Canpark Alışveriş Merkezi

Canpark Alışveriş Merkezi, İstanbul

Bu yazıda

Aydınlatma tasarım süreci Temmuz 2012’de başlayan, Mart 2014’te hizmete açılan Canpark Alışveriş Merkezi’nin iç mimarisi ve cephesi Toner Mimarlık tarafından tasarlandı. Binanın bir kısmı alışveriş merkezine ayrılmış olup, diğer bir kısmı, girişi yan tarafta olan Hilton Garden Inn Oteli olarak düşünülmüş.

2015 yılında açılması planlanan Üsküdar- Sancaktepe hattı üzerindeki Ümraniye metro istasyonunun ve Müsahipzade Celâl Tiyatro Sahnesi’nin yanında hizmete giren alışveriş merkezinin, ileride bölgenin sosyal ve dinamik bir merkezi haline gelmesi hedefleniyor.

Toner Mimarlık’ın doğa konsepti ile AVM’nin kurumsal kimliğini sentezleyerek oluşturduğu iç mimari ve cephe konseptinde cam ve ahşap malzemelerin farklı kombinasyonları kullanıldı.

Mimari kütlenin cephesi hem alışveriş merkezini hem de oteli kapsayacak şekilde zemin kotunda boyalı cam, üst kotta desenli cam olacak şekilde tasarlandı. AVM logosu üzerinden yola çıkılarak tasarlanan grafik desenli, yaklaşık 10 m yüksekliğindeki cam cephenin aydınlatmasında, yerinde yapılan mock-up çalışmaları sonucunda dar açılı DMX kontrollü RGB wallwasher ekipmanlar tercih edildi. 1. kat döşeme çizgisindeki alının içerisinde çalışılan aydınlatma detayı sayesinde hem üst kottaki 10 m’lik alının aydınlatması hem de zemin kotundaki boyalı camın aydınlatması sağlandı.

Cephe aydınlatmasında tasarım sürecinin ilk safhalarından itibaren aydınlatma tasarımı ekibinin sürece dahil olması ile hem farklı aydınlatma kombinasyonlarını deneme imkânı hem de aydınlatma için gerekli mimari konstrüksiyonun

oluşturulması mümkün oldu. Cephenin aydınlatma renk ve senaryoları üretici ile beraber yapılan ince ayar çalışmaları sonucu son haline getirildi.

Cephenin foodcourt katının üstünü çepeçevre dönen ve alt AVM kotuyla otelin yükselen kütlesini ayıran saçağın malzemesi, formu ve sınır görevi görmesi sebebiyle IP korumalı lineer LED ekipmanlar ile aydınlatılmasına karar verildi. Böylece havanın kararmasıyla saçağın sınır hizası güçlenecek. Alemdağ Caddesi’ne bakan güney cephesindeki reklam odalarında iki veya üç boyutlu sergi yapılmasına imkân verecek ray spotlar kullanıldı. Giriş saçağında ve teraslarda genel aydınlatma dar, 10º ve 25º metal halide retrofit ışık kaynakları ile sağlandı.

Çevre ve peyzaj aydınlatma tasarımında amaç, cephe görüşünü engellemeyecek ama aynı

Canpark’ın gece aydınlatması.
Canpark’ın gece aydınlatması.

zamanda hem araç giriş yolunu hem de yürüme yolu aksındaki peyzaj öğelerini aydınlatacak bir çözüm bulmaktı. Bu nedenle üzerine projektör, reklam afişleri, hoparlör gibi farklı ekipmanların monte edilebileceği, 7 ve 9 m‘lik direkler kullanıldı. Genel ve noktasal aydınlatmayı sağlayan metal halide ışık kaynaklı projektör kafalarının üzerine kamaşmayı engelleyici özel ışık kırıcı ekipmanları eklendi. Bu sayede hem AVM’ye girişte hem de ana kapıdan çıkışta görüşü azaltmamaları ve olabildiğince az dikkat çekmeleri amaçlandı.

Yaya yolunda peyzajla bütünleşen korten oturma elemanlarının amorf grafiğinin, yere gömme lineer LED ekipmanlarla desteklenmesi amaçlandı. Bölgenin dokusuna göre özel seçilen ağaçlar; bazı bölgelerde direkler üzerindeki projektörlerden, diğer bölgelerde ise aşağıdan yere gömme noktasal ağaç aydınlatmalarla aydınlatıldı. Uygulaması ikinci planda tamamlanacak olan otel peyzaj aydınlatma tasarımı AVM ile aynı konseptte devam ettirildi.

