma otomasyonu: Light System Composer,

Philips Color Kinetics

Lyn Godley’in ön cepheye ait orijinal eskizi.
Lyn Godley’in ön cepheye ait orijinal eskizi.
Pencere boyutlarına göre yerleştirilen ışık karalamaları.
Pencere boyutlarına göre yerleştirilen ışık karalamaları.
Cephe pencerelerine uyarlanan desenlerin planı.
Cephe pencerelerine uyarlanan desenlerin planı.

Dergide s. 52–55.

PLD Türkiye, sayı 47 (PDF)

Proje künyesi

Mimari
Olsen Design Group Architects
Tasarım
Lyn Godley
Mal sahibi
GoggleWorks Sanat Merkezi
Proje sorumlusu
Lyn Godley
Armatür montaj ekibi
Uluslararası Elektrikçiler Birliği, Yerel 743
Şantiye
Kutztown Üniversitesi öğrencileri
Proje türü
Müze/Sergi
Konum
Reading, ABD