Duilio Passariello ile Söyleşi
İnterlight 2005 Fuarı’ında Philips’in etkinliği olarak şehir aydınlatması üzerine bir konferans veren Duilio Passariello, aydınlatma, aydınlatma tasarımı ve şehir aydınlatması üzerine sorduğumuz soruları yanıtladı:
Bize kendinizi tanıtır mısınız?
Ben ellili yılların ortalarında Venezuela’nın Caracas kentinde doğdum ve ışık tasarımı ile ilgili herşeyi kendim öğrendim. Işığın büyüsünü üniversitede bu bilim dalında eğitim görürken keşfettim ve sonuç olarak bunu bir tür sanat aracı olarak kullanıyorum. New York’a giderek neon ile çalışmayı öğrendim ve dolayısıyla mimari ışığı keşfettim. Amerika’dan sonra Paris’e gittim ve tarihsel mimarlık alanında eğitim verdim ve çalıştım ve burada da şehirsel ışığın olduğunu öğrendim. Şu anki istasyonum Madrid, burada Light+ adında bir şirketim var. Projelerim şehir yapıları ve mimari tarihi yapılar ile ilgili. Amerika’nın kulübe kentleri için ışık sistemleri geliştirmek isterim. Tutkulu bir solid-state lighting (LED’ler ile aydınlatma teknolojisi) uygulayıcısıyım. Halen, çoğunlukla İslam ülkelerinde çalışıyorum. Geçen sene ilk defa New York RMA müzesinde “Hell” ile tiyatro ışık tasarımı yaptım.
Aydınlatma tasarımı konusunda yaklaşımınızı açabilir misiniz? Bu bağlamda aydınlatmanın ve aydınlatma tasarımının bugününü ve yarınını değerlendirebilir misiniz?
Bugün daha önce hiç olmadığı kadar ışıklandırma tasarımı sürecinin bir sonucu olan ışık tasarımın fenomenini anlamaya çalışıyorum, ki bu insanoğlunun varoluşundan beri gösterdiği bir çabadır. Benim çabalarım ise barındırdığı sanatı ve Afrika’da yontma taş devrinde başlayan uzun ışık ustalığı sürecini görmeye yönelik. Ve bunun en kesin bilimsel kanıtı, resimleri yapılmadan 15.000 yıl önce varolan Altamira mağaralarının ışıklandırmasıdır. Bunu söylerken, o tarihten itibaren büyülü olarak algılanan ışığın yönlerini geliştirmenin benim en büyük ilgim olduğunu vurgulamalıyım.
Işık tasarımı hem anlatımlı şekli hem de fonksiyonel teknolojisi ile altın çağını sürmektedir. Solid-state lighting’in ortaya çıkması ile enerjinin daha dikkatlice kullanılmasına ve aydınlatma malzemelerinin maliyetlerini düşürmeye doğru bir yol açılmıştır. Bu avantajlar, enerji konularının daha önce hiç olmadığı kadar önemli olduğu bölgelerde uygulamaları artıracaktır. Gaz kullanımından giderek uzaklaşıyoruz ve umarım yaşadığım sürece, ışığın halen ana kaynağı olan flüoresan ve deşarj edilebilen lambaların sonunu görebilirim.
Interlight 2005 fuarında şehir aydınlatması üzerine bir konferans verdiniz. Şehir aydınlatmasının nasıl olması gerektiğini iyi bilen bir aydınlatma tasarımcısı olarak İstanbul’un varolan aydınlatmasını nasıl yorumlayabilirsiniz?
Birçok fırsatta bu şehirde dolaşma imkanı buldum ve bana göre gece ortamı için bugün varolan aydınlatmasından çok daha güzel bir aydınlatma hak ediyor. Bu konu ile ilgili olarak Belediyenin birçok çaba gösterdiğini anlıyorum, bu alanda iyileştirmeleri de gördüm ancak genelde bu derece büyük ve birçok alana bölünmüş bir şehir için bu tür bir çalışma çok zordur, burada yapılacak çok şey var. Şehir görüntüsü açısından değerlendirildiğinde Boğaz ve Haliç’in kıyılarını çok daha iyi bir gece aydınlatması ile donatmak iyi olurdu. Böylece şehrin tüm bölümleri çok daha resimsel bir görüntüye kavuşur.
Gelecekte İstanbul’da yapılacak bir aydınlatma projesine imza atmak ister misiniz? Böyle bir durumda aydınlatması yapılacak yer konusunda tercihiniz hangi mekan olur ve bu çalışmayı yaparken göz önünde bulunduracağınız kriterler neler olabilecektir?
İstanbul’u ilk defa 1978 yılında gördüm ve o tarihten itibaren hafızamda dünyanın en büyük şehirlerinden biri olarak kaldı. Bu tür büyülü bir şehir ortamından çalışmaktan gurur duyardım. Istanbul’da çalışma fırsatım olsaydı, işe At Meydanı’ndan başlardım. Burası şehrin en eski köşelerinden birini simgeliyor ve halen eski şehrin sağlam görüntüsünü ve eski kimliğinden yeni kimliğine geçiş görüntülerini taşıyor.
Kriterim İstanbul’u olduğu gibi, yaşayan bir ortam olarak işlemek olurdu. Aydınlatma geçmiş ve şu an arasında bir bağlantı yaratmalıdır, aydınlatma ile tarihi yapılar geçmişten çıkartılarak bugünün İstanbullularının yaşadığı zamana yerleştirilir.
Uzun yıllardır aydınlatma tasarımcılığı mesleğini yürüten bir kişi olarak aydınlatma tasarımcılarının karşılaştıkları zorlukları da belirterek, Türkiye’deki tasarımcılara önerileriniz neler olabilir?
Tutku ile fikirlerini savunmalarını, inatçılık ile sebat etmelerini ve ışığın bize açtığı gerçeği nasıl sergilediğini keşfetmeye çalışan filmleri, tabloları ve fotoğrafları sürekli izlemelerini öneriyorum. Yine bu tasarımcılara başka yerlerde yapılan çalışmalar hakkında bilgi edinmelerini, bunları kopyalamak değil, ancak başkalarının ne yaptıklarını fark etmelerini ve bilgi edinmelerini öneriyorum.
Dergide s. 25.