TSMD Mimarlık Merkezi, Ankara

Metin: Yıldız Ağan

Türk Serbest Mimarlar Derneği, TMMOB Mimarlar Odası platformunda yer almasına karşın, Oda yönetimlerinin değişken ve heterojen yapıları nedeniyle, kendilerinin Oda’da yeterince aktif olamayacaklarını düşünen ve mesleğini çağdaş düzeyde uygulamak isteyen mimarlar tarafından; mimarlık ve mimarlık mesleğinin sorunlarının tartışılıp çözümlenebilmesi amacıyla 8 Nisan 1987 tarihinde kuruldu. 1986 yılı sonunda Ankara’da bir araya gelen yaklaşık 60 serbest büro sahibi mimar, dernek kurulması kararı aldı ve ‘Kurucular Kurulu’nu belirledi. Dernek, bugünkü merkezine ise fedakar çalışmalar sonucu 14 Haziran 2012 tarihinde kavuştu. Mimarlık temelli organizasyonlara ev sahipliği yapmak için planlanan Mimarlık Merkezi’nin tasarımını ise Öncüoğlu Mimarlık üstlendi.

TSMD binası aydınlatma tasarımı için ürünlerin seçiminde, binanın kullanım dinamizmi ve çeşitliliği projenin omurgasını oluşturdu. Yüksek tavanlı yapının derinliği ile dışa açılan cam cephede tanımlanan brüt beton kolonların mekana kattığı fizyolojik güç, tavan boyutunda yarı şeffaf mesh malzeme ile birleşerek mekanın bölgesel algılarını hissettirdi. Mekanın aktif kullanımı gereği, genel ambiyans aydınlatması haricinde, farklı uygulama senaryolarının tiyatro sahnesi içeriğindeki değişimleri göz önünde bulundurularak odaksal aydınlatma planlaması yapıldı.

Yapının kullanım aksına paralel olarak yerleştirilen ve işlevsel kot seviyelerine sarkıtılan ray aydınlatma hattı üzerinden 360˚ ile -90˚ yönlendirebilme esnekliğindeki Hoffmeister marka armatürler, yatayda ve düşeyde sergilenen eserlerin bölgesel veya tekil aydınlatma efektleri ile aydınlanmasına imkan sundu.

Mekan görselliğinin işlevselliği ile sunumuna paralel olarak seçilen ürünlerde nitelikler, nicelikler kadar ön planda yer aldı. İyi tasarlanan aydınlatma armatürlerinin arkasındaki teknolojik değerler, biçimselliğini fonksiyondaki doğrular ile birleştirdi.

Mimarlık Merkezi, dönemsel değerleri içeren organizasyonlara ve evrensel gelişime açık farklı yapı malzemelerinin sergilenmelerine veya fikirlerin çok yönlülüğüne imkan sunmak üzere kuruldu. Bu bağlamda, tasarımda kullanılan aydınlatma ürünlerinin tipolojisinin de teknolojik özellikleri ile yapıya entegrasyon sağlamasına özen gösterildi.

Yüksek verimli LED kaynakların optik tasarımı ile yönlenen aydınlatma armatürleri, termal yan etkilerinin kayıp miktarlarını ışık verimliliğine çevirerek, mekanın enerji tasarrufuna ve eserlere duyarlı yaklaşımını belirledi.

Ürünler ile kullanılan softshape lens, sculpture lens, soft spot lens, colour filters, dichroitic lens gibi farklı lens çeşitliliği, bölgesel keskin kontrast etkilere veya yumuşak geçişli efektlerin kullanımına ve sergilerin niteliğine paralel,yaratıcı düzenlemelere imkan sundu.

Binayı cepheye bağlayan brüt beton kolonların üst seviyelerinde monte edilen Modular marka kollu armatürler, ışık hüzmeleri ile cepheyi mekanın merkezine bağladı.

Ürünün mekanizmasındaki teknik tasarımın nitelik ile niceliğini aynı dengede sunularak ürün, aydınlatmadan öte binanın bir yapı elemanı olarak mimariye dahil edildi.

Bölgesel tasarımda kullanılan, Modular marka spock armatürler, LED teknolojisindeki gelişim verimi ve tasarımı ile mekana farklı bir yorum getirdi. Ayrıca mekan girişinde yer alan bilgilendirme noktasını aydınlatma görevini üstlendi.

Kafeterya bölgesinin aydınlatması, projeye özel tasarlanan difüz aydınlatma etkisi ile hacimleşen ve dikey olarak sarkıtılan lineer armatürlerin toplamındaki kompozisyon ile tasarlandı.

Yapıda kullanılan ürünlerin ve yerleşimlerin bir araya getirdiği aydınlatma konsepti, mekan içinde farklı konuların, renklerin ve ölçeklerin algılandırılmasına yönelik planlanarak esnek kullanıma fırsat tanıdı.

Projeye katılanlar

Mimari grup: Öncüoğlu Mimarlık Mimarlar: Enis Öncüoğlu, Önder Kaya, Cem Altınöz Aydınlatma tasarımı: Yıldız Ağan, Hi-Tec Uygulanan ürünler:

Hoffmeister, Modular Lighting, Özel İmalat Dekoratif Ürünler

Dergide s. 22.