Sevgili okuyucular

Metin: Joachim Ritter – Professional Lighting Design

Sürdürülebilirlik ifadesi şu sıralar çok moda. Bazıları için zor hazmedilen bir kelime. Nasıl olduysa bir anda ortaya çıktı ve o zamandan beri de yoğunlukla tartışılıyor. Aniden kendimi insanlara bu gezegende oturma izni tanıyan bir geleceği görme konusunda hazırlıksız yakalanmış ve hatta zorlanmış gibi hissediyorum. Tüm bu duygular sürdürülebilirliğin esasında enerjiden tasarruf ederek elde edilemeyeceğini anlayana kadar sürdü. Çünkü mevcut tüketim şartlarında insanoğlunun bu gezegende daha fazla yaşama hakkı olup olmadığı sorusunun cevabı açık: Hayır.

Demek ki artık “sürdürülebilirlik” kavramını daha ayrıntılı olarak inceleme zamanı geldi. Sürdürülebilir gelişim, ekoloji, ekonomi ve sosyoloji gibi üç en büyük alanın kesiştiği yer. Sürdürülebilirlik ile; adil, kaliteli ve yaşanabilir bir dünya istiyoruz. Bu nedenle, dağların çoğunda kayak yapmaya gidiyoruz. Buralar belki yüzde yüz doğal olmayabilir ancak kaliteli bir deneyim sunuyor ve ekonomik cazibesi var. Dağlardaki hayvanlar bunu farklı görebilir. Ancak, hayvanlar aleminden bugüne kadar henüz büyük bir protesto görmedik...

Buna karşılık, ışığın doğa üzerinde bıraktığı etkileri farklı. İnsanlara yönelik yapılan aydınlatma ile ne kadar hayvanın öldüğü düşünülürse, sorumlu planlamacıların artık bu konuda acil bir şeyler yapması gerektiği ortaya çıkıyor. Tamam, ölümlerin başka nedenleri de olabilir ancak bunlardan da zaten aydınlatma tasarımcıları sorumlu tutulmayacaktır. Kuşlar ve kaplumbağalar yön tayini için ışığı kullanırlar; doğa ile teknoloji arasındaki farkı anlayamazlar.

Artık, tüm bunlardan zarar gören bir başka hayvan alemi daha ekleniyor: balıklar. Dr. Karolina Zielinska’nın araştırmalarına göre balıklar da köprü ışıklarından stres altına giriyor ve yönlerini şaşırıyorlar. Bu etkiyi güçlendiren özellikle mavi ışık. Köprü altında balıklar yönlerini şaşırırken ve ışığın neden yok olmadığını anlamazken, köprüleri aydınlatmak ve insanlar için kentsel yapı sanatları oluşturmak doğru mudur?

Daha önce hiç aydınlatılmamış olan 100 hektar büyüklüğündeki bir parkı doğal ışık yerine LED’lerle aydınlatırken sürdürülebilirlikten bahsedebilir miyiz? Singapur’daki bir parka insanlar için yapıldığından izin verilmeli mi yoksa doğa, “doğa” olarak kalmalı mı? Modern dünyanın cennet bahçesi suni ışıksız olabilir mi?

Siz bu soruya nasıl cevap vermek isterseniz verin, ancak gerçek şu ki; sürsürülebilirlik bir orta yol bulmanın sonucu. Aydınlatma tasarımcısı olarak ışık lobisinin çıkarlarını temsil edecek kişi değil, toplumun, doğanın ve ekonominin/ işletmecinin, herkesin çıkarlarını gözetecek bir moderatörün sorumluluğunda olacaksınız.

Bu sayımız ile işte tüm bu çıkarları tartışmayı ve sizlere bu sorumlulukla yardımcı olmayı deneyeceğiz. Sayımızın konusu “Geceyi tasarlamak”, ki bu hayvanlar gibi yaşamayan ve suni ışıktan rahatsız olabilecek insanlar için önemli bir konu. Yoksa değil mi?

Dergide s. 6. Professional Lighting Design (VIA-Verlag) yazısından çevrilmiştir.