İç mekânlarda mimari konsept, dış mekândaki sadeliği ve grafiği takip ederek doğa konseptine uygun olarak oluşturulmuştu. Aydınlatma açısından mekânın konsepti, özellikle tavanlarda, birkaç farklı çalışma ve görüşmeler neticesinde son haline getirildi. Burada mekânın aydınlık hissinin tavanlardaki gizli ışık yarıkları ile oluşturulması ve aydınlık seviyelerinin metal halide downlight ekipmanları ile bu duyguyu desteklemeleri düşünüldü. Işık kaynakları gizli ışıklarda LED olarak tercih edilirken, genel mekân aydınlatmaları metal halide ve yer yer retrofit LED lambalar ile sağlandı.

Canpark Alışveriş Merkezi, İstanbul

Alışveriş merkezi ve otelin cephe aydınlatması çizimi.
Alışveriş merkezi ve otelin cephe aydınlatması çizimi.
Canpark’ın desenli cephesindeki ışıklar.
Canpark’ın desenli cephesindeki ışıklar.

AVM’nin giriş katında ziyaretçiyi karşılayan kolonlar için farklı ışık kaynakları ile denemeler yapıldı. Ahşap görünümlü lataların ve pleksi yüzeyin arkasında kalan LED ışık kaynaklarının renk değiştirebilmesi ve tüm katlardaki kolonlarda ışık şiddetinin eşit şekilde dağılması istendi. Bu nedenle tüm katlarda aynı anda renk değişimi yapabilen, kolon içine dikey olarak yerleştirilmiş RGB lineer LED ışık kaynakları kullanıldı.

Foodcourt katında mimari grubun doğal konseptine sadık kalınarak özel üretim dar açılı metal halide ışık kaynaklı sarkıtlar tasarlandı. İki farklı boyda üretilen ve asma tavan aralarındaki boşluklara farklı yüksekliklerde asılan bu sarkıtlar, farklı seviyelerde pırıltı sağlaması için tüm foodcourt katında 3 ayrı hatla gruplandı. Sarkıtlara ek olarak genel aydınlatma metal halide downlight’larla desteklendi. Foodcourt katının diğer katların sadeliğinden uzaklaşarak, biraz daha hareketli ve canlı bir mekâna dönüşmesi amaçlandı.

Proje sürecinin erken aşamalarından itibaren aydınlatma tasarımı ekibinin sürece dahil olması, her anlamda avantaj. Bir çok detay için deneme yapılma şansı ve direkt mimariye müdahale proje genelinde kullanıcı deneyimine olumlu yansımış. Sonuçta alışveriş merkezine iyi hissetmek için gitmiyoruz muyuz?

Merkez boşluğunda katlar boyunca kullanılan aydınlatma.
Merkez boşluğunda katlar boyunca kullanılan aydınlatma.
İç mekândaki ışık çizgilerinin konumunu gösteren görselleştirme.
İç mekândaki ışık çizgilerinin konumunu gösteren görselleştirme.
Cam korkuluklu katların kenarlarını izleyen ışık.
Cam korkuluklu katların kenarlarını izleyen ışık.

Canpark Alışveriş Merkezi, İstanbul

Alışveriş merkezinin oturma alanı üzerindeki sarkıtlar.
Alışveriş merkezinin oturma alanı üzerindeki sarkıtlar.
Katların birleştiği atriyum ve tavan aydınlatması.
Katların birleştiği atriyum ve tavan aydınlatması.

Uygulanan ürünler

İç mekân armatürler, gizli detaylar: Fiberli Aydınlatma (gizli aydınlatmalar), AYS Aydınlatma (sarkıtlar) Lambalar: Philips MasterLEDSpot MV 8W, Philips MasterColour CDM-R Elite Mini 35W 830 Cephe armatürleri: Fiberli aydınlatma (cephe lineer LED’leri ve powerLED’leri), AYS aydınlatma (ray spotlar) Peyzaj armatürleri: I-Guzzini-MultiWoody ve FrameWoody, Simes-Zip, Simes-Kübiks, Tepta Aydınlatma

Dergide s. 68–71.

PLD Türkiye, sayı 51 (PDF)

Proje künyesi

Aydınlatma tasarımı
PLANLUX, ,
İç mimari
Toner Mimarlık
İşveren
Mutlu-Mesturkuaz-Miltaş-Uzman İnşaat Ortak Girişimi
Peyzaj
ARTIEXI Mekansal Tasarım
Elektrik projesi
Erde Mühendislik
Konum
İstanbul, Türkiye