PLD TÜRKİYE’den Merhaba

14 14 PLD TÜRKİYE’den

Merhaba,

Eylül ayının sonuna doğru günlerden birindeyiz. Sıcaklar soğuklarla değiş tokuş halinde. Bir tekne gezintisi ile Paola Urbano tarafından Boğaz’ın ışıkları, tarihi binaların aydınlatmaları yorumlanacak. Interlight 2005 Fuarı kapsamında NTSR tarafından düzenlenen bir etkinlik bu. Urbano, kendi kendini tanımlaması ile bir İstanbul aşığı, İstanbul’a hayran bir aydınlatma tasarımcısı. Hava soğuğa dönmüş, trafik felaket ve az sayıda bir katılımcı. Yorumlu tekne gezisi başlıyor.

Paola Urbano Boğaz’ın Avrupa tarafından Asya tarafına birçok tarihi binayı yorumluyor kendi aydınlatma anlayışı çer çevesinde. En çok Küçüksu Kasrı’nın ve Kuleli Askeri Lisesi’nin aydınlatmasını beğendiğini vurguluyor. Nice tarihi eser, tarihi bina, yalılar, dini mekanlar ve bir de Boğaz’daki iki köprü. Işıksızız diye hayıflanıyorlar sanki, bazıları da ışığımız var ama nasıl bir ışık der gibiler.

Görüyoruz ki her kademeden insana, belediye başkanından şehir mülki amirlerine, başbakandan ilgili bakanlara ve müsteşarlarına, işadamlarından sivil toplum kuruluşlarına, bir şehrin aydınlatması söz konusu olduğunda çok fazla görev düşmekte. Hele bu şehir, yüzyılların birikimini üzerinde taşıyan İstanbul olursa.

Evet belki bizler de farkındaydık bu şehrin iyi olmayan aydınlatmasının ve kimi yerlerde varolan karanlığının. Ama birisi İtalya’dan gelip dile getirince gerçek düşüncelerini, o zaman bir tokat gibi çarpıyor o gerçek düşünceler suratlarımıza. Bir şeyler yapılmalı; hisarlara, camilere, caddelere, sokaklara, köprülere ve daha nicelerine el atmalı birileri…

İstanbul gibi bir şehri ışıl ışıl yapmanın, o tarihi dokuların ışık ile yeniden yaratılmasının ve günümüz yapılarının da o tarihi dokuya entegre olacak şekilde aydınlatılmasının bir maliyeti var doğaldır ki. Ama burada işin maliyeti ya da sonrasında harcanacak enerjiden dolayı oluşacak maliyet hiç önemli değil. Bu, tüm maliyetlerin ötesinde fark edilip edilmemek üzerine verilecek bir karar, bir anlayış meselesi. Siyah giymekten renkli giysilere geçmek ile ilgili bir karar, sessiz çoğunluk olmaktan çok sesli olmaya geçişle ilgili bir davranış biçimi. Bu, ileride daima varolan bir toplum olma yönünde alınacak kararlardan biri.

Biz İstanbul’un aydınlatmasını konuşmadayız, bu konuda yorumlamalarda bulunmaktayız, gelişmiş toplumlar okullarında, çağdaş eğitim teknikleriyle birbirini tamamlayacak şekilde ışıktan nasıl yararlanacaklarına karar veriyorlar. Bu sayımızda yer alan Kingsdale ve Steinhausen Okullarında olduğu gibi. Gün ışığının gelişme çağındaki çocuklar üzerindeki etkisini değerlendirip doğal ve yapay ışığı nasıl harmanlayacaklarının kararlarını veriyor, bu konulardaki çalışmalarını yapıyorlar. Biz hala çağdaş eğitimi nasıl yapacağımıza tam olarak karar vermedik, bu kararı vermediğimiz gibi onunla birlikte yapılması gerekli diğer çağdaş adımlardan da çok uzağız hala; sınıflardaki sıralardan duvarlara, aydınlatmadan tuvaletlere, peyzaj düzenlemeden okul giysilerine kadar…

Yine de bir takım iyi gelişmeler yok değil. Bir bakıyorsunuz aydınlatma ile ilgili ya da başka bir konuda çok doğru bir takım adımlar atılıyor, münferit olsalar dahi.. Yine de ümit yitirilmiyor. Işık ile birlikte umut da gelecek günlere taşınıyor yine de...

Bol ışıklı ve aydınlık günlere…

Tanju Akleman Professional Lighting Design Türkiye Genel Yayın Yönetmeni

Dergide s. 14.